"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/550 Esas, 2023/1174 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 39. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/80 Esas, 2023/2 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... Mahallesi 1710 ada 10 parsel sayılı taşınmazın 230,58 m²lik kısmına imar planında çocuk parkı olarak el konulduğunu, kamulaştırma yapılmadığını, imar planının hayata geçirilmediğini, yararlanma hakkı ortadan kalktığından mülkiyet hakkının kısıtlandığını, taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; uzlaşma şartının yerine getirilmediğini, el atma tarihinin tespit edilmesi gerektiğini, tazminat miktarının fahiş talep edildiğini, imar durumu nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlandığı iddiasının doğru olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hukuki el atmanın olmadığını, fiili el atmanın bulunduğunu, taşınmazın belediyenin uhdesine geçtiğini, taşınmaz önüne fiili metal bariyerler yaptığını, tek giriş olabilecek yeri elektronik kepenkle kapattığını, yerin nasıl ve niçin kullanıldığının belli olmadığını, çocuk parkı yapılmadığını, tasarruf hakkının ortadan kaldırıldığını, davanın adli yargıda görülmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamına, Mahkemenin dayandığı gerekçelere göre davanın usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın tek girişi olan fiili bariyerlerin otomatik kumanda ile açıldığını, kumandaların belediyede olduğunu ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.2942 sayılı Kamulaştırma Kanun'nun (2942 sayılı Kanun) 35 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre; davacının paydaş olarak malik bulunduğu 395,58 m²lik taşınmazın, maliklerinin istemi üzerine, Fatih Belediyesi Encümeninin 08.04.2008 tarihli ve 281 sayılı kararı ile (A) ile işaretli kısmının (230,58 m²) bedelsiz olarak çocuk bahçesine terkinine karar verildiği, terkin kararı ile kalan kısım 1710 ada 10 parsel numarası ile 165,00 m² olarak tapuya tescil edildiği ve sonrasında üzerine bina yapıldığı, kat irtifakı kurulduğu, terkin edilen alanın, bilirkişi raporlarına göre bir kısmında beton saha bulunduğu, kaldırım tarafına dubalar dikildiği, garaj kapısı konulduğu, bu alanın, terkin kararı üzerine kalan kısımda inşa edilmiş olan bina sakinlerince otopark sahası olarak kullanıldığı anlaşılmıştır.
3. Taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı iddiasına dayanan ve taşınmazın aynına ilişkin olan davada adli yargı görevli olup, 2942 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi uyarınca imar düzenlemesi sırasında malikinin muvafakati ile yol, yeşil alan ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan alan için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamayacağı ve karşılığının da istenemeyeceği gibi; Anayasa Mahkemesinin 07.09.2021 tarihli ve 2017/22268 başvuru numaralı kararı da dikkate alındığında maliklerin istekleri ile yapılan işlemden elde ettiği menfaat de gözetilerek, dava konusu bedelsiz terk edilen kısma yönelik olarak açılmış bulunan davanın esastan reddi gerekirken yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi sonucu itibarıyla doğrudur.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.