"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalı Kuruma ödenen sigorta primleri ile işsizlik sigortası primlerinin faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında sair temyiz itirazlarının reddine
2-Dava, davacının kurum işleminin iptali ve yol ve yemek yardımı adı altında yaptığı prime esas kazancın yasal faizi ile iadesi istemine ilişkindir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Uyuşmazlık, davacı işverence yol ve yemek parası olarak çalışanlarına yaptığı ödemelerin sigorta primine esas kazançlara dahil edilip edilmeyeceğine ilişkindir.
506 sayılı Yasa’nın 77. madde 1. fıkrasında prim hesabı da göz önünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde sosyal amaçlı olarak veya işverenin yasa ve sözleşme dışında sigortalısına yaptığı yardım ve ödemeler prim hesabında nazara alınmazlar ve prime tabi tutulmazlar. Bu ödeme veya yardımlar ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanırlar. İşin karşılığı olmaktan ziyade insani değer yargıları sonucu verilirler. Yasa bunları sayarak belirtmiştir. Bu yardımlar ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar, yemek, çocuk ve aile zamlarıdır. Burada aynı yardımlar özellik gösterir. Ayni yardımdan amaç, sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması yolunda yapılan bir yardımdır. Yardımın ayni veya para olarak yapılmasının önemi bulunmamaktadır. Örneğin; işverenin sigortalılarına dağıttığı elbise, ayakkabı, sigortalı çocukları için, kitap, kırtasiye gibi yardımlar, doğrudan aynı nitelik taşımasına karşın bu yardımlar yemek bedeli, taşıl gideri, yakacak bedeli, dikiş ücreti mesken veya sağlık yardımı, öğrenim yardımı türünden nakitte olabilir. Bu tür somut biçimde belli edilmiş bir ihtiyaca yönelik yardımlar ayni yardım olarak kabul edilir ve prim hesabında dikkate alınmazlar.
Yukarıda açıklamalara göre mahkemenin yol parası ve yemek parası ödemelerin sigorta primine esas kazançlara dahil edilmemesi gerektiği yolundaki kararı doğrudur.
Ancak mahkemece, yemek yardımının Sosyal Güvenlik kurumunun belirlediği sınırın üstünde olması durumunda SPEK’e dahil edileceği göz önüne alınmadan bilirkişiden bu doğrultuda rapor almadan yazılı şekilde sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş, her dönem için ayrı ayrı yemek yardımının ne kadar olduğu ve SGK’nın belirlediği sınırın üstünde olup olmadığı, üstünde değilse şimdiki gibi, üstünde ise prime esas kazanca dahil olacağı gözetilerek uzman bilirkişiden alınacak rapor doğrultusunda karar vermekten ibarettir.
O halde, davalı kurum vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 23.06.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
E.M