"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN;
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, icrai ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, denetim görevini ihmal suretiyle zimmete neden olma, 1163 sayılı Kanun'a muhalefet, tehdit
HÜKÜM : Düşme, beraat, davanın reddi, mahkumiyet
Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;
Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, icrai ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, denetim görevini ihmal suretiyle zimmete neden olma, tehdit ve 1163 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarından açılan kamu davalarında katılan sıfatını alabilecek surette doğrudan zarar görmesi söz konusu olmayan, bu nedenle bahse konu suçlardan kurulan hükümleri temyiz etme hakkı bulunmadığı anlaşılan Hazine ile tehdit suçundan temyiz hakkı olmayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının söz konusu suçlardan kurulan hükümlere yönelik vekilleri aracılığı ile vaki temyiz istemlerinin 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'un 317. maddesi uyarınca ayrı ayrı REDDİNE, CMK'nın 260/1. maddesine göre zimmet suçundan katılan sıfatını alabilecek surette zarar görmüş olan Hazine ile zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, icrai ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, denetim görevini ihmal suretiyle zimmete neden olma ve 1163 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarından zarar gören Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kanun yoluna başvurma haklarının bulunması ve hükümlerin vekilleri tarafından 7417 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 05/07/2022 tarihinden önce temyiz edilmesi ile usul hükümlerinin derhal uygulanacağı hususları karşısında, 3628 sayılı Yasa'nın değişiklik öncesindeki 18/2. madde ve fıkra hükmü uyarınca Hazinenin zimmet, 7417 sayılı Kanun'un 40. maddesiyle değişik 3628 sayılı Yasa'nın 18/2. madde ve fıkra hükmü uyarınca da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının zimmet suçundan başvuru tarihinde müdahil sıfatını kazandığı, diğer suçlara ilişkin CMK'nın 260/1. maddesi uyarınca temyiz hakkı bulunduğu gözetilerek başvurularının kapsamına göre incelemenin; katılanlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Hazine vekilinin zimmet ve bu suça yardım etme suçlarından; sanıklar ... ve ... haklarında mağdur ...'e yönelik 3 no.lu beraat, sanık ... hakkında 22 no.lu beraat, sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında 11 no.lu davanın reddi, mağdurlar ... ve ... yönelik sanıklar ... ve ..., mağdur ... 'ya yönelik sanıklar ..., ..., ... ve ..., mağdur ... yönelik sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında zimmet suçundan açılan kamu davalarının nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğu kabulüyle zamanaşımı nedeniyle verilen 19, 20 ve 21 no.lu düşürülme hükümlerine,
Katılanlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ..., ... , ..., ..., ... ve ... vekillerinin ve katılan ...'ın nitelikli dolandırıcılık suçundan; mağdurlar ... ve ...'a yönelik sanıklar ... ve ... haklarında 1 no.lu, mağdurlar ..., ..., ... ve ...'a yönelik sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında 2 no.lu, mağdur ...'e yönelik sanıklar ... ve ... haklarında 9 no.lu, mağdurlar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'e yönelik sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... haklarında 13 no.lu zamanaşımı nedeniyle verilen düşürülme hükümlerine,
Katılan ..., Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilinin; 1163 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan; sanıklar ... ve ... haklarında 5 no.lu beraat ile 6 no.lu davanın reddi, resmi belgede sahtecilik suçundan sanıklar ..., ... ve ... haklarında 7 no.lu davanın reddi, görevi kötüye kullanma suçundan; sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında 8 no.lu davanın reddi, sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında 12 no.lu davanın reddi, sanıklar ..., ... ve ... haklarında 14 no.lu zamanaşımı nedeniyle düşürülme, sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında 18 no.lu zamanaşımı nedeniyle düşürülme, denetim görevini ihmal suretiyle zimmete neden olma suçundan; sanıklar ..., ... ve ... hakkında 24 no.lu zamanaşımı nedeniyle verilen düşürülme hükümlerine,
