"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2023/169 Değişik iş
SUÇ : Zimmet
İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın kabulüne ilişkin
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
Mutki Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.10.2022 tarihli ve 2021/423 Soruşturma, 2022/294 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın kabulüne ilişkin merci Bitlis Sulh Ceza Hakimliğinin, 19.01.2023 tarihli ve 2023/169 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 19.01.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 11.03.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.04.2024 tarihli ve KYB-2024/31800 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.04.2024 tarihli ve KYB-2024/31800 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Dosya kapsamına göre, şüpheliler ... ve ...'in belediye halk ekmek fırını gelirlerinden 1.500,00 TL tutarındaki meblağı uhdelerine geçirmek suretiyle menfaat temin ederek zimmet suçunu işledikleri iddiası üzerine yapılan soruşturma neticesinde, Mutki Cumhuriyet Başsavcılığınca, şüphelilerin belediyeye ait olan meblağın, yine belediyenin ...'dan hizmet alım işi kapsamında kullanıldığı, herhangi bir menfaat temin edilmediği gerekçesiyle verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın, şüphelilerin memur vasfında olup olmadıklarının saptanmadığı ve memur olmaları durumunda haklarında soruşturma izni alınmadığı gerekçesiyle kabulüne karar verilmiş ise de,
3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nun 17. maddesinde yer alan, "Bu Kanunda ve 18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununda yazılı suçlarla, irtikâp, rüşvet, basit ve nitelikli zimmet, görev sırasında veya görevinden dolayı kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarının açıklanması veya açıklanmasına sebebiyet verme suçlarından veya bu suçlara iştirak etmekten sanık olanlar hakkında 2.12.1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz." şeklindeki hüküm karşısında, zimmet suçundan dolayı Cumhuriyet savcılığınca doğrudan doğruya genel hükümler dairesinde soruşturma ve kovuşturma yapılacağı dikkate alınmadan, şüpheliler hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın esastan incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde,
Kabule göre de; Bitlis Sulh Ceza Hakimliğinin 19.01.2023 tarihli kararında, zimmet suçundan şüpheliler hakkında memur olmaları durumunda haklarında soruşturma izni alınmadığından bahsedildiği halde, devamında şüphelilerin üzerine yüklenilen suçun zimmet suçu kapsamında kalıp kalmadığı hususunda kovuşturma yapılması gerektiği belirtilerek çelişki doğuracak şekilde itirazın kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1.Suç tarihinde şüphelilerden ...'un Mutki Belediye başkanı, ...'ın ise belediye tahsilat biriminde görevli olduğu, Mutki Belediye Başkanlığının 23.11.2021 tarihli şikayeti ile şüphelilerin belediye halk ekmek fırını gelirlerinden 1.500,00 TL tutarındaki meblağı uhdelerine geçirdikleri iddiası üzerine zimmet suçundan yürütülen soruşturma sonucunda bilgi sahibi beyanı, fotoğraflar, ıslak imzalı tutanaklar ve dosya kapsamına nazaran belediye halk ekmek fırını geliri olan 1.500,00 TL'nin hizmet alım işi kapsamında belediyede çalışan ...'ın ücretinin ödenmesi için kullanıldığı ve suç işleme kastıyla hareket ettiklerine ilişkin kamu davası açmayı gerektirir mahiyette yeterli şüphe oluşturabilecek delil elde edilemediği gerekçesiyle Mutki Cumhuriyet Başsavcılığınca 27.10.2022 tarihli ve 2021/423 Soruşturma, 2022/294 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Karar verilmiştir.
2.Şikayetçi vekili bahse konu karara itiraz etmiş, Bitlis Sulh Ceza Hakimliğinin, 19.01.2023 tarihli ve 2023/169 Değişik iş sayılı Kararıyla görevi ile ilgili bir suç işlediği iddia edilen memur veya diğer kamu görevlisi hakkında Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma yapılabilmesi için 4483 sayılı Kanun'da belirtilen yetkili makamca izin verilmesi gerektiği halde şüphelilerin memur vasfında olup olmadıklarının saptanmadığı ve memur olmaları halinde 4483 sayılı Kanun gereğince soruşturma izni alınmadığı, öte yandan gerek muhakkik gerekse bilirkişi raporu uyarınca belediye hesaplarında 1.500,00 TL'lik tespit edilen açığın 5237 sayılı Kanun'un 247. maddesinde düzenlenen zimmet suçuna vücut verip vermeyeceğinin değerlendirilebilmesi için kovuşturmanın yapılması gerektiği, şüpheliler hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle itiraz nedenlerinin yerinde olduğu belirtilerek vaki itirazın kabulüne karar verilmiştir.
3.3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nun 17. maddesinde yer alan "Bu Kanunda ve 18.6.1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununda yazılı suçlarla, irtikâp, rüşvet, basit ve nitelikli zimmet, görev sırasında veya görevinden dolayı kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarının açıklanması veya açıklanmasına sebebiyet verme suçlarından veya bu suçlara iştirak etmekten sanık olanlar hakkında 2.12.1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz" hükmüne nazaran özel soruşturma ve kovuşturma usulüne tabi olmayan şüpheliler hakkında zimmet suçundan yürütülen soruşturmanın genel hükümlere göre yapılmasında hukuka aykırılık bulunmamakta ise de Bitlis Sulh Ceza Hakimliğince yapılan değerlendirmede şüphelilerin memur olması halinde soruşturma izni alınması ve belediye hesaplarında 1.500,00 TL'lik tespit edilen açığın 5237 sayılı Kanun'un 247. maddesinde düzenlenen zimmet suçunu oluşturup oluşturmayacağının değerlendirilmesi gerektiği hususlarına yer verilerek çelişkili karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2.Bitlis Sulh Ceza Hakimliğinin, 19.01.2023 tarihli ve 2023/169 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
23.05.2024 tarihinde karar verildi.