"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ...Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : ...Anadolu 21. İş Mahkemesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
A)Davacı İstemi;
Dava, davacının 01/03/1993- 20/06/2008 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
B)Davalı Cevabı:
Davalılar vekilleri davanın reddine karar verilmesini savunmuştur,
C)İlk Derece Mahkemesi Kararı:
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı ... inş. San. ve A.Ş. adlı işyerinde 01/09/1994- 20/06/2008 tarihleri arasında hükümde belirtilen süre ve ücretlerle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu ;
Davalı kurum vekili; Feri Müdahil olduklarına karar verilmesi gerektiği, bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, bir işçinin yılın 360 günü çalışmasının mümkün olmadığı ve resen dikkate alınacak nedenlerle istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı şirket vekili; davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararı temyiz etmiştir.
D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :
Bölge Adliye Mahkemesince " ...Dinlenen bordro tanıklarının beyanlarına göre; davacının çalışmalarının kesintisiz olmasına rağmen bildirimlerinin eksik yapıldığı,hizmet süresinin tespiti yönünden ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğu,davacının gerçek ücretinin tespiti gerektiğinden davacının son ücreti 900,00 TL net kabul edilerek asgari ücrete oranlama yapılmak suretiyle önceki ayların ücretlerinin belirlenmesinin yerinde olmadığı, davacının bildirilen ücret dışında ücret aldığını ay be ay gösteren yazılı belgelerle işpat edememesi nedeniyle ücret iddiası yönünden davanın kabul edilmesinin yerinde olmadığı," gerekçesiyle " 1-Davalıların istinaf istemlerinin kısmen kabulüne,
2-İstanbul Anadolu 21.İş Mahkemesinin 2013/762 Esas, 2017/111 Karar 21.02.2017 tarihli kararının kaldırılmasına,
3-Davanın kısmen kabulü ile; Davacının davalı ... inş. San. ve A.Ş. adlı işyerinde ;01/09/1994 20/06/2008 tarihleri arası hükümde yazılı şürelerde Kurum taban ücreti ile ücretle çalıştığının tespitine, Prime esas kazanç tespiti yönünden açılan davanın reddine" karar verilmiştir.
E)Temyiz:
Davalı kurum vekili, istinaf talebindeki gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararın bozulmasını istemiştir.
F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, davacının 01/03/1993- 20/06/2008 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı ... inş. San. ve A.Ş. adlı işyerinde 01/09/1994- 20/06/2008 tarihleri arasında hükümde belirtilen süre ve ücretlerle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
Davalı vekillerinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile kararın ücret yönünden kaldırılmasına karar verilmiş, hizmet tespiti süreleri için ise yerel mahkeme kararı gibi kabul kararı verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 20/05/1992- 01/08/2008 tarihleri arasında davalı işverene ait farklı sicil numaralı işyerlerinden girdi çıktı yapmak suretiyle hizmetlerinin bildirildiği, davacı ve davalı tanıklarının dinlendiği, davacı tanıkları davacının hep aynı işyerinde çalıştığını beyan etseler de davacının dava dilekçesinde davalıya ait değişik sicil numaralı işyerlerinde çalıştığını belirttiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davalı işverene ait farklı sicil numaralı işyerleri bulunduğundan davacının hangi işyerinde hangi tarihlerde çalıştığı açıkca ortaya konulup infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde hüküm kurulmadan eksik araştırma ve hatalı değerlendirme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş, davacıya farklı sicil numaralı davalıya ait işyerlerinden hangisinde hangi sürelerde çalıştığını açıklatmak, söz konusu işyerlerinin ilgili dönem bordrolarını davalı kurumdan istemek, ihtilaflı tüm dönemde çalışması bulunan tarafsız bordro tanıkları tespit edilerek beyanlarına başvurmak, bordo tanıklarına ulaşılamadığı ya da beyanları ile yetinilmediği takdirde talep edilen dönemde çalışması bulunan komşu işyeri sahip veya çalışanları zabıta marifetiyle veya Kurum'dan sorulup belirlenerek davacının çalışmasının tüm yıl boyunca devam edip etmediği, çalışmasına ara verip vermediğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasa' nın 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra çalışmanın davalıya ait hangi işyeri ya da işyerlerinde hangi sürelerde geçtiğini açıkça belirlemek suretiyle infaza elverişli karar vermekten ibarettir.
Kabule göre de, davacının bildirilen sürelerinin tespitinde hukuki yarar bulunmadığı gözetilmeksizin bu süreler için de tespit kararı verilmesi hatalıdır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde yukarıda açıklanan hususlarda dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
G)SONUÇ :
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.