"İçtihat Metni"
Davacılar 1-... 2-... 3-... 4-... 5-... 6-... ile davalılar 1-... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. 2-... 3-... arasındaki davadan dolayı ... 17. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 02.12.2014 gün ve 2012/472-2014/457 sayılı hükmü bozan 23. Hukuk Dairesinin 19.04.2016 gün ve 2015/4108-2016/2454 sayılı ilamı aleyhinde davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, davalı adına kayıtlı bağımsız bölümün tapu kaydının iptâli ve tescil, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, ayıp ve eksik işlerin giderilmesi için davacıya izin verilmesi ya da bu işlerin tespiti ile yüklenici tarafından giderilmesi, bu olmadığı takdirde eksik ve ayıplı iş bedellerinin tahsil, emsal kira bedellerinin tahsili taleplerinden ibarettir.
Davacılar vekili; müvekkilleri ile davalı yükleniciler ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... arasında 05.10.2010 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve 14.04.2011 tarihli ek sözleşme imzalandığını, anılan bu sözleşmelere göre, 1 ve 2 no'lu dükkanlar ile 3 no'lu dairenin yükleniciye, 4, 5, ve 6 no'lu dairelerin arsa sahibi müvekkillerine ait olacağının kararlaştırıldığını, ayrıca yükleniciye düşen 3 no'lu dairenin, müvekkillerine satışı hususunda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde hüküm bulunduğunu, ancak davalı yüklenicinin, taşınmaz satış vaadi niteliğindeki bu hükme aykırı olarak 3 no'lu daireyi muvazaalı bir biçimde davalı ...'a devrettiğini, davalı ...'ın iyiniyetli olmadığını, zira arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tapuya şerh edilmiş olduğunu, müvekkillerinin dairenin satış bedeli olarak sözleşmede kararlaştırılan 150.000,00 TL'ye ödemeye hazır olduklarını, bunun yanında müvekkillerine düşen 3 adet daire sözleşmeye göre en geç 05.03.2012 tarihinde teslim edilmesi gerekirken, halen teslimin gerçekleşmediğini, yüklenicilerin bu nedenle rayiç değerler üzerinden kira bedeli ödemesi gerektiğini, ayrıca, inşaatta kullanılan malzemenin sözleşmeye uygun olmadığını, işçiliğin kötü olduğunu ileri sürerek, 3 no'lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptâli ile müvekkileri adına tescilini, taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ile davalı yükleniciye ait taşınmazların satılarak eksik ve ayıplı işlerin giderilmesi için müvekkillerine yetki ve izin verilmesini ya da eksik ve ayıplı işler ile bunların giderilmesi için gerekli süre belirlenerek, bunların davalı yüklenici tarafından giderilmesi, giderilmemesi halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000,00 TL'nin davalılardan tahsilini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL gecikme tazminatının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, ıslah yoluyla, 3 no'lu bağımsız bölüme ilişkin tapu iptâl ve tescil talebinin kabul edilmemesi halinde, bilirkişi raporuyla tespit edilen 50.000,00 TL rayiç değer farkının davalılardan tahsilini istemiş, eksik ve ayıplı iş bedelini ilişkin talebini 18.138,06 TL'ye, gecikme tazminatı
talebini ise 28.060,00 TL'ye artırmıştır.Davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; müvekkili şirketin binayı eksiksiz bir şekilde yapıp teslim ettiğini, davacıların gönderilen ihtara rağmen, kendilerine düşen daireleri teslim almaktan kaçındıklarını, müvekkilinin 3 no'lu daireyi satın almaları için davacılara teklifte bulunduğunu, ancak davacıların sözleşmede kararlaştırılan 150.000,00 TL bedelin, tapu satış senedinde gösterilmemesini istemeleri nedeniyle bu dairenin davacılara satılamadığını, bunun üzerine müvekkilinin daireyi diğer davalı ...'a sattığını savunarak, davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili, müvekkilinin tapu siciline güvenerek, iyiniyetle dava konusu 3 no'lu bağımsız bölümü satın aldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... vekili, davaya cevap vermemiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucu; davalı ...'a satışı yapılan 3 no'lu bağımsız bölümün, tapuya şerh edilen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde 5 no'lu bağımsız bölüm olarak gösterildiği, bu durumda davalı ...'