"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2023/2774 Değişik iş
SUÇ : Görevi kötüye kullanma
İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vaki itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
Milas Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.01.2022 tarihli ve 2021/4333 Soruşturma, 2022/426 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci Bodrum 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 25.10.2023 tarihli ve 2023/2774 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 25.10.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 28.01.2025 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.02.2025 tarihli ve KYB-2025/16970 sayılı yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi:
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
''5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, müştekinin Muğla ili Milas İlçesi Bulvar Mahallesinde 24 ada 4 parselde kayıtlı taşınmazına Milas Belediyesinin çöpünden sızıntı olduğu, söz konusu durumun 20/02/2017 tarihli tespit raporu ile sabit olduğu, sızıntı ile ilgili belediye görevlilerinin görevlerini yerine getirmediğinden bahisle şikayetçi olduğu olay ile ilgili olarak Milas Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma sonunda, söz konusu arazinin uzun yıllardır çöp depolama sahası olarak kullanıldığı, yine bu arazinin izinsiz çöp ayrıştırması yapan işgalciler tarafından da kullanıldığı, 6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra bu arazinin sorumluluğu ile ilgili ihtilafın oluştuğu, ancak şikayet tarihinden sonra bu çöp depolama sahasının tahsisinin Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapıldığı, bu tarihten sonra da bu alanın kontrolü ve düzenlemesi ile ilgili çalışmalara Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından başlanıldığının ve Milas katı atık düzenleme depolama tesisi projesinin ihalesinin 06/07/2018 tarihinde geçici kabulün yapılıp 12/09/2018 tarihinde işletmeye alınarak bu alanın rehabilite edilmiş olduğu, bu haliyle Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevlileri olan şüphelilerin söz konusu alan ile ilgili kasten görevlerini kötüye kullandıklarına ilişkin haklarında kamu davası açmaya yeterli şüphenin elde edilemediğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;
Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun, Büyükşehir il ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları başlıklı 7/i maddesinde; "...büyükşehir katı atık yönetim planını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbi atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak." hükmü uyarınca katı atık düzenleme ve depolama tesisleri oluşturma büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluğunda bulunduğu, Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından söz konusu mahalde 15/02/2016 tarihinde yapılan denetleme üzerine düzenlenen raporda Milas çöp sahasından akan sızıntı sularının müştekiye ait arazinin içinden geçerek Sarıçay deresine, buradan da denize ulaştığı tespitine yer verilmesi ve bu kapsamda yetkili makam tarafından soruşturma izninin de verildiğinin anlaşılması karşısında, bu konudaki denetim ve kontrol görevini yerine getirmeyerek zarara neden olan belediye yetkilisi şüpheliler hakkında kamu davasının açılmasını gerektirir yeterli şüphe bulunduğu ve delillerin mahkemesince takdir ve değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.''
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Şikayetçi vekilinin, şikayetçinin Muğla ili Milas ilçesi Bulvar mahallesi 24 ada 4 parselde kayıtlı taşınmazına Milas Belediyesinin çöpünden sızıntı olduğunun 20.02.2017 tarihli tespit raporu ile sabit olduğu, belediye görevlilerinin görevlerini yerine getirmedikleri iddiası ile şikayette bulunması üzerine başlatılan soruşturma sonucunda Milas Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.01.2022 tarihli ve 2021/4333 Soruşturma, 2022/426 sayılı Kararı ile söz konusu arazinin uzun yıllardır çöp depolama sahası olarak kullanıldığı, yine bu arazinin izinsiz çöp ayrıştırması yapan işgalciler tarafından da kullanıldığı, 6360 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra bu arazinin sorumluluğu ile ilgili ihtilafın oluştuğu ancak şikayet tarihinden sonra bu çöp depolama sahasının tahsisinin Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapıldığı, bu tarihten sonra da bu alanın kontrolü ve düzenlemesi ile ilgili çalışmalara Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından başlanıldığının ve Milas katı atık düzenleme depolama tesisi projesinin ihalesinin 06.07.2018 tarihinde geçici kabulünün yapılıp 12.09.2018 tarihinde işletmeye alınarak bu alanın rehabilite edilmiş olduğu, bu haliyle Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevlileri olan şüphelilerin görevlerini kötüye kullandıklarına ilişkin haklarında kamu davası açmaya yeterli şüphe bulunmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına, şikayetçi vekilinin itirazı üzerine merci Bodrum 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 25.10.2023 tarihli ve 2023/2774 Değişik iş
sayılı Kararı ile de itirazın reddine karar verilmiştir.
5271 sayılı Kanun'un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172. maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir...", 173. maddesi“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir.
Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun'un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun, Büyükşehir il ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları başlıklı 7/i maddesindeki; "...büyükşehir katı atık yönetim planını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbi atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak" hükmü uyarınca katı atık düzenleme ve depolama tesisleri oluşturmanın büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluğunda bulunduğu, Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından söz konusu mahalde 15.02.2016 tarihinde yapılan denetleme üzerine düzenlenen raporda Milas çöp sahasından akan sızıntı sularının şikayetçiye ait arazinin içinden geçerek Sarıçay deresine, buradan da denize ulaştığı tespitine yer verilmesi ve bu kapsamda yetkili makam tarafından soruşturma izninin de verildiğinin anlaşılması karşısında, merciince denetim ve kontrol görevini yerine getirmeyerek zarara neden olan belediye yetkilisi şüpheliler hakkında kamu davasının açılmasını gerektirir yeterli şüphe bulunduğu ve delillerin mahkemesince takdir ve değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle itirazın kabulüne karar verilmesi yerine reddine karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
II. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Bodrum 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 25.10.2023 tarihli ve 2023/2774 Değişik iş
sayılı Kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4. maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,27.05.2025 tarihinde karar verildi.