"İçtihat Metni"
Mahkemesi : Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davacı vekili tarafından duruşmalı olarak istenmiş, duruşma talebi kabul edilerek 10.09.2019 tarihinde yapılan duruşmaya davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince ıslah da dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiş, verilen karara karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine ...Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince kararın kaldırılarak davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili, müvekkili tarafından 2014 yılının Mayıs ayında açılan ... Fakültesi Hastanesi elektrik, aydınlatma ve kablolama işleminin yapıldığını, yapılan işleri gösteren davalı kurum personellerinin imzasını taşıyan belgeyi sunduklarını, davacının davalının gösterdiği ve yapmasını istediği tüm işleri "nasıl olsa ödenir" diyerek sözleşme yapmadan ve hiçbir ödeme alınmadan yaptığını belirterek, yapılan işler bedelinden fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL'nin tahsilini istemiştir.
Davalı vekili, Mayıs 2014 yılında hizmet vermeye başlayan hastane inşaatı ihalesi kapsamında bulunmayan ancak acilen yapılması gerekli olan işlerin yapılması için açılan ihalenin dava dışı ...(Hilmi Ünlüulkut)'da kaldığını, davacı ile davalı arasında imzalanmış bir sözleşme olmadığını, davacının davaya konu işleri Mes İnşaat'ın alt işvereni olarak yaptığını düşündüklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk derece mahkemesince davacı tarafından sunulan tarihsiz "teslim edilen işler" başlıklı yazı ve tanık beyanları dikkate alınarak taraflar arasında akdi ilişkinin kurulduğu kabul edilmiş, mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu doğrultusunda yapıldığı tespit edilen işlerin yapıldıkları tarihteki serbest piyasa rayiçleri ile belirlenen bedeli üzerinden davanın kabulüne karar verilmemiş, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ...Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince "davacının akdî ilişkiyi yazılı delille, yazılı delil niteliğinde olmayan ancak kesin delil niteliğindeki ikrar ve yemin veya davalının açık muvafakati ile tanık beyanıyla ispat edemediği, davacının yemin deliline de dayanmadığı, dosyaya sunulan belgenin delil başlangıç niteliğinde olmadığı" gerekçesiyle mahkeme kararı kaldırılarak, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davalı üniversite kamu kurumu olduğundan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na göre yasal prosedür yürütülerek alım-satım ve yapım sözleşmelerinin imzalanması gerekir. Taraflar arasında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine uygun prosedür yürütülerek imzalanmış bir sözleşme bulunmamaktadır. Ancak taraflar arasında usulüne uygun sözleşme ilşkisi kurulmamakla birlikte iş sahibi kamu kurumunca işin yaptırılması ve yapılan işin iş sahibinin yararına olması halinde işin yapıldığı ileri sürülen 2014 yılı ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 526 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca işi yapanın iş sahibinden yapıldığı yıl itibariyle mahalli piyasa rayiçleri ile bedelini isteyebileceği kabul edilmektedir.
İlk derece mahkemesince yapılan araştırma ve incelemenin yeterli olduğundan sözedilemez. Bu nedenle davanın kabulüne yönelik hüküm eksik inceleme ve araştırma nedeniyle hatalı ise de; Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabul edilerek davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi de dosya kapsamı ve toplanan deliller dikkate alındığında doğru olmamıştır.
Davalı iş sahibi cevap dilekçesinde davacının yaptığını iddia ettiği işlerin pazarlık usulü ile yapılan ihale sonucu imzalanan 24.11.2014 tarihli sözleşme uyarınca dava dışı ...(Hilmi Ünlüulkut) tarafından yapıldığını savunmuş, davacı ise gerek cevaba cevap dilekçesinde gerekse aşamalardaki iddialarında dava dışı Mes İnşaat'a ihale suretiyle yaptırılan işler ile kendisine ihalesiz olarak yaptırılan işlerin birbirinden farklı işler olduğunu ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesince keşif sonucu düzenlenen 26.09.2016 tarihli birinci bilirkişi raporunda bu konuda bir inceleme yapılmamış ise de; 05.12.2016 tarihli ek raporda "davaya konu işlerin ...firması ile davalı arasında yapılan 24.11.2014 tarihli sözleşmedeki işler ile bire bir aynı olmadığı, farklı miktarlarda olduğu ve genellikle farklı cinslerde ve mahallerde olduğu" değerlendirmesine yer verilmiştir. Davalı tarafça bu rapora itiraz edilmesi üzerine davacının yaptığı imalâtlarda dava dışı Mes İnşaat'ın yaptığı imalâtların karşılaştırılması bakımından mahkemece yeniden inceleme yapılmasına karar verilmiş, yeniden oluşturulan ve dosya üzerinden inceleme yapan bilirkişi kurulunca düzenlenen 05.10.2017 tarihli ikinci bilirkişi kurulu raporunda "...firmasının imalâtlarının alt detaylarının incelenmesi gerektiği, bu nedenle Mes İnşaatın yaptığı elektrik işlerine ait yeşil defterlerin dava dosyasına sunulması, gerekli inceleme ve değerlendirmenin yerel bilirkişiler tarafından imalâtın yapıldığı yerde bizzat saha çalışması yapılarak tespit edilmesinin uygun olacağı" bildirilmiştir. Bilirkişilerin bu görüşüne rağmen ilk derece mahkemesince yeşil defterler getirtilmeden mahallinde yapılan keşfe bağlı olarak üçüncü bilirkişi kurulunca düzenlenen 26.02.2018 tarihli rapor esas alınarak hüküm kurulmuştur.
Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince davalı idareden ...(Hilmi Ünlüulkut) tarafından yapılan işlerle ilgili yeşil defterler getirtildikten sonra üçüncü bilirkişi kurulu ile yeniden mahallinde keşif yapılarak davacının ibraz ettiği idare elemanlarının imzasını taşıyan tutanaktaki işler ile dava dışı ...ile yapılan sözleşme ve eklerinde belirtilen işlerin aynı olup olmadığı ...ile yapılan sözleşmedeki iş ve imalâtlarla aynı işler olmayıp farklı iş ve imalâtlar ise bunların davalı iş sahibi üniversite yararına olup olmadığı ile yararlı ise işin yapıldığı 2014 yılındaki mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli konusunda (mahalli piyasa rayiçleri içinde KDV ve yüklenici kârı olacağından ayrıca eklenmeksizin) gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp değerlendirilerek, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılıp davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile ...Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 12.07.2018 tarih ve 2018/235 Esas, 2018/241 Karar sayılı hükmünün davacı yararına BOZULMASINA, 2.037,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine, 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 176,60 TL Yargıtay başvurma harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne, karardan bir örneğinin ise ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 12.09.2019 gününde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.