ın tapuya güveninin korunması ve iyiniyetli olduğunun kabulü gerektiği, 3 no'lu dairenin dava tarihindeki rayiç değerinin 200.000,00 TL olduğu, satış vaadi sözleşmesinden ise 150.000,00 TL olarak belirlendiği, aradaki 50.000,00 TL farkın, davacı arsa sahiplerinin zararını oluşturduğu, davalı yüklenicilerin 818 sayılı BK'nın 96. maddesi uyarınca ortaya çıkan bu zarardan sorumlu oldukları, sözleşmede işin en geç 05.03.2012 tarihine kadar anahtar teslimi olarak teslim edileceği kararlaştırıldığı halde, davalının yapı kullanma izin belgesini 01.02.2013 tarihinde aldığı, davalı yüklenicilerin işi süresinde teslim ettiklerini ispat edemedikleri, bu sebeple 05.03.2012 tarih ile dava tarihi olan 11.12.2012 tarihleri arasındaki 9 ay 6 günlük 28.060,00 TL tutarındaki kira bedelinden sorumlu oldukları, bina ortak alanlarındaki eksik ve ayıplı işlerden kaynaklanan nesafet farkı alacağının toplam 16.488,06 TL olarak hesaplandığı, bağımsız bölümler yönünden ise, yüklenicinin yaptığı fazladan imalâtlar dikkate alındığında arsa sahipleri lehine nesafet farkı alacağı hesaplanmasına yer olmadığı gerekçesiyle, 3 no'lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptâli ve tescili istemiyle davalı ... hakkında açılan davanın reddine, 50.000,00 TL fark bedelinin ıslah tarihi olan 27.10.2014 tarihinden itibaren, 28.060,00 TL kira bedeli ile ortak alanlara ilişkin 16.488,06 TL tutarındaki nesafet farkı alacağının ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'den tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiş, verilen kararın, davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve katılma yoluyla davacılar vekilinin temyizi üzerine; Yargıtay Yüksek 23. Hukuk Dairesi'nin 19.04.2016 tarih, 2015/4108 Esas, 2016/2454 Karar sayılı ilamı ile;Davacılar vekilinin, katılma yoluyla temyiz talebi; davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesi, davacı vekiline 06.04.2015 günü tebliğ edilmiş olup, hüküm davacılar vekili tarafından HUMK'nın 433. maddesinde öngörülen 10 günlük yasal temyiz süresi geçirildikten sonra, 20.04.2015 günü harcı yatırılıp, katılma yolu ile temyiz edildiğinden bahisle temyiz talebinin reddine karar verilmiş, davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile; taraflar arasındaki 14.04.2011 tarihli ek sözleşmenin 4. maddesinde, dairelerin arsa sahiplerine en geç 05.03.2012 tarihinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, mahkemece, bu tarih ile dava tarihi arasındaki 9 ay 6 günlük dönem için gecikme tazminatı bedeline hükmedildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yeterli inceleme ve araştırma yapıldığı, mahkemece, bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak, asansör imalâtının inşaat süresine ne ölçüde etki ettiğinin ve buna bağlı olarak işin teslimi gereken tarihin ve gecikme tazminatı miktarının belirlenmesi gerektiği ve gecikme tazminatı ile eksik ve ayıplı iş bedeline ilişkin olarak, ıslaha konu miktarlar yönünden ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, hüküm altına alınan toplam miktarlar üzerinden dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi de hatalı olduğundan bahisle bozma kararı verilmiş, davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından süresi içerisinde karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.Karar düzeltme talebinin kural olarak temyiz incelemesini yapan Yargıtay Hukuk Dairesince incelenmesi gerekmekte ise de; Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 09.02.2018 gün 2018/1 sayılı işbölümü kararı ile arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanan ve 01.07.2016 tarihinden sonra temyiz ya da karar düzeltme talepli olarak Yargıtay'a gelen dosyalardaki temyiz ya da karar düzeltme taleplerini incelemek görevi Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'ne verildiğinden karar düzeltme talebi Dairemizce incelenmiştir.Davalı vekilinin karar düzeltme talebinin incelenmesine gelince;
