"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : TESCİL
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kadastro harici bırakılan yerin tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına dair verilen karara, İlk Derece Mahkemesince uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne ilişkin karar, süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Belediyesi vekili ve Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Muğla ili, Seydikemer ilçesi, Alaçat köyünde bulunan müvekkiline ait 34 yıllık ev ve ağaçların bulunduğu 1.500m² yüzölçümlü tarla vasfındaki taşınmazın tapuya kayıtlı olmadığını, bu yerin kadimden beri müvekkilinin babası ... ... ait olduğunu ve taşınmazın 1980 yılında müvekkiline satıldığını, müvekkil aleyhine Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/377 Esas sayılı dosyasında açılan meni müdahale ve kal davasının reddedildiğini, müvekkilinin 34 yıldan beri buraya zilyet olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile kadastro harici müvekkiline ait 34 yıllık ev ve ağaçların bulunduğu 1.500m² yüzölçümlü tarla vasfındaki taşınmazın müvekkil adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Asli müdahil vekili müdahale dilekçesinde özetle; müvekkilinin 106 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, 106 parsel sayılı taşınmazın bitişiğinde yer alan tescil harici olan kısmın müvekkiline murisinden kaldığını ve müvekkilinin yaklaşık 50 yıldır malik sıfatı ile zilyedi olarak kullandığını, müvekkil ile davalı ... arasında Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/131 Esas sayılı dosyasında el atmanın önlenmesi davası açıldığını, yapılan yargılama neticesinde davalının yaptığı tecavüzün menine karar verildiğini, bu nedenlerle tescil itirazlarının ve davanın kabulü ile Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/131 Esas sayılı dosyasının ekli krokisinde gösterilen tescil harici olarak belirtilen kısmın ve A, B, D ve E harfi ile gösterilen kısımların tamamının müvekkilinin taşınmazı olan 106 parsel sayılı taşınmaz ile birleştirmek suretiyle tapuya kayıt ve tescili ile davalı ...'nın açmış olduğu davanın krokinde gösterilen kısım açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.
II.SAVUNMA:
1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu taşınmazın niteliği itibariyle devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu, dava konusu taşınmazın MK'nın 713/6 maddesi uyarınca devlete kalan yerlerden olduğunu ve davacı adına tescili için yasanın aradığı şartların oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu taşınmazın MK'nın 713 maddesine göre zilyetlik şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, Davada taraf sıfatlarının bulunmadığını, husumetin müvekkili idareye yöneltilmesinin hatalı olduğunu, davanın makul süre içerisinde açılmadığını, bu nedenlerle davanın husumetten olmadığı takdirde esastan reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 11/05/2016 tarihli ve 2013/321 E., 2019/196 K. sayılı ilamıyla, toplanan deliller, dava, cevap, keşif ve bilirkişi raporları, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları tüm dosya kapsamı ile bir bütün olarak değerlendirildiğinde; harita mühendisi ... ... ile fen bilirkişisi Adem Uçar'ın 02.03.2016 tarihli raporlarının ekindeki 9 no.lu krokide A ve C harfi ile gösterilen kısımlarda davacı ...'nın 20 yıldan uzun süredir, nizasız, aralıksız olarak ekonomik amaca uygun zilyetliğini sürdürdüğü, A harfi ile işaretli kısımda davacının yaklaşık 30 yıllık bir evinin bulunduğu ve bahçesinde çeşitli sayıda ve türde meyve ağaçları bulunduğu, davacının delil olarak dayandığı 03.03.1980 tarihli satış senedinin A ve C harfi ile gösterilen kısımları kapsadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altına olan yerlerden olmadığı; B harfi ile gösterilen kısımda ise ziraat mühendisi bilirkişi ... ...'nin yeterli bulunan