"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2164 E., 2024/164 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 20. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/37 E., 2023/25 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; mülkiyeti ... Yapı Kooperatifine ait dava konusu 7961 ada 1 parsel sayılı taşınmazın çocuk kitaplığı yapılması şartı ile 1974 yılında Hazineye bedelsiz olarak hibe edildiğini, imar planında da taşınmazın kitaplık olarak ayrıldığını ancak aradan geçen zaman içinde taşınmazda kitaplık yapılmadığını, taşınmazın site yönetimince ağaçlandırıldığını ve 20 yıldan fazla zamandır sitenin zilyetliğinde bulunduğunu, taşınmazın Milli Emlak Müdürlüğünce ihale yöntemi ile satılacağını öğrendiklerini, ancak taşınmazın kitaplık yapılması şartıyla bağışlandığını ve kitaplık yapılmadığından bağış işleminin geçersiz olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptalini istemiş; davacı vekili aşamalardaki sözlü ve yazılı beyanlarında, dava konusu 7961 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile kooperatiften ferdileşme sonucu oluşan 7961 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki ... Sitesi kat malikleri adına arsa payları oranında tesciline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı; ... Apartman Yöneticiliğinin eldeki davayı açmak için husumet ve dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 02.07.2019 tarihli ve 2004/122 Esas 2019/399 Karar sayılı kararıyla; iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 17.12.2021 tarihli ve 2019/2022 Esas 2021/2401 Karar sayılı kararıyla; davacı apartman yöneticiliğinin, dava dilekçesinde sadece taşınmazın tapusunun iptali talebiyle davayı açtığı, yargılama sırasında ise önce taşınmazın apartman yöneticiliği adına adına tescilini, sonrasında ise 2 parsel sayılı taşınmazın kat malikleri adına arsa payları oranında tescilini talep ettiği, oysa dava dilekçesinde tescil isteği bulunmadığı gibi 2 parsel sayılı taşınmazın kat maliklerinin de davada yer almadıkları, kat malikleri tarafından apartman yöneticiliğine eldeki davanın açılması yönünde verilmiş bir yetkinin de bulunmadığı, davanın, TMK'nın 693/3. maddesi uyarınca bir kat maliki tarafından ana taşınmazın korunmasına ilişkin olarak açılmış bir dava da olmadığı, davada taraf olmayan kat malikleri lehine tescil hükmü kurulmasının mümkün bulunmadığı anlaşılmakla, davanın görülebilirlik şartı olan aktif dava ehliyetinin ve dava dilekçesinde tescil talebi bulunmayan davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle hüküm ortadan kaldırılarak Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kat malikleri tarafından apartman yönetimine eldeki davanın açılması yönünde yetki verilmeksizin davanın açıldığı, usule aykırı davranıldığı, yargılama sırasında da bu aykırılığın giderilmediği, davacı apartman yönetiminin aktif taraf sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu 1 parsel sayılı taşınmazın çocuk kitaplığı yapılmak şartıyla bedelsiz olarak Hazineye hibe edildiğini, ancak aradan geçen 20 yıllık süre içinde kitaplık yapılmadığı gibi taşınmazın 3. kişiye ihale edileceğinin öğrenildiğini, eldeki davanın tüm kat malikleri tarafından açılması gerektiğinin kabulü halinde uyuşmazlığın çözümsüz kalacağını, apartman yönetiminin eldeki davada taraf ehliyetinin bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, bağıştan rücu hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; ... Yapı Kooperatifine ait dava konusu 7961 ada 1 parsel sayılı taşınmazın anılan kooperatif tarafından "imar planı gereğince kitaplık olarak tefrik edildiğinden ... Yapı Kooperatifi tarafından bila bedel Hazine lehine terk ettiğinden" bahisle 07.02.1974 tarihinde Hazine adına imar suretiyle tescil edildiği anlaşılmaktadır.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.04.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.