Nitelikli dolandırıcılık suçundan; mağdurlar ... ve ...'e yönelik sanıklar ... ve ... haklarında kurulan 4 ve 10 no.lu, 1163 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan; sanıklar ..., ... ve ... haklarında kurulan 15 no.lu, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan; sanıklar ..., ... ve ... haklarında kurulan 17 no.lu, zincirleme basit zimmet suçundan; sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... haklarında kurulan 23 no.lu mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıklar müdafileri ile katılan ..., Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilinin, tehdit suçundan; sanık ... hakkında kurulan 16 no.lu mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafin, O yer Cumhuriyet savcısının; sanıklar ... ve ... haklarında 3 no.lu beraat hükmüne yönelik sanıklar aleyhine, sanıklar ..., ... ve ... haklarında zincirleme basit zimmet suçundan kurulan 23 no.lu mahkumiyet hükmüne yönelik ise sanıklar lehine temyiz itirazlarıyla sınırlı inceleme yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü;
1- Zimmet ve bu suça yardım etme suçlarından; sanıklar ... ve ... haklarında mağdur ...'e yönelik 3 no.lu, sanık ... hakkında 22 no.lu beraat, sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında verilen 11 no.lu davanın reddi, 1163 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan sanıklar ... ve ... haklarında 6 no.lu, resmi belgede sahtecilik suçundan sanıklar ..., ... ve ... haklarında 7 no.lu, görevi kötüye kullanma suçundan sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında 8 no.lu, sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında 12 no.lu davanın reddine ilişkin hükümlere yönelik katılanlar Hazine, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilleri ile O yer Cumhuriyet savcısının, nitelikli dolandırıcılık suçundan sanık ... hakkında katılanlar ... ve ...'a yönelik 1 no.lu, sanıklar ..., ... ve ... hakkında mağdurlar ..., ..., ... ve ...'a yönelik 2 no.lu, sanıklar ... ve ... hakkında ...'e yönelik 9 no.lu, sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında katılanlar Dermen Beyazgül, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'e yönelik 13 no.lu, görevi kötüye kullanma suçundan sanıklar ..., ... ve ... hakkında 14 no.lu, sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında mağdur ...'a yönelik 18 no.lu, denetim görevini ihmal suçundan sanıklar ..., ... ve ... haklarında 24 no.lu, mağdurlar ... ve ...'ya yönelik sanık ..., mağdur ... 'ya yönelik sanıklar ..., ... ve ..., mağdur ...'a yönelik sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında zimmet suçundan açılan kamu davalarının nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğu kabulüyle zamanaşımı nedeniyle verilen 19, 20 ve 21 no.lu düşürülme hükümlerine yönelik ise katılanlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekillerinin ve katılan ...'ın temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre zamanaşımı nedeniyle verilen düşürülme hükümlerine yönelik yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,
Ancak;
Kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince düşmesi yerine düşürülmesine karar verilmesi,