raporunda belirtildiği üzere süre yönünden zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı gibi, tanıkların beyanlarına göre bu kısımda hayvan otlatmak, kısa süreli olarak ekmek yahut 4-5 yıldır ... ağaçlarının diplerini temizlemek şeklindeki eylemlerin ekonomik amaca uygun zilyetlik olarak değerlendirilemeyeceği dikkate alınarak B harfi ile işaretli kısım yönünden koşulları oluşmayan asli müdahil davacının davasının reddine, A ve C harfi ile gösterilen toplam 1500m² yüzölçümlü kısım yönünden ise davacı vekilinin 13.04.2016 tarihli duruşmadaki beyanı dikkate alınarak asıl davacının davasının kabulüne, asıl dava konusu dışında kalan bölümler yönünden asli müdahil talebinin reddine karar verilmiştir
IV. TEMYİZ
1.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı Hazine ile davalı ... Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. Yargıtay Bozma ilamı
Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi 06/07/2017 tarihli ve 2016/16099 E., 2017/5296 K. sayılı bozma ilamında “Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre müdahil ... vekilinin aşağıdaki husus dışında kalan temyiz itirazları yerinde olmadığı, davalılar Hazine vekili ile Seydikemer Belediyesi vekilinin ve müdahil ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacı ... yararına Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen şartların gerçekleşmiş olmasına göre sair temyiz itirazları yerinde olmadığı, 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/131 Esas, 2014/286 Karar sayılı ilamı ile 03.07.2014 tarihli teknik bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen 16,07 ve (E) harfi ile gösterilen 7,15 metrekarelik bölümlerin paftasında yolda kaldığı gerekçesiyle bu bölümlere yönelik ...'nın müdahalesinin men'ine karar verilmiş ve karar temyiz edilmeksizin kesinleştiği, 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/131 Esas, 2014/286 Karar sayılı dosyası ... ile ... ve diğer kişiler arasında olup Hazine ve Belediye davada taraf değilse de, yola müdahalenin men'ine dair karar Hazine ve Seydikemer Belediyesi lehine kuvvetli delil mahiyetinde olduğu halde, bu husus göz ardı edilerek, kadastro paftasında yolda kaldığı tespit edilen 03.07.2014 tarihli teknik bilirkişi raporunda (D) ve (E) harfi ile gösterilen bölümleri de kapsayacak şekilde hüküm kurulmasının isabetsizliğine değinilerek karar bozulmuştur.
VI. Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 19/07/2019 tarih 2018/272 E. 2019/209 K. sayılı kararıyla, Fotogrametri ve Harita Kadastro Bilirkişisi ... ...'ın 27.06.2019 tarihli raporunun ekindeki 1 nolu krokide A ve C harfi ile gösterilen kısımlarda davacı ...'nın 20 yıldan uzun süredir, nizasız, aralıksız olarak ekonomik amaca uygun zilyetliğini sürdürdüğü, A harfi ile işaretli kısımda davacının yaklaşık 30 yıllık bir evinin bulunduğu ve bahçesinde çeşitli sayıda ve türde meyve ağaçları bulunduğu, davacının delil olarak dayandığı 03.03.1980 tarihli satış senedinin A ve C harfi ile gösterilen kısımları kapsadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altına olan yerlerden olmadığı; B harfi ile gösterilen kısımda ise ziraat mühendisi bilirkişi ... ...'nin yeterli bulunan raporunda belirtildiği üzere süre yönünden zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı gibi, tanıkların beyanlarına göre bu kısımda hayvan otlatmak, kısa süreli olarak ekmek yahut 4-5 yıldır ... ağaçlarının diplerini temizlemek şeklindeki eylemlerin ekonomik amaca uygun zilyetlik olarak değerlendirilemeyeceği dikkate alınarak B harfi ile işaretli kısım yönünden koşulları oluşmayan asli müdahil davacının davasının reddine, D ve E harfi ile gösterilen kısımların yolda kaldığı anlaşıldığından bu kısım yönünden talebin reddine, A ve C harfi ile gösterilen toplam 1.419,19 m² yüzölçümlü kısım yönünden asıl davacının davasının kabulüne, asli müdahilin davasının reddine karar verilmiştir.
