"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/333 E., 2022/775 K.
DAVA TARİHİ : 18.01.2018
HÜKÜM/KARAR : Esasdan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/167 E., 2019/322 K.
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esasdan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalılardan müteahhit ...'den dava konusu B blok 3.kat 11 numaralı daireyi, Elazığ 1. Noterliğinde düzenlenen "Satış Vaadi Sözleşmesi" ile 03/03/2017 tarihinde satın aldığını, inşaatın tamamlandığını, bağımsız bölümlerde oturulmaya başlandığını, davalılar arsa sahibi ve yüklenici arasında çıkan uyuşmazlık yüzünden müvekkiline isabet eden bağımsız bölümün tapusunun verilmediğini belirterek davalılardan arsa sahibine adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili arsa sahibi ile diğer davalı müteahhit ile arasında yapılan Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinde, "iskan raporu alındıktan sonra kalan 1 dairenin tapusu verilecektir." ibaresinin yazılı olduğu, müteahhidin iskan raporunu henüz almadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili beyan dilekçesinde özetle; yetkisiz mahkemede davanın açıldığını, harcın tamamlatılması gerektiğini, dairenin davacıya teslim edildiğini, davacının herhangi bir ihtarı olmadan bu davayı açtığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu apartmanda bulunan ortak alan ve bağımsız alanlarda imalatların %100 oranında tamamlanması ve iskan ruhsatı çıkartmak için herhangi bir eksik imalatın bulunmadığı, davalı ... ile davalı ... ile arasında yapılan "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" hükümlerine göre "iskan raporu alındıktan sonra kalan 1 dairenin tapusu verilecektir." ibaresinin yazılı olduğu, müteahhidin iskan raporunu henüz almadığı, yüklenici ve yükleniciden alacağı temlik alan davacının, inşaat sözleşmesinden doğan edimlerin yerine getirilmesi ile yükümlü olmasına rağmen iskan ruhsatı alınmadığından edimlerin tam olarak yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar arasında yapılan inşaat sözleşmesi gereği iskan raporu alınmaması halinde bir dairenin tapusunun verilmeyeceği şartı nazara alındığında, davalı müteahhide müvekkile satışı yapılan B blok 3. Kat 11 bağımsız bölüm dışında 11 adet bağımsız bölümün müteahhide bırakılmış olduğu, sözleşmede iskan raporu şartının müvekkile satışı yapılan bağımsız bölümler dışındaki müteahhide bırakılan diğer bağımsız bölümlerden birinin devrini verilmemek suretiyle bu sözleşme şartının yerine getirilebileceği hususu gözetilmeden, müvekkile satışı yapılan bağımsız bölümün bu şart yerine getirilmediği için talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı arsa malikinin güncel tapu kayıtları incelendiğinde davaya konu taşınmaz dışında yükleniciye devretmesi gereken diğer tüm daireleri devrettiği, kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği yükleniciye devretmesi gereken dairelerden bir tek davaya konu taşınmazın kaldığı, dolayısıyla yüklenicinin iskan almadan davaya konu daireyi talep etme hakkı bulunmadığı gibi yüklenicinin halefi sıfatıyla davacının da aynı şekilde iskan belgesi alınmadan arsa malikini davaya konu taşınmazın tapusunu devretmeye zorlama hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan davacının temliken tescil talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK 470-486 maddeleri
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.1.Dava yükleniciden bağımsız bölüm satın alan davacının temliken tescil talebine ilişkindir.
2.2.Temliken tescil davalarında mahkemece, öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskân koşulu (oturma izni) gibi diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Davalılar arsa sahibi ile yüklenici arasında akdedilen sözleşmenin “işin kabulü” başlıklı bölümünde “Müteahhide verilecek dairelerin tapusu, inşaatın su basmanı çıkınca 5(beş) daire, kabası bitince 4(dört) daire, anahtar tesliminde 2(iki), iskan raporu alındığında ve anahtar teslim edildiğinde kalan 1 dairenin tapusu verilecektir” denilerek son dairenin tapusunun davalı müteahhide verilmesinin, yüklenici tarafından iskan ruhsatının alınması şartına bağlandığı hüküm altına alınmıştır.
2.3. Mahkemece alınan 24.05.2018 tarihli bilirkişi raporunda ise; dava konusu kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu dava konusu taşınmazın yüzde yüz oranında tamamlandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle mahkemece iskan alınabilmesi için yapılması gereken masraf bedelinin belediyeden sorularak belirlenmesi, belirlenecek bedelin arsa sahibine ödenmek üzere depo edilmesi ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken yanlış değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.