"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/951 E., 2022/1409 K.
HÜKÜM/KARAR : Kabul/Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/4 E., 2022/17 K.
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Hazine temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar dava dilekçelerinde; Giresun ili, ... ilçesi, ... köyü 190 ada 1 parsel sayılı taşınmazın yaklaşık 5 dönümünün kendilerine ait olduğunu, yıllardır kullandıkları bu taşınmazın dedelerinden kaldığını, taşınmazın 19.04.1957 tarih, cilt no:45/26, 23 sırasında kayıtlı olduğunu, davalı Hazine adına tespitinin hatalı olduğunu, esasen öncesinde bütün iken yol açılması nedeniyle taşınmazın ikiye ayrıldığını, yolun alt kısmının adlarına tescil edilmesine rağmen nizalı bölümün Hazine adına tescil edildiğini ileri sürerek çekişmeli taşınmaz bölümünün tapu kaydının iptali ile ayrı parsel numarası verilmek suretiyle adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.
II. CEVAP
Davalı Hazine; dava konusu taşınmazın Hazine adına tespitinde bir hata olmadığını, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ve kazandırıcı zamanaşımı ile kazanılamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 05.07.2017 tarihli ve 2015/97 Esas, 2017/107 Karar sayılı kararı ile; davacıların dava konusu taşınmazın 5.000 m2'lik yerinin dedelerinden intikalen kendilerine kaldığını iddia etmelerine rağmen babalarının sağ olduğu ve dayanak tapu kaydında da babalarının malik ve paydaş olduğu, davacıların tapuda kayıtlı bu kısım için babaları tarafından lehlerine bir tasarrufta bulunulduğunu da bildirmedikleri, bu nedenle taraf sıfatları olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, davacılar vekilinin istinafı üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 25.05.2018 tarihli 2018/624 Esas, 2018/710 Karar sayılı kararı ile; davacıların dava dilekçesinde "taşınmazı uzun zamandır davacıların kullandığını ve dedelerinden kaldığını" öne sürdükleri, 21.12.2016 tarihli duruşmada ise davacılar vekilinin "dava konusu yerin davacılara rızai taksim neticesinde kaldığını" bildirdiği, dayanak tapu kaydının incelenmesinde ise davacıların babası ...'in tapu kayıt maliki olduğu, nüfus kayıtları dikkate alındığında davacıların tapu kayıt maliki ...'in çocukları oldukları, keşifte dinlenilen yerel bilirkişilerin de "niza konusu yerin davacılara babası tarafından verildiğini" bildirdikleri, bu nedenle Kadastro Kanunu'nun 13/B-b maddesi yönünden araştırma ve inceleme yapılarak ve sonuçta tarafların bildirdiği ve bildireceği tüm deliller toplanıp sonucuna göre bir hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılması için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2019 tarihli ve 2018/108 Esas, 2019/55 Karar sayılı kararı ile; dava konusu taşınmazın davacıların babaları olan eski tapu kaydı maliki ...’a ait olduğu ve ...’ın da yaklaşık 15-20 yıl önce dava konusu taşınmazını evlatları olan davacı çocuklarına bağışladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı Hazine temsilcisinin istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 06.12.2019 tarihli ve 2019/1262 Esas, 2019/2182 Karar sayılı kararı ile; eksik inceleme yapıldığı ve davalı Köy Tüzel Kişiliği yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılması için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıların dayanak olarak sunduğu 19.04.1957 tarih 22 sıra nolu tapu kaydı, 07.10.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı şekli ile dava konusu edilen ve fen bilirkişi raporu krokisinde (A) harfi ile gösterilen kısım ile davacılara ait olan 114 ada 46 parsel sayılı taşınmazı kapsadığı, dava konusu edilen taşınmaz fotogrametri bilirkişisince de tespit edildiği ve tanık beyanlarınca da bu tespitin desteklendiği üzere öncesinde tarla vasfında olup en az elli sene ... tarafından sebze yetiştirildiği, sonrasında üzerine fidan dikildiği ve zamanla meyvelik halini aldığı, bu haliyle dava konusu edilen taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmadığı, evvelinin davacıların dedeleri olan ...’a ait olduğu, sonrasında oğlu aynı zamanda dayanak tapu maliki olan ve davacıların babaları ...’ın zilyet ve kullanımında olduğu ve ...’ın da yaklaşık 15-20 sene önce dava konusu taşınmazını evlatları olan davacı çocuklarına bağışladığı gerekçesiyle davanın kabulüne; davalı ... Tüzel Kişiliği çekişmeli taşınmazın tapu kayıt maliki olmadığından adı geçen davalı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Maliye Hazinesi temsilcisi istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu öne sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile; dayanak tapu kaydının 190 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünü kapsadığı, bu kısımların ayrıca davacıların murisinin tespit tarihi öncesinden yirmi yıldan daha uzun süre zilyetliğinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine temsilcisi, temyiz dilekçesinde kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri.
TMK’nın 713. maddesinin birinci fıkrası,
3402 sayılı Yasa'nın 13. 14. ve 17. maddeleri,
3. Değerlendirme
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması HMK'nın 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosya içeriğinden; çekişmeye konu Giresun ili, ... ilçesi, ... Köyü 190 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin 07.09.2011 tarihinde yapıldığı, taşınmazın ham toprak vasfı ile davalı Hazine adına tespit ve tescil edildiği, kadastro tespitinin de 22.03.2012 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının reddi ile; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin "j." bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.10.2024 tarihinde kesin olarak oy birliği ile karar verildi.