Kanuna aykırı, katılanlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekillerinin ve katılan ...'ın vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu cihet yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar haklarında kurulan hüküm fıkralarında yer alan "düşürülmesine" ibarelerinin "düşmesine" şeklinde değiştirilmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan 1, 2, 9, 13, 14, 18, 19, 20, 21 ve 24 no.lu hükümlerin DÜZELTİLEREK, gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen davanın reddine dair 6, 7, 8, 11 ve 12 no.lu hükümler ile delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle zimmet suçundan verilen 3 ve 22 no.lu beraat hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan yerinde görülmeyen katılanlar Hazine, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilleri ile O yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazlarının reddiyle bu hükümlerin DOĞRUDAN ONANMASINA,
2- 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na muhalefet suçundan sanıklar ... ve ... haklarında verilen 5 no.lu beraat; aynı suçtan sanıklar ..., ... ve ... haklarında kurulan 15 no.lu, tehdit suçundan sanık ... hakkında kurulan 16 no.lu ve kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan sanıklar ..., ... ve ... haklarında kurulan 17 no.lu mahkumiyet hükümlerine yönelik katılan ..., Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili ile sanıklar ..., ..., ... ve ... müdafilerin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Sanıklar ..., ... ve ...'nın üzerlerine atılı resmi belgede sahtecilik suçunun suç tarihinde yürürlükte olan 765 sayılı TCK'nın 339/1. maddesinde öngörülen cezasının üst sınırı itibarıyla aynı Kanun'un 102/3 ve 104/2. maddelerinde belirtilen 10 yıllık asli ve 15 yıllık ilaveli, sanıklardan ..., ..., ... ve ...'nın üzerlerine atılı 1163 sayılı Kanun'a muhalefet ile sanık ...'nın üzerine atılı tehdit suçlarının ise 1163 sayılı Kanun'un Ek 2/1 ve Ek 2/2 ile 5237 sayılı TCK'nın 106/1. maddelerinde öngörülen cezalarının üst sınırı itibarıyla 5237 sayılı Kanun'un 66/1-e ve 67/4. maddelerinde belirtilen 8 yıllık asli ve 12 yıllık ilaveli dava zamanaşımı sürelerine tabi olduğu, son suç tarihleri olan 05/11/2004 ve 30/04/2006 ile inceleme günü arasında ilaveli dava zamanaşımı süresinin gerçekleştiği anlaşıldığından, 5237 sayılı TCK'nın 7/2 ile 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddeleri de gözetilmek suretiyle CMUK'un 321. maddesi gereğince 5, 15, 16 ve 17 no.lu hükümlerin BOZULMASINA, ancak bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun'un 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca sanıklar haklarında açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı DÜŞMESİNE,
3- Nitelikli dolandırıcılık suçundan; mağdurlar ... ve ...'e yönelik sanıklar ... ve ... haklarında kurulan 4 ve 10 no.lu, zincirleme basit zimmet suçundan; sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... haklarında kurulan 23 no.lu mahkumiyet hükümleri ile sanık ... hakkında kurulan tüm hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;
Suç tarihlerinde S.S. Dostluk Kenti Konut Yapı Kooperatifi yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan sanıklar ... ve ...'ın kooperatifin yüklenicisi olan Boysan Boya Ltd. Şti’nin ortağı olan Ahmet Turut aracılığıyla mağdur ...'i 20.04.2007 tarihli ve 285 no.lu kararla ortaklığa kabul ettikleri, sanıkların mağdurun satın aldığı iki adet üyelik kaydı için 20/04/2007 tarihinde 30.000 TL, 24/04/2007 tarihinde 40.000 TL olmak üzere toplam 70.000 TL nakit, bakiye borç için 115.000 TL tutarındaki çekleri aldıkları halde daireleri teslim etmedikleri, aynı sanıkların 01/02/2007 tarihli ve 26 sayılı karar ile 40.000 TL ödeme karşılığı mağdur ...'in kooperatife üye yapılmasına dair karar aldıkları ancak toplantı nisabı için gerekli olan üçüncü imzanın bulunmadığı ve kararın yok hükmünde olduğu, bilahare yeni yönetim tarafından mağdurun ortaklıktan çıkarılmasına dair karar alındığı, sanıkların benzer nitelikte hileli davranışlarla mağdurları kandırdıkları ve aldıkları ödemeleri iade etmemek suretiyle her bir mağdura yönelik eylemleri nedeniyle ayrı ayrı nitelikli dolandırıcılık suçundan, diğer sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in ise aile şirketi olarak kurdukları kooperatife 2001 yılından yönetimden ayrıldıkları 2006 yılına kadar üye kayıtları yaptıkları, sanıkların anahtar teslim şeklinde yaptıkları daire satışlarına ilişkin aldıkları paraları genellikle herhangi bir belgeye dayalı olmaksızın üçüncü kişi ya da firmalara avans verilmiş gibi gösterdikleri veyahut da avans alan firma yetkililerinin harcama belgelerinde imzalarının bulunmadığı, mevcut eylemlerde sanık ...'nın eylemleri organize ettiği, orta gelir düzeyindeki bir çok mağdurun daire satışı karşılığı sanıklara verdikleri paraların sanıklar tarafından mal edinildiği gibi dairelerin de teslim edilmediği, bu şekilde sanıkların zincirleme basit zimmet suçundan ayrı ayrı mahkumiyetlerine dair hükümler kurulmuş ise de;
10/05/2006 tarihine kadar S.S. Dostluk Kenti Konut Yapı Kooperatifinde müdür olarak görev yapan sanık ...'nın kooperatifin tüm mali işleriyle ilgilendiğine yönelik sanık savunmaları ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığının inceleme raporları da nazara alınarak, sanıkların kooperatifin fiilen işleyişindeki görev ve sorumlulukları, parasal iş ve işlemleri ile yönetim işlerinin kim ya da kimler tarafından yürütüldüğünün belirlenmesi, 2002 yılı sonu itibarıyla kooperatif alacak senetleri hesabına göre kooperatifte mevcut olması gerekip Atçı ailesine ait olan 127.746 TL bedelli Alman markı olarak düzenlenen senetler ile 2005 yılı sonu itibarıyla 185.750 TL vadeli düzenlenen senetlerin bedellerinin tahsil edilip kooperatif kayıtlarına işlenip işlenmediği ve sanıklar tarafından yeni yönetim kuruluna devir ve teslim edilmeyen diğer senet miktarları ile defter ve belgelerde fiilen ödeme yapılmadığı halde ödeme yapılmış gibi gösterilen firmalar ile yapılan işten farklı miktarlarda avans verilen firmalara ait meblağların miktarlarını ayrı ayrı gösteren ve toplam zimmet miktarını açıklayan ayrıntılı rapor temin edilmesi amacıyla S.S. Dostluk Kenti Konut Yapı Kooperatifinin suç tarihlerini kapsayan döneme ilişkin kooperatif ile yapılan alım, satım ve ödeme işlemlerine ilişkin evrakın, hesaplarının ve tüm belgelerin temin edilip, sanıkların görev süreleri ile göreve başladıkları ve görevden ayrıldıkları tarihlerdeki banka ve kasa mevcutlarının tespit edilmesini müteakip dava dosyasının tüm ekleriyle birlikte Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşan yeni bir bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, kooperatifin suç tarihleri arasındaki bütün gelirleri ile dayanak belgesi olan ödemeleri irdelenerek tüm gelir ve giderlerinin belirlenip karşılaştırılması, sanıkların savunmalarını ve sorumluluğunu irdeler şekilde uhdelerinde kooperatif parası bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne olduğu hususlarında rapor alınması sonrasında, sahte belge tanzim etmek suretiyle hileli davranışlarla gerçekleştirildiği kabul edilen ve tanık beyanlarıyla ortaya çıkan zimmet miktarının nitelikli zimmet suçunu oluşturacağı göz önünde tutularak suç niteliğinin belirlenmesi, sanıklar ... ve ... haklarında ise nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirilen fiillerin tüm dosya kapsamı ve taraflar arasındaki hukuk mahkemelerinde devam eden dava dosyalarının içerikleri nazara alınarak hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu gözetilmek suretiyle sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hükümler kurulması,
Sanık ...'nın hükümden sonra 22/09/2018 tarihinde öldüğü UYAP sisteminden temin edilen nüfus kaydından anlaşıldığından, bu husus mahallinde araştırılarak sonucuna göre 5237 sayılı TCK'nın 64 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca bir karar verilmesi lüzumu,
Kanuna aykırı, O yer Cumhuriyet savcısı, katılan ..., Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili, sanıklar ..., ... ve ..., sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA 26/01/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.