"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/248 Değişik iş
SUÇ : 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'na muhalefet
İNCELEME KONUSU KARAR : Görevli mahkemenin tespitine ilişkin
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesi ve Mersin 8. Asliye Ceza Mahkemesince verilen karşılıklı görevsizlik kararları üzerine oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın gönderildiği Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 28.10.2022 tarihli ve 2022/248 Değişik iş sayılı Kararı ile yargılama yapma görev ve yetkisinin Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğuna karar verilmiş, verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2023 tarihli ve KYB-2023/59136 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.06.2023 tarihli ve KYB-2023/59136 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"7329 sayılı Askeri Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 9. maddesi ile 1632 saylı Kanuna eklenen ek 19. maddesinde yer alan, "Askeri suçlara ilişkin dava ve işler, suçun işlendiği yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan asliye ve ağır ceza mahkemelerinde ya da askeri birlik ve personel yoğunluğunun gerektirmesi hâlinde Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen ilçelerde kurulu bulunan asliye veya ağır ceza mahkemelerinde görülür. İlçede görülmesine karar verildiği takdirde ilçenin yargı çevresi de aynı usulle belirlenir.” şeklindeki hüküm ile yine aynı Kanunun 11. maddesi ile eklenen geçici 3. maddesinde yer alan, “Bu Kanun uyarınca askerî suçlara bakmak amacıyla il ve ilçelerde belirlenecek mahkemeler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde belirlenir. Belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyaları, belirlenen bu mahkemelere devredilmez, kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunur.” şeklindeki düzenleme ile,
Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 13/07/2021 tarihli ve 2021/597 sayılı kararı ile ".... 3) 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’nda düzenlenen ve asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar yönünden açılacak davalara, asliye ceza mahkemesinin tek dairesinin bulunduğu il merkezlerinde bu mahkemenin, iki dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 2 numaralı asliye ceza mahkemesinin, ikiden fazla dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 3 numaralı asliye ceza mahkemesinin; Ankara’da ise 3, 51 ve 52 numaralı asliye ceza mahkemelerinin bakmasına, 5235 sayılı Kanun'un 9. maddesinin beşinci fıkrası ve 7329 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi uyarınca, belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyalarının belirlenen bu mahkemelere devredilmemesine, kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunmasına, Kurulumuzun 31.05.2017 tarihli ve 831 sayılı kararı ile devredilmiş olan arşiv dosyalarının bu mahkemelerde kalmaya devam etmesine, iş bu kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren uygulanarak yeni açılacak davaların mezkûr mahkemelere tevzi edilmesine,.." şeklindeki kararı birlikte değerlendirildiğinde,
Somut olayda, sanığın 1 yıl 1 ay 1 gün yoklama kaçağı kaldığı eylemi sonucunda Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının 09/12/2016 tarihli ve 2016/50920 soruşturma, 2016/14682 esas, 2016/11841 sayılı iddianamesi ile Mersin 19. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, anılan Mahkemenin 21/12/2016 tarihli kararı ile iddianame kabul edilerek kovuşturmaya başlandığı, daha sonra Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 06/04/2017 tarih ve 523 sayılı kararı ile faaliyeti durdurulan Mersin 19. Asliye Ceza Mahkemesinin dosyalarının Mersin 8. Asliye Ceza Mahkemesine devredilmesi üzerine yargılamaya Mersin 8. Asliye Ceza Mahkemesince devam edildiği gözetildiğinde, belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçmiş bulunan dosyalara kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam edilmesi gerektiği cihetle, Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesince verilmiş görevsizlik kararının kaldırılmasında isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1.Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.12.2016 tarihli ve 2016/50920 Soruşturma, 2016/14682 Esas, 2016/11841 numaralı İddianamesiyle sanık ... hakkında yoklama kaçağı kaldığından bahisle 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun (1632 sayılı Kanun) 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca cezalandırılması ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 53 üncü maddesi gereğince hak yoksunluklarına hükmedilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.
2. Mersin 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.04.2017 tarihli ve 2017/249 Esas, 2017/248 sayılı Kararı ile sanık hakkında bakaya kalma suçundan 1632 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 52 nci maddesi uyarınca 25 tam gün karşılığı 500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin beşinci fıkrası gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.
3.Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.02.2022 tarihli ve 2021/348 Esas sayılı yazısı ile sanığın denetim süresi içerisinde suç işlediği belirtilerek ihbarda bulunulması üzerine Mersin 8. Asliye Ceza Mahkemesince davaya bakma görev ve yetkisinin Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmiş, Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesince, 22.09.2022 tarihli ve 2022/775 Esas, 2022/675 sayılı Karar ile karşı görevsizlik kararı verilerek 5271 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince uyuşmazlığın çözümü için dosya ortak yüksek görevli mahkemeye gönderilmiş, Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 28.10.2022 tarihli ve 2022/248 Değişik iş sayılı Kararı ile yargılama yapma görev ve yetkisinin Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğuna hükmedilmiştir.
4.
24.06.2021 tarihli ve 7329 sayılı Askeri Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'a (7329 sayılı Kanun) eklenen Ek 19 uncu madde “Askerî suçlara ilişkin dava ve işler, suçun işlendiği yerin bağlı olduğu ilin adıyla anılan asliye ve ağır ceza mahkemelerinde ya da askerî birlik ve personel yoğunluğunun gerektirmesi hâlinde Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen ilçelerde kurulu bulunan asliye veya ağır ceza mahkemelerinde görülür. İlçede görülmesine karar verildiği takdirde ilçenin yargı çevresi de aynı usulle belirlenir,” yine aynı Kanun ile eklenen geçici 3. maddesi de, “Bu Kanun uyarınca askerî suçlara bakmak amacıyla il ve ilçelerde belirlenecek mahkemeler, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde belirlenir. Belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyaları, belirlenen bu mahkemelere devredilmez, kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunur” hükmünü içermektedir.
5.Hakimler ve Savcılar Kurulunca askeri suçlara ilişkin dava ve işlerde görevli ve yetkili mahkemelerin belirlenmesine ilişkin 31.05.2017 tarihli ve 831 sayılı karar kaldırılarak 13.07.2021 tarihli ve 597 sayılı karar verilmiş, anılan kararda "... 3) 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu’nda düzenlenen ve asliye ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar yönünden açılacak davalara, asliye ceza mahkemesinin tek dairesinin bulunduğu il merkezlerinde bu mahkemenin, iki dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 2 numaralı asliye ceza mahkemesinin, ikiden fazla dairesinin bulunduğu il merkezlerinde 3 numaralı asliye ceza mahkemesinin; Ankara’da ise 3, 51 ve 52 numaralı asliye ceza mahkemelerinin bakmasına, 5235 sayılı Kanun’un 9. maddesinin beşinci fıkrası ve 7329 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi uyarınca, belirleme tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş askerî suçlara ilişkin dava dosyalarının belirlenen bu mahkemelere devredilmemesine, kesinleşinceye kadar açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunmasına, Kurulumuzun 31.05.2017 tarihli ve 831 sayılı kararı ile devredilmiş olan arşiv dosyalarının bu mahkemelerde kalmaya devam etmesine, iş bu kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren uygulanarak yeni açılacak davaların mezkûr mahkemelere tevzi edilmesine" düzenlemesi yer almış olup, somut olayda denetim süresi içerisinde yapılan ihbar üzerine yargılamaya devam etmeye hükmü veren Mersin 8. Asliye Ceza Mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2.Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 28.10.2022 tarihli ve 2022/248 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
21.09.2023 tarihinde karar verildi.