VII. TEMYİZ
1.Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı Hazine ile davalı ... Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Temyiz nedenleri
2.1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin bozma kararı doğrultusunda rapor istenmesine rağmen fen bilirkişisinin 27.06.2019 tarihli raporda Yargıtay denetiminden geçmiş 1.476.78 m2'lik müvekkilin malik ve zilyet olduğu kısmın 57.59 m2 azaltılarak 1.419.19 m2'ye indirildiğini, fen bilirkişisi rapor ekinde sunduğu Ek.1 krokide yukarıda belirtilen m2 eksikliğinin 3402 sayılı yasanın 22-a maddesi nedeniyle oluştuğunu, fen bilirkişisinin 27.06.2019 tarihli raporunun hukuka aykırı olduğunu, 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/131 Esas, 2014/286 Karar sayılı ilamı ile 03.07.2014 tarihli teknik bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen 16,07 m2 ve (E) harfi ile gösterilen 7,15 m2 kısımlar düşüldükten sonra 1.476,78. m2 kısma yönelik davanın kabul edilmesi gerekirken 57,59 m2 eksik olarak Yerel Mahkemece 1.419,19 m2 kısma yönelik davanın kabul edildiğini öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle, zilyetlikle kazanım şartlarının oluşmadığını öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.3. Davalı ... Belediyesi vekili temyiz dilekçesinde özetle, yol olarak ayrılan yerde zilyetlikle kazanılamayacağı, zilyetlikle kazanım şartlarının oluşmadığını, dava konusu taşınmaz imar planında yer almakta olup zilyetlikle kazanılamayacağını öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
3. Gerekçe
3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, yörede yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın tescili isteğinden ibarettir.
3.2. İlgili Hukuk
3.2.1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi, "Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir. "
3.2.2. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesi, "Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir.
3.2.3. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun ve 17. maddesi, "– Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14. maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde hazine adına tespit edilir." hükümlerini içermektedir.
3.3. Değerlendirme
3.3.1. Çekişmeli taşınmazın yörede 1978 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakıldığı saptanmıştır.
3.3.2. Davacı yanın imar ihya ve zilyetlik hukuki nedenine dayalı olarak tapuya tescil isteğinde bulunduğu belirlenmiştir.
3.3.3. Öte yandan, ilk derece mahkemesince zilyetlikle mülk edinme koşulları üzerinde durularak sonuca gidildiği görülmüştür.
3.3.4. Bozma ilamına uyulmakla, lehine olan taraf yararına, usuli kazanılmış hak oluşacağından, bozma ilamının gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Ne var ki, mahkemece bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Şöyleki, bozma ilamında kadastro paftasında yolda kaldığı tespit edilen 03.07.2014 tarihli teknik bilirkişi raporunda (D) ve (E) harfi ile gösterilen bölümleri de kapsayacak şekilde hüküm kurulması isabetsizliğine değinilmiş olup, Mahkemece hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda yörede yapılan 3402 S.K.'nın 22/a mad. çalışması sonucunda temyize konu taşınmazın sınırlarının değiştiği belirtilerek yüzölçümünün küçüldüğü tespit edilmiş ise de, 22/a mad. çalışması sonucu oluşan sınırların gözetilmesi isabetsizdir.
3.3.5. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için kadastro paftasında yolda kaldığı tespit edilen 03.07.2014 tarihli teknik bilirkişi raporunda (D) ve (E) harfi ile gösterilen bölümler yönünden bozma ilamı doğrultusunda 3402 S.K'nın 22/a mad. uygulaması ile oluşan sınırlar esas alınmadan karar verilmelidir.
VIII. SONUÇ
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalı ... ve Hazine vekillerinin temyiz taleplerinin reddi ile,
2- Davacı vekilinin değinilen yönlerle yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasa'nın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 01/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.