"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1388 E., 2024/221 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/627 E., 2023/254 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı ..., davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılar arasında 24.03.2005 tarihli arsa payı karşılığı inşaat ve satış vaadi sözleşmesi imzaladığını, yüklenici müvekkilinin edimlerini ifa ettiğini ancak davalıların sözleşme kapsamında yükleniciye isabet eden bağımsız bölümleri teslim etmediğini, bir kısım taşınmazlar için müvekkilinin Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/22 Esas dosyasıyla dava açtığını, iş bu davada dava konusu edilen bağımsız bölümlerden 23 no'lu bağımsız bölümün sözleşmeye göre davacıya isabet ettiğinin tespit edildiğini ve bu taşınmaz yönünden davanın kabulüne karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, mahkeme gerekçesinde ise yükleniciye isabet eden bağımsız bölümlerin arsa sahibi davalılar tarafından 3. kişilere satıldığının belirtildiğini, sözleşmeye göre yükleniciye isabet eden bağımsız bölümler yönünden müvekkilinin alacaklı olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazda bulunan 17, 18, 20 ve 21 numaralı bağımsız bölümlerin üzerine dava sonuna kadar ihtiyati tedbir konulmasını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tapuda kayıtlı olan hisseleri oranında davalılardan alınıp müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 14.01.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/22 Esas sayılı davasında alınan 09.12.2009 tarihli bilirkişi raporunda yükleniciye isabet eden dairelerin toplam bedelinin 893.133.00 TL olduğunun belirtildiğini, eldeki davayı davayı açarken davalılar adına sadece 4 adet bağımsız bölüm üzerinde tedbirin olması ve başkaca malvarlığını da üzerlerinde tutmadıklarından davanın toplam değerini 400.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini bildirmişlerdir. Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/22 Esas sayılı dosyada alınan 09.12.2009 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi yükleniciye 16 normal daire ve 1 dükkan, arsa sahiplerine ise 6 normal dairenin düşeceğinin belirtildiği, eldeki davada 16 normal daireden kaynaklı alacak davası açtıklarını beyan etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar Hüseyin Bozuklu mirasçıları vekili, davalı ... vekili ve davalı ... cevap dilekçelerinde; taraflar arasında imzalanan sözleşmede davacı yüklenici olarak gözüküyor ise de aslında tüm işlerin dava dışı ... tarafından yürütüldüğünü, sözleşmeye davacının gayri resmi adi ortağı ...'in aracılık ettiğini, hatta sözleşmeye konu taşınmaz için yapı ruhsatını dahi ...'in aldığını, inşaat yapıldıkça sözleşme gereği davacının payına düşen dairelerin pazarlıklarını ve satışlarını ...'in yaptığını, paralarının ise davacının eşi ya da ...’e verildiğini, arsa sahiplerinin sadece tapu ferağı verdiklerini, davalı arsa sahiplerinin hiçbir zaman davacı ile muhattap olmadıklarını, ...'in davacının bilgisi, onayı ve talimatı ile hareket ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 17, 18 ve 20 numaralı bağımsız bölümlerin sözleşmeye göre arsa sahibi davalılara tescil edildiği, dava konusu 21 numaralı dairenin satış işlemi ile ... adına kayıtlı olduğu ve iskan şartı sonrası yükleniciye verilecek dairenin Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/22 Esas sayılı dosyası ve Bölge Adliye Mahkemesi ilamında da belirtildiği üzere yükleniciye verilecek son daire olduğu, bu nedenle yükleniciye verilecek dairenin 21 numaralı dairenin olduğu, davalıların bu daire yönünden arsa payları doğrultusunda sorumlu oldukları gerekçesiyle, 134.738,93 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... mirasçıları vekili, davalı ... vekili ve davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece her ne kadar 4 adet bağımsız bölümün dava konusu edildiği belirtilerek bu bağımsız bölümlere yönelik talepler değerlendirilmiş ise de, gerek dava dilekçesi, gerekse 04.02.2018 tarihli talep açıklama dilekçesinden anlaşılacağı üzere davacı tarafça sözleşme ile kendilerine bırakılan tüm bağımsız bölümlerin değerinin dava konusu edildiği, alınan bilirkişi raporlarına bakıldığında fazla yapılan imalatın sözleşmedeki paylaşım oranları ve yine iskân şartı da dikkate alındığında yükleniciye 13,33 adet bağımsız bölümün isabet ettiği ve yükleniciye sözleşmeye göre isabet eden bağımsız bölümlerin değerinin ise 1.391.853,15 TL olduğu ancak talep ve ıslah dilekçesi doğrultusunda 400.000,00 TL'ye hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı ..., davalı ... vekili ve davalı ... mirasçıları vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ticari faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.
2. Davalı ... temyiz dilekçesinde: cevap dilekçesini tekrar ederek kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir.
3. Davalı ... mirasçıları vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesini tekrar ederek davacının başlangıçtan itibaren iyi niyetli olmadığını, sözleşme gereği alması gereken iskân davalılarca alınırsa davadan vazgeçeceğine ilişkin davacının vekili eşi tarafından 09.03.2010 tarihli yazılı imzalı belgenin sunulduğunu, ancak bunun mahkemece hiç dikkate alınmadığını beyan emektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve istinaf aşamasında ileri sürülmeyen hususların temyiz incelemesinde değerlendirilemeyeceğinin tabii bulunmasına göre davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davalıların temyizi yönünden ise;
Davaların savunmalarından taraflar arasında imzalanan sözleşmede her ne kadar davacı yüklenici olarak gözüküyor ise de aslında tüm işlerin dava dışı ... tarafından yürütüldüğünün inşaat yapıldıkça sözleşme gereği davacının payına düşen dairelerin yüklenici talimatıyla hareket eden ... aracılığıyla satıldığının iddia edildiği, dosya kapsamına göre inşaat ruhsatının dava dışı ... tarafından alındığının, dinlenen tanık beyanlarından ...’in davacı adına satış işlemlerine aracılık ettiğinin açıklandığının, arsa sahipleri tarafından da dava dışı ...’e vekaletname verildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle tüm bu deliller değelendirilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
3. Bozma nedenine göre, davalı ... mirasçıları vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
Yukarıda (1) no'lu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazının reddine,
Yukarıda (2) no'lu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... ve davalı ... Bozuklu mirasçıları vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Yukarıda (3) no'lu bentte açıklanan nedenlerle bozma nedenine göre davalı ... Bozuklu mirasçıları vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz edenlere iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi