"İçtihat Metni"
Davacı ...İnş. Taah. A.Ş. ile davalı ...A.Ş. (Eski Ünvanı ... ve Tütün Mamulleri Tuz. ve Alkol İşl. A.Ş.), birleşen 2005/528 Esas sayılı davada davacı ...A.Ş. ile davalılar 1-... İnş. Taah. A.Ş. 2-.... Mirasçıları a-... b-Çağdaş ... c-... d-... 3-... 4-... 5-... 6-... 7-... 8-... 9-... arasındaki davadan dolayı İ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 11.07.2014 gün ve 2005/866-2014/167 sayılı hükmü bozan Dairemizin 08.06.2016 gün ve 2015/1048-2016/3263 sayılı ilamı aleyhinde davacı-birleşen dosya davalısı ... İnş. Taah. A.Ş. vekili ile birleşen dosya davalıları ... ve ... tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
K A R A R -
Asıl ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup yüklenici tarafından iş sahibi aleyhine açılan asıl dava, ihtirazî kayıtla ve fazla ödeme iddiasıyla yapılan ödemenin istirdatı, teminat mektuplarının iadesi ve teminat mektupları için ödenen komisyon bedellerinin tahsili, birleşen dava, iş sahibi tarafından yüklenici şirket ve iş sahibi çalışanları aleyhine açılan fazla ödeme alacağının faizinin tahsili istemine ilişkindir.Mahkemece davaların birleştirilerek yapılan yargılama sonucu asıl davanın kısmen kabulüyle fazla ödemenin istirdatı, teminat mektuplarının iadesi taleplerinin kabulüne, komisyon bedeliyle ilgili istemin reddine, birleşen davada yüklenici şirket aleyhine açılan davanın reddine, iş sahibi elemanları aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın iş sahibi şirket ile birleşen davanın davalıları iş sahibi elemanları ..., ..., ..., ... ve ...tarafından temyizi üzerine Dairemizce verilen 08.06.2016 gün, 2015/1048 Esas, 2016/3263 Karar sayılı bozma ilamına karşı yüklenici şirket ile birleşen dosya davalılarından ... ve ... tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur. 1-Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında birleşen dosya davalıları ..., ... ile davacı-birleşen dosya davalısı yüklenici şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme talepleri yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2-Asıl davada fazla ödeme iddiasıyla haksız olarak talep edilip ihtirazî kayıtla ödenen bedelin iadesi, teminat mektuplarının geri verilmesi ve komisyon bedellerinin tahsili, birleşen
davada fazladan yükleniciye ödenip tahsil edilen alacağın ödenmeyen ve işlemiş faizinin tahsili talep edilmiştir. Mahkemece dosya üzerinden üç kez bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 1. bilirkişi kurulu 08.02.2007 günlü rapor ve 25.04.2007 tarihli ek raporunda yükleniciden tahsil edilen 16.001,00 TL’nin iade edilmesi gerektiğini bildirmişlerdir. ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2005/528 Esas sayılı dosyasında iş sahibince yüklenici şirket ile iş sahibi çalışanları aleyhine açılıp bilahare birleşen dava dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda bilirkişiler verdikleri 25.12.2016 tarihli raporlarında ihale tenzilatı yaparak yükleniciye yapılan fazla ödemenin 12.918,68 TL, işlemiş faziyle birlikte toplam tutarın 26.577,69 TL olup 16.001,09 TL ödeme düşüldükten sonra faiziyle birlikte alacağın 11.958,60 TL olduğunu belirtmişlerdir. Davaların birleştirilmesinden sonra oluşturulan 2. bilirkişi kurulu 22.02.2008 havale tarihli raporlarında, iş sahibinin yükleniciden talepte bulunmayacağı, yüklenicinin ödediği 16.001,09 TL’yi iş sahibinden geri isteyebileceği, birleşen davada iş sahibi elemanlarının iş sahibine karşı toplam 16.001,00 TL fazla ödemeyi karşılayacak miktarda ödemeden sorumlu olduklarını bildirmişlerdir. Bu rapora da itiraz üzerine oluşturulan 3. bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 19.01.2009 havale tarihli raporlarında asıl davada yüklenicinin yaptığı ödemeyi faiziyle birlikte istemekte haklı olup davalı iş sahibinin teminat mektuplarını iade etmesi gerektiğini, birleşen davada yüklenici aleyhine açılan davanın reddi gerekmekte olup, birleşen davada fazla ödemeden iş sahibi elemanlarının kusurlu olduğunu bildirmişlerdir. Bu raporada itiraz üzerine talimat yoluyla Kastamonu Asliye Hukuk Mahkemesi’nce yaptırılan 4. bilirkişi incelemesi sonucunda bilirkişiler düzenledikleri 06.05.2010 tarihli raporlarında fazla ödeme miktarı 16.001,09 TL’den 2.962,30 TL fazla imalât bedeli çıkartıldığında yüklenici şirkete yapılan fazla ödemenin 13.308,79 TL olup bu miktardan raporda belirledikleri miktar tutarınca iş sahibi elemanlarının sorumlu olduklarını belirtmişlerdir.
