"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2022/1530 Değişik iş
SUÇ : Görevi kötüye kullanma
... Cumhuriyet Başsavcılığının 17.02.2022 tarihli ve 2021/38645 Soruşturma, 2022/8552 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 01.09.2022 tarihli ve 2022/1530 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 01.09.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca 20.01.2025 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 05.03.2025 tarihli ve KYB-2025/16764 sayılı yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi:
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
''5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Somut dosyada, müşteki ...'nin şikayetinde, ... İlçesi, ... Mahallesi, 564 ada, 1 parselin kuzeyinde bulunan, imar planlarında park ve yeşil alan olarak gösterilen alana, ... 1.Etap, 2.Bölge, 3.Bölge ve 4.Bölge yönetimleri tarafından kullanılan 2 katlı prefabrik yapının, İmar Kanunu'na aykırı olarak, ruhsatsız ve kaçak olarak yapıldığı, belediyenin kira almadan faaliyetine izin verdiği, kamuya ait yollara yönetim tarafından bariyer ve güvenlik kulübeleri konulduğu ve bunlara belediye tarafından göz yumulduğu, defalarca şikayette bulunduğu halde yetkililerce gereğinin yapılmadığının belirtmesi üzerine başlatılan soruşturmada, tüm dosya kapsamında kamu zararı bulunmadığı ve şüpheliler haklarında bir kamu zararı oluşmadığı ve suçun yasal unsurlarının oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;
Olaya ilişkin alınan 15/01/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ... ... Müdürü olarak görevli olan şüpheli ... hakkında "Şikayet konusu yapının parkın yapım aşamasında belediye hizmet binası olarak yapıldığını belirtmektedir. Her ne kadar kaçak yapının, ... uydu görüntüleme programları üzerinden yapılan incelemelerde park yapımından yaklaşık 1 yıl sonra, ilk olarak Nisan 2017 tarihli görüntülerde ortaya çıktığı tespit edilmiş olsa da binanın varlığından haberdar olunduğu anlaşılmaktadır. Varlığı bilinen söz konusu yapının yapımından ... sorumlu olmasa da, kaçak yapının ... 1. Etap, 2.Bölge, 3. Bölge 4. Bölge Yönetimleri işgal edildiğinin Müştekinin şikayetlerinden sonra fark edilmesi ve 40.000,-TL Ecrimisil tahakkuk ettirilen sürenin sonu olan 13.11.2019 tarihi ile kira sözleşmesi başlangıç tarihi olan 12.06.2020 tarihleri arasındaki süre (211 gün) için bir takdir ve/veya tahsilat yapılmaması nedeniyle ihmalinin olabileceği" şeklindeki tespit ile yine ... ... müdürü olarak görevli olan şüpheli ... hakkında " Müdürlüğünün sorumluluk alanı içerisinde bulunan, İmar Kanunu'na aykırı, ruhsatsız ve kaçak olan 2 katlı prefabrik yapıdan ve ... 1.Etap, 2.Bölge, 3. Bölge 4. Bölge Yönetimlerince kullanılmakta alduğundan “Müştekinin şikayeti üzerine ... kaymakamlığının 01.10.2019 tarihli yazısı ile (göreve geldikten yaklaşık 4,5 ay sonra) haberdar olması nedeniyle ihmali olabileceği" şeklindeki tespitler neticesine göre şüphelilerin ihmallerinin bulunup bulunmadığı kesin olarak tespit edilip, ihmalleri var ise, ihmalden kaynaklı kamu zararı olup olmadığı ya da kişilere haksız bir menfaat sağlanıp sağlanmadığı hususunda uzman bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılarak sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya ve değerlendirmeye dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz hakkında belirtilen gerekçelerle soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.''
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Şikayetçinin ... İlçesi ... Mahallesi 564 ada, 1 parselin kuzeyinde bulunan imar planlarında park ve yeşil alan olarak gösterilen alana ... 1. Etap, 2, 3. ve 4. Bölge yönetimleri tarafından kullanılan 2 katlı prefabrik yapının İmar Kanunu'na aykırı şekilde ruhsatsız ve kaçak olarak yapıldığı, belediyenin kira almadan faaliyete izin verdiği, kamuya ait yollara yönetim tarafından bariyer ve güvenlik kulübeleri konulduğu ve bu hususlara belediye tarafından göz yumulduğu, defalarca şikayette bulunulmasına karşın yetkililerce gereğinin yapılmadığı iddiası üzerine başlatılan soruşturma sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığının 17.02.2022 tarihli ve 2021/38645 Soruşturma, 2022/8552 sayılı Kararı ile kamu zararı bulunmadığından ve suçun yasal unsurlarının oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına, şikayetçinin itirazı üzerine merci ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 01.09.2022 tarihli ve 2022/1530 Değişik iş sayılı Kararı ile de itirazın reddine karar verilmiştir.
5271 sayılı Kanun'un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172. maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir...", 173. maddesi“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir.
Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verilebilecektir.
Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; 15.01.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ... Belediyesinde ... müdürü olarak görev yapan şüpheli ... hakkında "Şikayet konusu yapının parkın yapım aşamasında ... hizmet binası olarak yapıldığını belirtmektedir. Her ne kadar kaçak yapının, ...uydu görüntüleme programları üzerinden yapılan incelemelerde park yapımından yaklaşık 1 yıl sonra, ilk olarak Nisan 2017 tarihli görüntülerde ortaya çıktığı tespit edilmiş olsa da binanın varlığından haberdar olunduğu anlaşılmaktadır. Varlığı bilinen söz konusu yapının yapımından ... Müdürlüğü sorumlu olmasa da, kaçak yapının ... ...Yönetimleri işgal edildiğinin müştekinin şikayetlerinden sonra fark edilmesi ve 40.000,-TL Ecrimisil tahakkuk ettirilen sürenin sonu olan 13.11.2019 tarihi ile kira sözleşmesi başlangıç tarihi olan 12.06.2020 tarihleri arasındaki süre (211 gün) için bir takdir ve/veya tahsilat yapılmaması nedeniyle ihmalinin olabileceği" şeklindeki tespit ile yine ... Belediyesinde park ve bahçeler müdürü olarak görev yapan şüpheli ... hakkında "Müdürlüğünün sorumluluk alanı içerisinde bulunan, İmar Kanunu'na aykırı, ruhsatsız ve kaçak olan 2 katlı prefabrik yapıdan ve ... ... Yönetimlerince kullanılmakta olduğundan müştekinin şikayeti üzerine ... Kaymakamlığının 01.10.2019 tarihli yazısı ile (göreve geldikten yaklaşık 4 buçuk ay sonra) haberdar olması nedeniyle ihmali olabileceği" şeklinde tespit bulunması karşısında, şüphelilerin ihmallerinin bulunup bulunmadığının saptanması, ihmalleri var ise bu hususlardan kaynaklı kamu zararı olup olmadığının ya da kişilere haksız bir menfaat sağlanıp sağlanmadığının tespiti amacıyla uzman bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
II. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 01.09.2022 tarihli ve 2022/1530 Değişik iş
sayılı Kararının şüpheliler ... ve ... yönünden 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4. maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
17.06.2025 tarihinde karar verildi.