1-Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme itirazlarının reddine,
2-Davalı vekilince dosyanın ek rapor dünlenmesi için bilirkişi heyetine verildikten sonra dosyanın aslının bulunamadığını ve dosyanın kaybolduğu iddia edilmektedir. Gerçekten de temyiz incelemesine gönderilen dosyanın dava ve cevap dilekçelerinin fotokopi ve diğer birçok evrakında UYAP çıktısı olduğu görülmekle bu halde dosya aslının kayıp olduğu anlaşılmaktadır. Zaten mahkemece yapılan yargılamanın 14.10.2014 tarihli oturumunun 11 nolu ara kararında da dosyanın aranmasına devam edilmesi yönünde ara kararı verildiği ve bulunmadan ve bulunamaması nedeniyle yukarıda belirtilen prosedür işletilmeden hüküm verildiği daha açık anlatımla dosyanın kaybolduğunun mahkemece de kabul edildiği anlaşılmaktadır.4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap Veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanunun 1. maddesinde; "Yangın, yersarsıntısı, seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi bu kanun hükümleri dairesinde yapılır." hükmü, 2. maddesinde ise “Birinci maddede yazılan hallerde bu kanunun tatbik edilebilmesi Adliye Vekâletinin kararına bağlıdır. Karar Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan olunur.” hükmü bulunmaktadır. Ayrıca sözü edilen Kanun'un 7-17. maddelerinde yenileme sırasında yapılacak işlemler sayılmış bulunmaktadır. Bu hükümlere göre yenileme usulü takip edilerek dava dosyasının ihyası gerekir iken yalnızca dilekçe fotokopileri ve UYAP'tan temin edilen belgelere göre ihya işlemi yapılması doğru olmamıştır. Mahkemece yapılması gereken iş; 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap Veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun hükümleri gereğince öncelikle Adalet Bakanlığınca karar alınması için sürecin başlatılması, bu kararın Resmî Gazete'de ve mutat vasıtalarla yayınlanmasından sonra yasal sürelere uygun olarak dava dosyanın ihyası sağlanmalıdır.
3-Davalı vekili ayrıca sözle yargılamaya davet edilmeden hüküm verildiğini ileri
sürmektedir. 6100 sayılı HMK'nun 184. maddesinde “(1) Hâkim, tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, duruşmada hazır bulunan taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için söz verir. (2) Mahkeme tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın bittiğini taraflara tefhim eder.” ve yine aynı Kanun'un 186. maddesinde “(1) Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. (2) Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir.” hükümleri bulunmaktadır. Bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere; hâkim, tahkikatın bitiminden sonra, taraflara, tahkikatın tümü hakkında açıklama yapma hakkı tanımalı ve sonrasında son diyeceklerini bildirmeleri için fırsat vermeli ve buna göre hükmünü kurmalıdır.
Somut olayımıza gelince: az yukarıda belirtilen kanun hükmü ve açıklamalara aykırı şekilde duruşmaya devam edilerek hüküm kurulmuş olması, adil yargılama ilkesini zedeler nitelikte olup, usul ve yasaya aykırı bulunduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.
4-Davalı şirket vekili delil listesinin 20 nolu bendinde yemin deliline dayanmış ve mahkemece yapılan yargılamanın 14.10.2014 tarihli oturumunda 8 nolu ara kararı ile "... davalı ... Şirketinin 5 nolu bağımsız bölüm ile ilgili yemin deliline başvurabileceğini belirtmesi karşısında delil listesinde yemin delili söz konusu ise metni hazırlayıp en geç oturum gününde sunmasına ..." şekilde ara kararı kurulmasına rağmen takip eden duruşmada bu konuda bir karar oluşturulmadan, yemin eda edilip edilmeyeceği konusunda bir değerlendirme yapılmadan karar verilmesi de doğru olmamıştır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sair karar düzeltme taleplerinin kabulüyle belirtilen ilave gerekçeler eklenmek suretiyle hükmün BOZULMASINA, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 136,00 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı ... Yapı Malz. İnş. Gıda ve Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine, 28.05.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.