"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/707 E., 2024/224 K.
KARAR : İstinaf başvurularının esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 31. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/545 E., 2021/538 K.
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı ve davalı ... (...) Genel Müdürlüğü vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hüküm altına alınan ve davalı tarafça temyize konu edilen miktar 94.547,32 TL olup, bu miktarın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince karar tarihi itibarıyla Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından verilen kararların kesinlik sınırı olan 378,290,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, 01.02.1996-31.03.2016 tarihleri arasında ... Genel Müdürlüğü nezdinde denetçi müfettiş olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirildiğini ve sadece kıdem tazminatı ödenip ihbar tazminatı ödenmediğini, devamında 01.04.2016-31.08.2016 tarihleri arasında diğer davalı ... Pazarlama Hizmet ve Turizm AŞ (... Pazarlama AŞ) nezdinde kesintisiz çalıştığını, işveren tarafından yapılan feshin haklı nedene dayanmadığı gibi kötüniyetle yapıldığını, işbu döneme ilişkin çalışmasına ait 2 haftalık ihbar tazminatı ödemesi yapılmış ise de tüm dönemin esas alınması gerektiğinden ödemenin eksik yapıldığını, açmış oldukları işe iade davasının işveren vekili olduğundan bahisle reddedilerek kesinleştiğini, ilk dönem iş sözleşmesi her ne kadar sona erdirilmiş ise de diğer davalı nezdinde davacının çalışmasının kesintisiz devam ettiğini, davalılar arasında organik bağ bulunduğunu, ... Genel Müdürlüğü Yönetmeliği'ne göre kıdemi 20 yılı aşanlar bakımından 9 aylık brüt ücret şeklinde özel ihbar süresi bulunduğunu, iş güvencesi kapsamında olmadığını, yılın 6 ayı şehir dışı çalışmalarda fazla çalışma yaptığını, karşılığının ödenmediğini ileri sürerek ihbar tazminatı alacağının her iki davalı yönünden tüm çalışma süresi nazara alınarak terditli oluşacak duruma göre davalılardan, kötüniyet tazminatı alacağının ... Pazarlama AŞ'den, fazla çalışma ücreti alacağının da ... Genel Müdürlüğünden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili; davaya konu alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının 01.02.1996-31.03.2016 tarihleri arasında çalıştığını ve işçilik alacaklarının kendisine ödendiğini, 01.04.2016 tarihinde ise diğer davalı ... Pazarlama AŞ'de işe başladığını, ihbar tazminatı yönünden husumet itirazında bulunulduğunu, her iki Şirketteki çalışmanın Şirket devri/nakil olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını, davalıların ayrı tüzel kişilik olduğunu, çalışma sürelerinin birlikte değerlendirilemeyeceğini, davacının müfettiş olarak çalıştığını ve bu nedenle fazla çalışma talebinde bulunamayacağını, çalışma sürelerini kendisinin belirlediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... Pazarlama AŞ vekili; alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının 01.04.2016 tarihli iş sözleşmesi ile davalı işyerinde mali ve idari işlerden sorumlu genel müdür yardımcısı olarak göreve başladığını, 2016 yılı Ağustos ayı içinde davalı işyerinde yeniden yapılandırma çalışmaları sonucu davacının hizmetine ihtiyaç kalmaması nedeniyle iş sözleşmesinin 25.08.2016 tarihinde geçerli nedenle feshedildiğini, ihbar tazminatının usul ve kanuna uygun olarak ödendiğini, davalı Şirketlerin ayrı tüzel kişiliklere sahip olduklarını, bu kapsamda iş sözleşmelerinin birleştirilmesi ve devrinin mümkün olmadığını, iş sözleşmesinin herhangi bir kötüniyet olmaksızın feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 01.02.1996-31.03.2016 tarihleri arasında davalı ... Genel Müdürlüğü nezdinde, 01.04.2016-31.08.2016 tarihleri arasında ise davalı ... Pazarlama AŞ. nezdinde çalıştığı, davacının her iki Şirket nezdindeki çalışmalarının hizmet birleştirilmesi yoluna gidilmesinin mümkün olmadığı, çalışmalarının ayrı ayrı değerlendirilmesinin gerektiği, ilk dönem çalışması işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshedilmesine rağmen ihbar tazminatı ödemesi yapılmadığı, ... Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliği'nin 92 nci maddesinde kıdemi 15 yıldan fazla olan çalışanlar için 270 gün ihbar öneli uygulanacağına ilişkin düzenlemenin davacının ilk dönem çalışmasına ilişkin ihbar tazminatı hesabında dikkate alınması gerektiği ve bu alacaktan davalı ... Genel Müdürlüğünün sorumlu olduğu, davacının ilk dönem müfettiş yardımcısı olarak, son dönemde ise genel müdür yardımcısı olarak çalıştığı, işyerinde kendi mesaisini belirleyebilecek şekilde üst düzey yönetici olduğu, görevin gereği gibi yerine getirilmesi noktasında kendisinin belirlediği çalışma saatleri sebebiyle fazla çalışma ücreti talep edemeyeceği, davacının 23.12.2013-31.03.2016 tarihleri arasındaki giriş ve çıkış kayıtları da göz önüne alınarak fazla çalışma ücreti alacağının bulunmadığı, davalı işverenin fesih hakkını kötüye kullandığına dair dosyaya herhangi bir bilgi, belge, delil sunulmadığından bu talebin reddi gerektiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili; davalılar arasında organik bağ bulunduğunu, ... Pazarlama AŞ'nin diğer davalı ... Genel Müdürlüğünün %100 iştiraki olduğunu, personel atamalarında, personele verilecek zam oranlarında, dağıtılacak olan yıl sonu primlerinde ve benzeri mali, idari açıdan yönetime dair konulardaki kararlarda ... Genel Müdürlüğünün açık müdahalesi olduğunu, asıl işveren gibi davrandığını, davacının davalı ... Pazarlama AŞ'ye atamasının diğer davalının yönetim kurulu tarafından yapıldığını, davacının kötüniyet tazminatına hak kazandığının kabulü gerektiğini, fazla çalışma ücret talebinin müfettiş olduğu döneme ilişkin olduğunu ve bu dönemdeki çalışmalarını kendisinin planlamadığını, ... Pazarlama AŞ yönünden sadece kötüniyet tazminatı talebinde bulunduğunu, buna rağmen bu davalı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili; davacının iş sözleşmesine diğer davalı Şirkette çalışmak için kendi isteği ile son verdiğini, bu hususta davacının isticvap edilmesi gerektiğini, davacıya kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin ve son ay ücretinin ödendiğini, alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tüzel kişiler arasında sadece organik bağ bulunmasının, çalışma döneminin tamamına ilişkin alacaklardan işçinin çalışmış olduğu her bir tüzel kişinin müteselsilen sorumlu olması sonucunu doğurmayacağı, sadece organik bağın varlığının tüzel kişilik perdesinin kaldırılması için yeterli olmadığı, somut olayda; davacının Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına ve dosyadaki belgelere göre; 01.02.1996-31.03.2016 tarihleri arasında davalı ... Genel Müdürlüğünde çalıştığı, buradaki iş sözleşmesinin 31.03.2016 tarihinde feshedildiği, 01.04.2016-31.08.2016 tarihleri arasında diğer davalı ... Pazarlama AŞ'de çalıştığı, buradaki iş sözleşmesinin 25.08.2016 tarihli fesih bildirimi ile sonlandırıldığı, davalılar arasında işyeri/iş sözleşmesi devri bulunmadığı gibi davacının davalılar tarafından birlikte istihdam suretiyle çalıştığı ispat edilmediğinden İlk Derece Mahkemesince her iki dönemin ayrı ayrı değerlendirilmesinde isabetsizlik görülmediği, davacının, davalı ... Genel Müdürlüğünden diğer davalıya "atama" yazısı ile geçtiğine ya da iş sözleşmesinin davacı tarafından feshedildiğine dair bilgi ve belge bulunmadığı, davalı ... Genel Müdürlüğünce davacının kıdem tazminatının ödenmesine rağmen ilgili dönemle sınırlı olarak ihbar öneli verilmediği gibi ihbar tazminatının da ödenmediği, dosyada atama yazısı bulunmadığından ... Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliği'nin 102 nci maddesinin uygulama alanı bulmadığı, ... Genel Müdürlüğü bakımından ihbar tazminatının kabul edilmesinin isabetli olduğu, dava dilekçesindeki talep ve iddialar ile işyeri kayıtları açık olup davacı isticvabının eldeki davaya etkisinin bulunmadığı, ikinci dönem yönünden işveren tarafından yapılan feshin kötüniyetle yapıldığı ortaya konulamadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesinde hata bulunmadığı, davalılardan ... Genel Müdürlüğü döneminde davacı tarafça fazla çalışma yapıldığı ispat edilmediği gibi yapılan işin niteliği ve birlikte çalışma olguları değerlendirildiğinde şehir dışı çalışmalarına yönelik tanık anlatımlarının hesaplamaya elverişli nitelikte olmadığının anlaşılmasına göre fazla çalışma alacak talebinin reddine karar verilmesinin isabetli olduğu, ihbar tazminatı tutarının her iki davalı yönünden ıslah edildiği ve davalı ... Pazarlama AŞ yönünden tamamen reddedildiği, belirtilen dönem yönünden sorumluluğu bulunmadığı nazara alındığında takdir edilen vekâlet ücretinde hata bulunmadığı gerekçeleriyle davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesi miktardan reddedildiğinden, temyiz sebeplerine yer verilmemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalılar arasındaki hukuki ilişki ve davaya konu alacaklardan sorumlu olup olmadıkları, davacının ihbar tazminatı alacağı talebinin hesaplanması, fazla çalışma alacağı ve kötüniyet tazminatı alacağının ispatı ve hükmedilen vekâlet ücretine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17 ve 41 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
A. Davalı ... Genel Müdürlüğü Temyizi Yönünden
Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
B. Davacı Temyizi Yönünden
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.