"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/864 E., 2023/477 K.
Mahkemenin direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 101 ada 107 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına kayıtlı olduğunu ancak tapu kaydının beyanlar hanesinde "Abdullah Güngördü'nün zilyetliğinde" olduğunun belirtildiğini,...nün zilyetlik devir sözleşmesi ile taşınmazı davacıya devrettiğini, davacının eklemeli zilyetlik ile birlikte 25 yılı aşkın süredir taşınmazda zilyet olduğunu, taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kaldığını ancak 1. ve 2. derece arkeolojik sit alanında kalmadığından tescile engel bir durum olmadığını ileri sürerek; Hazine adına olan tapunun iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir. Davacı vekili 21.07.2015 tarihinde yargılama sırasında, sehven dava konusu parselin 101 ada 107 parsel olarak belirtildiğini, aslında 428 ada 1 parsel sayılı taşınmaz için dava açtıklarını beyan etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın korunması gerekli kültür varlığı olup 1.derecede arkeolojik sit alanında kaldığını, zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığını, yapılan tespit işleminin doğru olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece 02.02.2016 tarihli kararı ile, davanın kabulüne, 428 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin 02.02.2016 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafında temyiz edilmesi üzerine, Dairece, davanın kadastro sonrası sebebe dayalı tapulu taşınmazın devrine dayandığı, tapulu taşınmazın satışı ancak resmi şekilde yapılabileceğinden harici satışın geçerli olmadığı ve eldeki davada 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713/2. maddesinde sayılan sebeplerin de gerçekleşmediği ve davanın reddi gerekirken kabulünün doğru görülmediği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava hakkı bulunan...nün bu hakkını kullanmayıp taşınmazı davacıya devretmekle dava hakkını devrettiğinin kabulünün gerektiği, dava konusu taşınmazın tespit tarihine kadar davacının...nün zilyet ve tasarrufunda bulunduğu, adı geçen yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının oluştuğu ve adı geçen tarafından davacıya dava hakkıyla birlikte mülkiyetin devredildiği kanaatinin oluştuğu gerekçesiyle Dairemizin 28.06.2022 tarihli ve 2021/4243 E., 2022/4555 K. sayılı bozma kararına direnilmesine, davanın kabulü ile 428 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davanın kadastro sonrası sebebe dayalı tapulu bir taşınmazın devrine dayandığından tapulu taşınmazın satışının ancak resmi şekilde yapılabileceğini, harici satışın geçerli olmadığını,
2. Davada 4721 sayılı Kanun'un 713/2. maddesi koşullarının da gerçekleşmediğini,
3. Davanın kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, beyan etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun ilgili maddesi, ''MADDE 45- 6100 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlarla ilgili Yargıtay hukuk daireleri tarafından verilen bozma kararları üzerine mahkemelerce verilen direnme kararları, kararına direnilen daireye gönderilir.
(2) Bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda bulunan dosyalar, kararına direnilen daireye gönderilir.
(3) Bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda bulunan ve 30.01.1950 tarihli ve 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun geçici 2 nci maddesi uyarınca ilgili daire tarafından incelenen dosyalar, kararına direnilen daireye yeniden gönderilmez.
(4) Daire, mümkün olan en kısa sürede direnme kararını inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderir.” şeklinde olup, halen 6100 sayılı Kanunun 373/5. maddesinde, ''Bozmaya uyma veya direnme
MADDE 373- (5) İlk Derece Mahkemesi veya Bölge Adliye Mahkemesi kararında direnirse, bu kararın temyiz edilmesi durumunda inceleme, kararına direnilen dairece yapılır. Direnme kararı öncelikle incelenir. Daire, direnme kararını yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderir.'' şeklinde düzenlenmiştir.
02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunla 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'na eklenen Geçici 4. maddesi ve 6100 sayılı Kanunun 373/5. fıkrası gereğince Dairemizce yeniden yapılan incelemede sonucunda; mahkemece dava hakkı bulunan...nün dava hakkını davacıya devrettiği kabul edilerek dava konusu taşınmazın tespit tarihine kadar...nün zilyet ve tasarrufunda bulunduğu, adı geçen yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının oluştuğu ve dava hakkı ile mülkiyet hakkının da devredildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile tapu iptal ve tescile karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmeyerek Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.05.2023 tarihli direnme kararı yerinde görülmüş ve hükmün onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkemece verilen direnme hükmünün yerinde bulunduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Karara karşı karar düzeltme yolu 15 günlük süre içerisinde açık olmak üzere,
06.11.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(Karşı Oy)
(Karşı Oy)
KARŞI OY
Dairemizin 28.06.2022 tarihli bozma kararı üzerine, Makemece verilen direnme kararının incelenmek üzere “gönderme kararı” verilerek dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi gerektiğini düşünüyor; sayın çoğunluğun mahkemenin direnme kararının onanmasına ilişkin görüşlerine katılmıyoruz.