"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/997 E., 2023/646 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret / Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İliç Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/126 E., 2019/176 K.
Taraflar arasındaki kadastro öncesi irsen intikâl ve kazandırıcı zamanaşımı sebeplerine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacı ... dava dilekçesinde; Erzincan ili, İliç ilçesi, ... köyünde mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların kadastro tespiti sırasında hatalı şekilde, tarla vasfıyla, 107 ada 10 parsel sayısı alarak davalı ... adına ve 107 ada 12 parsel sayısı alarak ... adına tespit edildiğini, dava konusu taşınmazların kadimden beri ailesi tarafından tarla olarak kullanıldığını, en az 20 sene aralıksız, çekişmesiz ve malik sıfatıyla zilyet olduklarını, eski tapu kayıtlarının olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile adlarına tescilini talep etmiştir.
2. Davacılar vekili 04.09.2018 tarihli ön inceleme duruşmasındaki beyanında özetle; dava konusu taşınmazların davacıların babası mirasbırakan ...'dan davacılara intikâl ettiğini belirterek dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacılar mirasbırakanı ...'ın veraset ilâmı uyarınca miras payları oranında davacılar adlarına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalılar cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.
2. Dahili davalılar ... ve ... duruşmadaki beyanlarında; dava konusu taşınmazı dedelerinden itibaren 58 yıldır kullandıklarını, taşınmazlarına komşu taşınmazı da enişteleri ... 'ın kullandığını belirterek davanın reddini istemişlerdir.
3. Davalı köy tüzel kişiliği temsilcisi duruşmadaki beyanında; su deposunun bulunduğu taşınmazda davacıların haklarının olmadığını, davacıların yalnızca 2-3 senedir köye gidip geldiklerini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 21.11.2019 tarihli ve 2017/126 Esas, 2019/176 Karar sayılı kararı ile; keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarına istinaden dava konusu taşınmazların davacıların mirasbırakanı ... ve mirasbırakanın dava dışı kardeşleri ... ile ... tarafından kullanıldıkları, onlara da babaları ...'dan kaldığı, davacıların dava konusu taşınmazların kök mirasbırakan ... terekesine değil sadece kök mirasbırakan ...'ın oğlu mirasbırakan ...'ın terekesine dayanarak miras payları oranında tescil istedikleri, davacıların talebi tarafların ortak kök mirasbırakanı ...'ın veraset ilâmındaki payları oranında adlarına tescil olsa dahi, elbirliği mülkiyetinde bir kısım mirasçıların kendi adlarına payları oranında tescil talep edemeyecekleri, davacıların davalarını ispatlayamadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların bir bütün hâlinde kadimden beri davacıların ailesinin mülkiyetinde olduğunu, tespit bilirkişileri, mahalli bilirkişiler ve tanık beyanlarıyla davalarının ispatlandığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak dava konusu taşınmazların davalılar adına tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına tescil edilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 06.04.2023 tarihli ve 2020/997 Esas, 2023/646 Karar sayılı kararı ile; davanın kadastro öncesi irsen intikâl ve kazandırıcı zamanaşımı nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil davası olduğu, davaya konu 107 ada 10 parsel sayılı 134,54 m2 yüz ölçümlü taşınmazın senetsizden, su deposu ve arsası vasfıyla davalı ... köy tüzel kişiliği adına; 107 ada 12 parsel sayılı 205,62 m2 yüz ölçümlü taşınmazın da senetsizden ... adına tespit edildiği, 31.03.2008 ilâ 30.04.2008 tarihleri arasında ilâna çıkarılan tutanakların itiraza uğramadan 01.05.2008 tarihinde kesinleştikleri ve aynı tarihte tescil edildikleri, dosya kapsamına göre İlk Derece Mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Nedenleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ...'ın dava dilekçesinde dava konusu taşınmazların kadimden beri davacıların ailesinin olduğunu belirttiği, dava dilekçesinin talep kısmında da adlarına tescil talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince davacıya dava dilekçesindeki talebinin açıklatılması için süre verilmediği, mülkiyeti izafe ettiği müteveffanın terekesine temsilci atamak için yetki ve süre verilmediğini, İlk Derece Mahkemesince taşınmazların davacıların babası Kemal'e değil, dedeleri ...'e ait olduğu gerekçesiyle davanın reddedildiğini, Mahkemece dava konusu taşınmazların kök mirasbırakan ...'ın mirasçıları arasında taksim edilip edilmediği ve müstakilen bazı mirasçıları tarafından kullanılıp kullanılmadığı konusunda yeterli araştırmanın yapılmadığını, keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının davayı ispat ettiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının ortadan kaldırılıp İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi irsen intikâl ve kazandırıcı zamanaşımı sebeplerine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 50 nci ve 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci ve 371 inci maddeleri,
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 28 inci, 640 ıncı, 701 inci ve 702 inci maddeleri,
3. 04.05.1978 Tarihli ve 4/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Davacıların mirasbırakanı 03.01.1926 doğumlu ...'ın 05.02.1961 tarihinde ölümü ile geriye çocukları olan davacıların mirasçı olarak kaldığı, Erzincan ili, İliç ilçesi, ... köyünde kain 107 ada 10 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına tarla vasfıyla, 107 ada 12 parsel sayılı taşınmazın dahili davalıların mirasbırakanı ve dava tarihinde ölü olan ... adına tespit ve tescil edildiği, İlk Derece Mahkemesince dava dilekçesinin davacılar vekiline açıklattırıldığı, davacılar vekilinin dava konusu taşınmazların davacılar mirasbırakanı ...'dan intikâl etmesi sebebiyle, ...'ın veraset ilâmındaki miras payları oranında davacılar adlarına tescil talep ettiklerini açıkladığı, 04.07.2019 tarihli ön inceleme duruşmasında da taraflar arasındaki uyuşmazlık ve dava sebebinin bu şekilde tespit edildiği, tanzim edilen ön inceleme tutanağının davacılar vekili ve dahili davalı ... tarafından imzalandığı, keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve davacı tanıklarının tümünün benzer şekilde, dava konusu taşınmazların davacıların kök mirasbırakanı ...'dan dava dışı çocukları ..., ... ve davacılar mirasbırakanı Kemal'e intikâl ettiğini, taşınmazların ... çocukları tarafından ortak kullanıldığını, kök mirasbırakan ... çocukları arasında taksim yapılıp yapılmadığını bilmediklerini beyan etmeleri karşısında, dava konusu taşınmazlara tek başına malik sıfatıyla zilyet olmayıp kardeşleriyle ortak kullanan mirasbırakan ... terekesine dayanan davacıların aktif dava ehliyetleri bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
3. Öte yandan, davalı olarak gösterilen ...'ın da dava tarihinden 9 yıl önce 05.12.2008 tarihinde öldüğü nüfus kayıtlarından tespit edilmekle, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 28 inci maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 50 nci maddesi ve 04.05.1978 tarihli ve 4/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına istinaden, kural olarak ölü kişi adına ve ölü kişiye karşı dava açılması olanağı bulunmamaktadır. Kabul edilebilir bir yanılgı sonucu dava dilekçesinde davalı tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi haricinde, kural olarak ölü kişi aleyhine dava açılması halinde davanın mirasçılara yöneltilmesine de olanak yoktur.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin temyiz itirazının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 247,70 TLbakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,
Dosyanın İliç Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesine gönderilmesine,
29.04.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.