"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/665 E., 2023/994 K.
HÜKÜM/KARAR : Kabul / Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/361 E., 2021/149 K.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelendi, duruşma isteği değerden reddedildi, gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı; ortak mirasbırakan babaları ...'ün 2501 ada 12 parseldeki 4 nolu bağımsız bölümü davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı, süresi içinde davaya cevap vermemiş; aşamada, satın alma ve denkleştirme savunmasında bulunup davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Bakırköy 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.03.2020 tarihli ve 2018/363 E., 2020/83 K. sayılı kararıyla; mirasbırakanın taşınmazını davalı oğluna satması için herhangi bir nedeninin bulunmadığı, temlikin mirasçıdan mal kaçırma amacıyla muvazaalı olarak yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş,davalı vekilinin istinaf yoluna başvurması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi 24.11.2020 tarihli ve 2020/775 Esas, 2020/1345 karar sayılı kararı ile; mirasbırakan ...'ün 25.11.2008 tarihinde vefat ettiği, davacının mirasbırakanın kızı, davalının ise oğlu olduğu, davacının Norveç'te yaşadığı, tanık anlatımları uyarınca mirasbırakanın inşaat işi ile uğraştığı, davalı oğlunun onunla çalıştığı, davalının cevap dilekçesini Mahkemeye ulaştıramadığını iddia ettiği, istinaf dilekçesinde dava konusu taşınmaz üzerine inşaat yapıldığı, mirasbırakanın ekonomik zorluk çekmesi nedeniyle ...'ten maddi destek sağlandığı, onun da ekonomik zorluk yaşaması nedeniyle davalı oğlunun kaba inşaatı tamamladığı, ince işler için ise davalının Küçükçekmece ilçesinde bir taşınmazını sattığı, bunun üzerine mirasbırakanın 2 adet bağımsız bölümü ...'e, dava konusu bağımsız bölümü de davalı oğluna devrettiğinin belirtildiği, davacı tanıklarının beyanlarında mirasbırakanın davacı kızından mal kaçırmasını gerektirecek bir sebebin belirtilmediği, 1993 yılındaki devre ilişkin resmi senette mirasbırakanın taşınmazdaki iki adet bağımsız bölümü ...'e, dava konusu bağımsız bölümü ise davalıya devrettiği, bütün bunların ışığı altında mirasbırakanın aktif ve pasif mal varlığının araştırmasının yapılması ve Küçükçekmece ilçesi, ... mahallesi, 115 ada 16 nolu taşınmazın tapu kaydı ile davalının satışına ilişkin resmi senedin dosya içerisine getirtilmesi, böylece mirasbırakanın davalıya yaptığı devir işlemindeki gerçek iradesinin ortaya çıkarılmasının gerektiği, Mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrası Bakırköy 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 31.05.2021 tarihli ve 2020/361 Esas, 2021/149 Karar sayılı kararıyla; muvazaa iddiasının sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 19.04.2022 tarihli ve 2021/1650 E., 2022/716 K. sayılı kararıyla; mirasbırakanın .... Noterliğinin 12/07/1995 tarihli ve 39595 yevmiye no.lu sözleşmesi uyarınca davacının eşinin dava dışı ... isimli şahsa olan 104.500 Norveç Kronu borcunu ödediği, bu haliyle mirasbırakanın davacıdan mal kaçırmasını gerektirecek bir nedeninin bulunmadığı, bu yönde davacının bir ispatının da olmadığı, davalının davaya konu bağımsız bölümün olduğu taşınmazdaki inşaatın bitirilmesi için yaptığı maddi katkılar karşılığında dava konusu taşınmazın davalıya temlik edildiği, yapılan devrin karşılıksız bir kazandırma olmadığı, devirde muvazaanın bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca kabulü ile hüküm ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairenin 25.10.2022 tarihli ve 2022/3862 E. 2022/6994 K. sayılı kararı ile “...Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesince hükme dayanak gösterilen 12.07.1995 tarihli sözleşme mirasbırakan ... ile dava dışı üçüncü kişi ... arasında imzalanmış olup muris muvazaasında muvazaanın taraflarının ya da bunlardan birinin eli ürünü belgenin davacı aleyhine değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı, dosyadaki delillerden mirasbırakanın başkaca taşınmazı olmadığı gibi mal satmaya ihtiyacının da bulunmadığı gözetildiğinde temlikin birlikte yaşadığı oğlu olan davalıya mal kaçırmak amacıyla yapıldığı sonucuna varılmaktadır. Hâl böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir...” gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamındaki gerekçeler benimsenmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın çok uzun süre önce yurt dışına gittiğini, mirasbırakan ve davalının ne gibi zorluklar çektiğinden haberdar olmadığını, bu süreçte mirasbırakan ve davalının birlikte çalıştıklarını, dava konusu taşınmaz üzerine bina inşaa edildiğini, anılan inşaatın yapımı için mirasbırakanın ekonomik durumu iyi olmadığından dava dışı ... isimli kişiden maddi destek aldığını, davalının ise inşaatın yapımında çalıştığını, ayrıca işçilerin maaşlarını ödediğini, maddi olarak zorlanarak inşaata devam edilemeyince davalının ...’da bulunan taşınmazını sattığını ve satış bedelini taşınmaz üzerindeki bina inşaatının tamamlanmasında kullandığını, mirasbırakanın ...’ten aldığı borçların karşılığı olarak taşınmazda oluşan 2 ve 3 nolu bağımsız bölümleri ...’e devrettiğini, davalının yaptığı desteklerin karşılığı olarak da dava konusu 4 nolu bağımsız bölümü davalıya devrettiğini, mirasbırakana arsa payı karşılığı bedelin ödendiğini, kaldı ki, dava konusu bağımsız bölümün davalıya devrinin akabinde mirasbırakanın telkinleri ile davalının davacıya 12.800 USD gönderdiğini, Mahkemece bu hususun araştırılmadığını, ayrıca mirasbırakanın davacının eşi olan dava dışı ...'nın borcu nedeniyle dava dışı ... isimli şahsa 140.500 Norveç Kronu ödediğini, bunun .... Noterliğinin 12/07/1995 tarihli ve 39595 yevmiye no.lu belgesi ile sabit olduğunu, davacı tanık beyanlarının hükme esas alınmaması gerektiğini, davacı tanığı ...’ün yurt dışında yaşadığını ve mirasbırakanı çok uzun süre görmediğini,mirasbırakanın iradesinin mal kaçırma olmadığını, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı; Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706 ıncı, Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237 nci ve Tapu Kanunu'nun 26 ncı maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 1925 doğumlu mirasbırakan ...’ün 25.11.2008 tarihinde öldüğü, geride mirasçıları olarak kızı davacı ve oğlu davalı ile 20.03.2017 tarihinde ölen eşi ...’nin kaldığı, mirasbırakanın 09.12.1993 tarihinde 2501 ada 12 parseldeki dava konusu 4 no.lu bağımsız bölüme isabet eden arsa payını davalıya, dava dışı 2 ve 3 no.lu bağımsız bölümlere isabet eden arsa payını ise dava dışı ...’e satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.
2. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
3. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 12.295,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.