"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi
SAYISI : 2023/484 E., 2024/96 K.
KARAR : Bozmaya uyularak hüküm kurma
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ziynet ve çeyiz alacağı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararının ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının kabul edilen ziynet ve çeyiz bedeli yönünden bozulmasına,bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerin ise tarafların sair temyiz itirazlarının reddi ile onanmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı erkek vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı kadın vekili dava dilekçesinde özetle; erkeğin söz vermesine rağmen bağımsız konut sağlamadığını, kadının eğitimine destek olmadığını, ailesinin müdahalesine engel olmadığını, kadın tarafından bağımsız konut konusu açılınca erkeğin ve ailesinin zamanla konuyu kapatmaya çalıştıklarını, en sonunda erkeğin babasının "ev falan yok, aldığım evi de satacağım, ... da bir yere gidemez, seni de artık istemiyoruz" diyerek konuyu kapattığını ve kadına adeta kapıyı gösterdiğini, kadının da "beni istemiyorsanız babamın evine götürün" dediğini, bunun üzerine erkeğin 14.01.2016 da kadını babaevine bıraktığını, bu tarihten sonra tarafların ayrı yaşamaya başladığını, kadının yapılan çeyiz senedinde belirtilen eşyalardan yanına 3 bilezik aldığını, diğerlerini almadığını, almasına da izin verilmediğini belirterek bu eşya ve ziynetlerin aynen iadesine, olmadığı takdirde bedelleri olan şimdilik 5.000,00 TL ve sonra da ıslah ile 61.200,00 TL ziynet eşyası ve 20.750,00 TL çeyiz eşyası bedeli olmak üzere toplam 81.950,00 TL'nin kadına ödenmesine, bu alacaklar yönünden dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı erkek asıl cevap dilekçesinde özetle; kadının annesinin yanına gezmeye gideceğini belirttiğinden erkek tarafından annesinin yanına bırakıldığını, sonra defalarca eve dön çağrısına rağmen kadının eve dönmediğini, köyde erkeğin ailesiyle yaşamak istemediğini belirttiğini, kadının çeyiz senedindeki ziynetlerini alıp götürdüğünü, "bunlar benim garantim" dediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 27.11.2020 tarihli ve 2018/24 Esas, 2020/340 Karar sayılı kararıyla; " ... Dosya kapsamında yer alan çeyiz senedinde belirtilen ziynet ve çeyizlerin şahitler huzurunda imza karşılığında davalıya teslim edildiği ve davalının söz konusu çeyiz senedine ve içeriğine bir itirazının olmadığı, davalı vekilinin her ne kadar cevap dilekçesinde ziynetlerin davacı kadın tarafından evden ayrılırken yanında götürüldüğü beyan edilmiş ise de, tarafların boşanmasından sonra söz konusu ziynetlerin ve eşyaların davacı tarafa iade edildiğinin usulüne uygun bir şekilde ispatlanamadığı bu haliyle ziynetlerin ve çeyizlerin davalıda bulunduğu..." gerekçesi ile davanın kabulü ile 61.200,00 TL ziynet ve 20.750,00 TL çeyiz alacağı toplam 81.950,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, miktarın 5.000,00TL' sine dava tarihinden kalan miktara ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı erkek vekili davanın kabulü yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 11.03.2021 tarihli ve 2021/307 Esas, 2021/312 Karar sayılı kararıyla; alacağın resmi senet niteliğindeki çeyiz senedine dayandığını, bunun aksinin aynı nitelikte bir belge ile ispat edilemediğini, bu nedenle davanın kabulü kararının doğru olduğunu belirterek davalının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı erkek vekili davanın kabulü yönünden temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 28.06.2021 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan ziynet ve çeyiz eşyalarının cins, nitelik, miktar ve değerlerinin ne olduğunun denetime elverişli olacak şekilde gösterilmediği, davacı kadının 11.04.2017 tarihli dilekçesinde üç tane bileziği yanına alabildiğini, kalanları alamadığını belirtmesine rağmen bu üç bileziği de kapsar şekilde talep aşılarak hüküm kurulduğu gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına, davalının sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin 04.10.2022 tarihli 2021/248 Esas, 2022/361 Karar sayılı kararı ile verilen ilk kararın davacı kadın tarafından istinaf edilmemesi ile davalı erkek yararına usuli müktesep hak oluştuğunu, ziynet alacağı yönünden yapılan incelemede tanık beyanları ve bilirkişi raporundan davalı tarafta kalan takı setinin 1 adet kolye, küpe ve bileklikten oluşan 22 ayar toplam 200 gram ağırlığında olduğu, diğer ziynetlerin davacı kadının yanında götürmediği hususunun kanıtlanmadığı, bilirkişi raporuna göre çeyiz eşyalarının dava tarihi itibariyle değerinin 20.750,00 TL olduğu, tanık beyanlarına göre çeyizin tamamının davacı kadın tarafından getirilmediği çeyizin ortaklaşa oluşturulduğunun anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının ziynet talebi yönünden 1 adet kolye, küpe ve bileklikten oluşan 22 ayar toplam 200 gram ağırlığında takı setinin davalı erkekten alınarak davacı kadına aynen iadesine, çeyiz alacağı talebi yönünden 10.375,00 TL'nin 5.000,00 TL'lik kısmına dava tarihinden itibaren, bakiye 5.375,00 TL'lik kısmına ıslah tarihi olan 19.03.2019 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı erkekten alınarak davacı kadına ödenmesine karar verilmiştir. Karara karşı davacı kadın vekili ziynet ve çeyiz alacağı taleplerinin kısmen kabulü ile vekâlet ücreti yönünden; davalı erkek vekili davanın kabulü yönünden temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairenin 05.10.2023 tarihli kararı ile kadının aynen iade talebinde bulunmuş ise de İlk Derece Mahkemesince verilen ilk kararda aynen iadeye hükmedilmeyip 61.200,00 TL ziynet ve 20.750,00 TL çeyiz alacağı toplam bedeli olan 81.950,00TL'nin davalıdan tahsiline karar verildiği, kadının bu karara karşı istinafı bulunmadığı, erkek yararına bu miktarlar yönünden usuli müktesep hakkın oluştuğu, dosya kapsamından 3 bilezik dışındaki ziynetlerinin davalı erkekte kaldığının kabulü gerektiği, bu halde talep edilen toplam altın bedelinden 3 adet bileziğin bedelinin düşümü ile bakiye kalan miktara hükmedilmesi gerektiği, çeyiz alacağı yönünden de tam kabule karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerin ise tarafların sair temyiz itirazlarının reddi ile onanmasına karar verilmiştir.
C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamından 3 bilezik dışındaki ziynetlerin davalıda kaldığının kabulü gerekmekle bu durumda Mahkemece çeyiz senedindeki toplam 400 gram altının bedelinin 61.200,00 TL olduğunun kabulü ile bu miktardan dava tarihinde 3 bileziğe isabet eden miktarın hesaplanıp toplam altın bedelinden düşümü ile bakiye kalan miktara hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 52.620,00 TL ziynet alacağının 5.000,00 TL sinin dava tarihinden kalan bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, çeyiz alacağı talebi yönünden 20.750,00 TL'nin 5,000,00 TL sinin dava tarihinden kalan bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı erkek vekili temyiz dilekçesinde özetle; bileziklerin gerçek değerlerinin tespitinin yapılmadığını, indirim miktarının neye göre yapıldığının belli olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, 3 adet altının bedelinin indiriminin yapılmadığını, daha fazla bedele hükmedildiğini, çeyiz eşyası alacağı konusunda yeterli incemleme yapılmadığını belirterek ziynetin ve çeyiz alacağının kabul edilen kısmı kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bozmanın amacına uygun değerlendirme yapılarak hüküm kurulup kurulmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Kanun'un 1 inci, 2 nci, 6 ncı maddesi, 220 nci ve 226 ncı maddesi, 6100 sayılı Kanun'un 190 ıncı, 194 üncü, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olduğu, anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı erkek vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ...'a yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
01.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.