"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/3215 E., 2023/630 K.
DAVA TARİHİ : 31.03.2017
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 11. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/208 E., 2019/553 K.
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.
Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 2005-2013 tarihleri arasında davalı Şirketin yurt dışı şantiyesinde iç mimar olarak çalıştığını, davacının son ücretinin aylık net 3.250,00 USD olduğunu, davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedildiğini, üç öğün yemek barınma ve ısınma gibi gereksinimlerinin de işveren tarafından karşılandığını bildirerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının son aylık brüt ücretinin 2.074,00 USD olduğunu, davacının yurt dışı çalışan olduğundan net ücreti ile brüt ücretinin aynı olduğunu, davacının iş sözleşmesinin kendi yazılı rızası ile iş bitimi nedeniyle sona erdirildiğini, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının bordrolarda tahakkuk ettirilen alacaklarının banka kanalı ile ödendiğini, davacının ödenmeyen alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalıya ait yurt dışı şantiyelerde iç mimar olarak çalıştığı, davalı tarafça iş sözleşmesinin haklı nedenle, kıdem ve ihbar tazminatı ödenmeyecek şekilde sonlandırıldığının ispatlanamadığı, davacının net 3.250,00 USD ile çalıştığı, giydirilmiş ücret belirlenirken barınma karşılığı aylık 200,00 USD eklendiği, tanık beyanlarına göre fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretine hak kazandığı ve bu alacaklardan %30 oranında indirim yapıldığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; dava kısmen kabul edilmesine rağmen lehlerine vekâlet ücreti takdir edilmediğini, kabul ve ret oranı gözetilmeden yargılama giderlerinin hesaplandığını, indirim oranının uygulandığını, tanıkların çalışma dönemlerine göre hesaplamaların uyum sağlamadığını, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacının kıdem ve ihbar tazminatı hakkının bulunmadığını, işverenle davası olan tanık anlatımlarına itibar edilmemesi gerektiğini, haftanın 7 günü çalışılmasının ve haftalık 26,5 saat fazla çalışma yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ücret tespitinin hatalı olduğunu, davacının yurt dışı çalışan olması nedeniyle vergiyi doğuran olayın yurt dışında gerçekleşmesi nedeniyle davalının stopaj yükümlülüğünün bulunmadığını, taleplerin bir kısmının zamanaşımına uğradığını, bir yıldan az olan çalışmalar nedeniyle davacının kıdem tazminatına hak kazanamayacağı dönemlerin olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tanık beyanları, yapılan işin niteliği, emsal ücret araştırmasına göre davacının son ücretinin aylık net 3.250,00 USD olduğu, Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen çok dosyada sosyal yardım karşılığı 200,00 USD kabul edildiği, davacının iş sözleşmeleri işverence haksız feshedildiğinden kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, davacının ödenmeyen fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının bulunduğu ancak davacının hafta tatili ücreti hesaplanırken çalıştığı hafta tatili günündeki yevmiyesi üzerinden hesaplama yapılması gerekirken saat üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğu gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak hafta tatili ücreti yeniden hesaplanıp yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve karar gerekçesinde gerekçeye yer verilmeksizin sadece İlk Derece Mahkemesi kararına atıf yapıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; feshin haklı nedene dayalı olup olmadığı ile davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacağının bulunup bulunmadığı, aylık ücretin tespiti, giydirilmiş ücrete 200,00 USD eklenmesinin gerekip gerekmediği, fazla çalışma ve hafta tatili ücretinin ispatı ve indirim oranı, zamanaşımı, vekâlet ücreti ile yargılama giderleri hususlarındadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi.
2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 24 ve 27 nci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17, 32, 41, 46, 63 üncü maddeleri ile aynı Kanun'un 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte bulunan mülga 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14 üncü maddesi, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle temyiz nedenlerine göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta; hafta tatilinin hatalı hesaplandığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden yapılan hesaplama sonucunda net 1.950,00 USD hafta tatili ücreti hesaplanmıştır. Davacı tarafça talep edilen net 2.535,00 USD karşısında indirim olmaksızın reddedilen miktar olmasına rağmen davalı lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalı tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının (C) bendinin (8) numaralı alt bendine "Davanın reddedilen kısmı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre davalı taraf için takdir olunan 11.321,00 TL vekâlet ücretinin de davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine," ibaresi eklenmek suretiyle hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı tarafa iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,05.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.