Yukarıda sonuç kısımları özetlenen asıl dava dosyasında dört adet, birleşen dava dosyasında bir adet bilirkişi raporu alınmış ise de; bilirkişi raporlarının birbirinden farklı sonuca ulaşmalarına, özellikle asıl dosya davacısı-birleşen dosya davalılarından yükleniciye ne kadarlık fazla ödeme yapıldığı ve asıl dosya davacısı yüklenicinin sözleşme dışı fazla imalâtı bulunup bulunmadğı ve bunun miktarı konusunda, son rapor dışında bir hesaplama yapılmamasına rağmen, mahkemece bu çelişkiler giderilmeksizin ve birleşen davayla ilgili ve birleşen davayı faiz alacağına ilişkin olmasına rağmen fazla ödemenin istirdatı gibi yanlış değerlendirerek, hesaplama yapan 10.05.2011 havale tarihli bilirkişi raporuna itibar edilerek dava sonuçlandırılmıştır.
Bu durumda mahkemece, 6100 sayılı HMK’nın 281/3. maddesi hükmünce yeniden oluşturulacak konusunda uzman bilirkişi kurulundan, asıl dava ile ilgili olarak bilirkişi raporları arasındaki çelişkileri ortadan kaldıracak ve özellikle iş sahibi tarafından yükleniciye yapılan fazla ödeme miktarının ne olduğu, yüklenicinin sözleşme dışı fazla imalâtı olup olmadığı, varsa bunların yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçleriyle bedelini hesaplatıp bunun sonucuna göre asıl davada yüklenicinin istirdadını istemekte haklı olduğu iş sahibinin zorlaması nedeniyle ödediği 16.0001,09 TL’den istirdatını istemek haklı olduğu alacak miktarı ve bunun sonucuna göre, birleşen davada iş sahibinin isteyebileceği faiz alacağı miktarı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp asıl ve birleşen davada sonucuna uygun karar verilmesi gerekir.Yerel mahkeme kararının bozma ilamının üç ve dördüncü maddelerinde belirtilenler dışında, bu sebeple de bozulması gerekirken, asıl davada ihtirazî kayıtla ödenen fazla ödemenin istirdadına karar verilmesinin doğru olmadığı ve bu istemin reddi gerektiği gerekçesiyle de bozulduğu bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından, talepte bulunanların karar düzeltme istemlerinin bu yönden kabulü uygun görülmüştür.
SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacı-birleşen dosya davalısı yüklenici şirket ile birleşen dosya davalıları ... ve ...’in diğer karar düzeltme taleplerinin reddine, 2. bent uyarınca kabulüyle Dairemizin 08.06.2016 tarih, 2015/1048 Esas, 2016/3263 Karar sayılı bozma ilamının 2. bendinin kaldırılarak 3 ve 4. bentlere az yukarıda belirtilen gerekçenin de ilave edilerek hükmün BOZULMASINA, ödedikleri karar düzeltme peşin harçlarının istek halinde karar düzeltme isteyen davacı-birleşen dosya davalısı ... İnş. Taah. A.Ş. ile birleşen dosya davalısı ...'na geri verilmesine, 16.10.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.