"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/858 E., 2023/1055 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın açılmamış sayılmasına / Kabul - Karar Kaldırılarak - Davanın açılmamış sayılmasına
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erdemli 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/225 E., 2023/77 K.
Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile yeniden hüküm kurmak suretiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile katılma yolu ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Mersin ili, Erdemli ilçesi, ... Merkez Mahallesinde kain 170 ada 134 ve 76 parsel sayılı taşınmazların davacılara mirasbırakanlarından irsen intikâl ettiğini, davacıların davasız, aralıksız ve malik sıfatıyla 20 yıldan uzun süredir dava konusu taşınmazı kullandıklarını ileri sürerek davalı adına tapu kaydının iptali ve davacılar adlarına tescilini talep etmiş, aşamada yetkili davacı vekili 76 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davadan feragat etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların 1994 yılında Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, 1996 ve 2014 yılındaki tespitlerde taşınmazın boş ve işgalsiz olduğunu, on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, öte yandan dava konusu 134 parsel sayılı taşınmazın pazarlık usulüyle satışa çıkarıldığını, halihazırda işgalci oldukları için davacıların da ihaleye davet edildiğini, ancak davacıların kötüniyetli olarak eldeki davayı açtıklarını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
07.09.2022 tarihli ön inceleme tutanağı taraf vekillerince imzalandıktan sonra, İlk Derece Mahkemesinin 02.06.2023 tarihli ve 2021/225 Esas, 2023/77 Karar sayılı kararı ile; davacının davayı takip etmemesi nedeniyle 01.03.2023 tarihli celsede 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 150 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırıldığı, aynı Kanun'un 150 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca dosyanın yasal süresi içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına, davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına, davacı tarafından davalıya Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)'ne göre hesaplanan 1.600 TL nispi vekâlet ücreti verilmesine, kullanılmayan gider avasının hükmün kesinleşmesinden sonra re'sen ilgilisine iadesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)'nin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki "Mahkemece dava değerinin belirlenmesinden sonra davacı davasını belirlenmiş değere göre takip etmese dahi yasal avukatlık ücreti, belirlenmiş dava değerine göre hesaplanır." hükmüne istinaden keşfen belirlenen 4.657.950 TL üzerinden davalı Hazine lehine nispi vekâlet ücreti hesaplanması gerektiğini, AAÜT'nin 7 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca davalı Hazine lehine tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümündeki miktarı geçmeyecek tam vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesinin kararının vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 07.11.2023 tarihli ve 2023/858 Esas, 2023/1055 Karar sayılı kararı ile; karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği, karar tarihi 2023 itibariye maktu vekâlet ücretinin Asliye Hukuk Mahkemelerinde 9.200 TL olduğu hâlde hatalı şekilde davalı lehine 1.600 TL vekâlet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle, 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-3 üncü maddesi gereğince davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin 02.06.2023 tarihli ve 2021/225 Esas, 2023/77 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurmak suretiyle ilk derece yargılaması yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına, davacı tarafından davalıya Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)'ne göre hesaplanan 17.900 TL maktu vekâlet ücreti verilmesine, kullanılmayan gider avasının hükmün kesinleşmesinden sonra re'sen ilgilisine iadesine; istinaf yargılaması yönünden duruşma yapılmadığı için vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, gider avansından artan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve katılma yoluyla davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince davacılar lehine vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına dair kararın hatalı olduğunu, ayrıca davalı vekilinin yalnızca İlk Derece Mahkemesince lehine hükmedilen vekâlet ücretini istinaf konusu yaptığı hâlde, hükmün hatalı şekilde kaldırılarak davalı lehine İlk Derece Mahkemesinin karar tarihindeki tarife üzerinden vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiği ve istinaf mahkemesi kararının gerekçesinde de davalı lehine hükmedilmesi gereken ücretin 9.200 TL olduğu yazıldığı hâlde, yeniden kurulan hüküm kısmında gerekçeyle çelişkili olarak Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte olan tarife üzerinden davalı lehine fazla olacak şekilde 17.900 TL vekâlet ücreti takdir edildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının bozulmasını istemiştir.
2. Davalı Hazine vekilinin katılma yoluyla sunduğu temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararında davalı Hazine'nin istinaf aşamasında dosyaya yatırdığı 450 TL gider avansının kullanılan kısmının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine dair hüküm kurulmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının düzeltilerek onanmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi sebebe dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup vekalet ücreti ve yargılama gideri temyiz konusu yapılmıştır.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 297 nci ve 298 inci maddeleri,
2. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)'nin 7 nci maddesi,
3. 6100 sayılı Kanun'un 331 inci maddesinin üçüncü fıkrası.
3. Değerlendirme
1. Somut olayda, davacı tarafından 10.000 TL dava değeri üzerinden peşin harç yatırılarak açılan dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değeri keşfen 2.299.507 TL olarak tespit edilmiş, ancak davacı tarafından keşfen belirlenen dava değeri üzerinden harç ikmâl edilmemiş ve davacı tarafından takip edilmediği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin 02.06.2023 tarihli ve 2021/225 Esas, 2023/77 Karar sayılı kararı ile 6100 sayılı Kanun'un 150 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davanın açılmamış sayılmasına ve davalı lehine 1.600 TL vekâlet ücreti ödenmesine karar verilmiş, davalı tarafından İlk Derece Mahkemesi kararı vekâlet ücreti yönünden istinaf edilmiştir.
2. Ne var ki; Bölge Adliye Mahkemesinin temyize konu kararının gerekçesinde; her ne kadar İlk Derece Mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği, karar tarihi 2023 itibariye maktu vekâlet ücretinin Asliye Hukuk Mahkemelerinde 9.200 TL olduğu hâlde hatalı şekilde davalı lehine 1.600 TL vekâlet ücretine hükmedildiği belirtildiği hâlde davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın açılmamış sayılmasına ve yeniden kurulan hükmün sonuç kısmında gerekçeyle çelişkili olarak ve Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca davalı lehine 17.900 TL maktu vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilerek gerekçe ve hüküm arasında davalı lehine hükmedilen vekâlet ücreti bakımından çelişki yaratılması doğru değildir.
3. Kabule göre de; davalı Hazine vekilinin katılma yoluyla temyiz dilekçesinde, davanın açılmamış sayılması nedeniyle istinaf kanun yolunda dosyaya yatırdığı gider avansının kullanılan miktarının temyize konu Bölge Adliye Mahkemesi kararında davacıya yükletilmemesini temyiz nedeni yaptığı ancak Bölge Adliye Mahkemesince bu talep hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği görülmüş olup davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği halde davalı yararına yaptığı yargılama giderlerinin hesaplanarak hüküm altına alınmaması da isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin temyiz taleplerinin kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
İstek hâlinde yatırılan 269,85 TL temyiz peşin harcının temyiz eden davacılara iadesine,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13 üncü maddesinin (j) bendi gereğince temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dosyanın kararı veren Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesine,
13.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.