"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi.
Davalı vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 01.10.2024 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davalı vekili Avukat... ile davacı vekili Avukat ...geldiler.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı bünyesindeki yurt dışı şantiyelerinde şantiye şefi olarak 07.05.2017-06.02.2018 tarihleri arasında çalıştığını, en son ücretinin aylık net 5.500,00 USD olduğunu, çalıştığı süre boyunca ücret almadığını, biriken ücretinin tamamının bir seferde ödeneceği vaat edilmesine rağmen ödenmediğini, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini, işyerinde haftanın 7 günü 07.00-19.00 saatleri arasında çalıştığını, iş yoğunluğuna göre 19.00'dan aşağı olmamak üzere saat 23.00'e kadar çalıştığını, alt işverenler bünyesinde de çalıştığı dönemlerden üst işveren olan davalının sorumlu olduğunu belirterek ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ve ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde ve husumet itirazında bulunduklarını, davacının müvekkili Şirkette çalışmasının bulunmadığını, müvekkili Şirketten bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2021 tarihli ve 2019/273 Esas, 2021/442 Karar sayılı kararı ile; davacının 07.05.2017-06.02.2018 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığı, davacının yaptığı iş, dinlenen tanık anlatımları ve emsal ücret araştırması birlikte değerlendirildiğinde; ücret hususunda davacının iddiasını ispatladığı, son aylık ücretinin net 5.500,00 USD olduğu, davalı tarafından haklı fesih yapıldığına ve ihbar önelinin kullandırıldığına ilişkin delil sunulmadığı, ücret ödemelerinin yapıldığı hususunda ispat yükünün davalı işverende olduğu, talep konusu aylara ilişkin ödeme yapıldığına dair belge sunulmadığı, dinlenen tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamına göre davacının ayda iki kez hafta tatilinde çalıştığı, haftada ortalama 20,5 saat fazla çalışma yaptığı, dinî bayramların ilk günü izin kullandığı, diğer günler çalıştığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesinin 21.06.2023 tarihli ve 2021/2468 Esas, 2023/1682 Karar sayılı kararı ile; davacının şantiye şefi olarak davalı işverenin yurt dışı projelerinde çalışırken iş sözleşmesinin davalı işverence haklı olmayan nedenle feshedildiği, ihbar tazminatına hak kazandığı, çalışma olgusunun yurda giriş çıkış kayıtları, davacının şantiye şefi olduğunu belirten kimlik kartı ve tanık beyanlarıyla ispatlandığı, ücretin tanık beyanları ve emsal ücret kayıtlarına göre belirlendiği, tanık beyanlarına göre davalı işyerinde elden ödeme yapıldığı, davacı tarafça fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ve hafta tatili alacaklarının tanıkla ispatlandığı, ücretlerin eksiksiz olarak ödendiğinin davalı işverence yazılı delille ispatlanamadığı, bilirkişi raporundaki hesaplamaların isabetli olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 05.12.2023 tarihli ve 2023/15202 Esas, 2023/18910 Karar sayılı kararıyla; davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi ile davacının, davalıya ait işyerinde şantiye şefi olarak görev yaptığı, davacının çalışma düzenini kendisinin belirlediği, bu nedenle fazla çalışma ücreti talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda fazla çalışma alacağının reddi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili; davacının işyerinin organizasyon şemasında en alt kademede yer aldığını, işe giriş çıkış saatlerini yönetimin belirlediğini ve fazla çalışma ücreti alacağının kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
2. Davalı vekili; somut uyuşmazlığa Türkmenistan hukukunun uygulanması gerektiğini, davacının davalı Şirkette ve ihbar edilen Şirkette çalışmasının bulunmayıp salt davacının iddiası ile davalı Şirkette çalıştığının kabul edilmesinin hatalı olduğunu, ücret tespitinin emsale ve esasa aykırı olup emsal ücretin dikkate alınmadığını, ücretin hatalı olarak belirlendiğini, davacının önceki dönem ücreti hesaplanırken son ücretinden geriye doğru geçmiş yıllara ait ücretinin tespitinin gerektiğini, davacının ücret alacağının bulunmadığını, 20 saat üzerinden fazla çalışma hesaplaması yapılmasının hatalı olduğunu,Yargıtay içtihatları gereği günlük 3 saattin üzerinde fazla çalışmanın insan bedeni ile bağdaşmayacağını, pazar gününe denk gelen ulusal bayram ve genel tatil günlerinin hesaplamaya dâhil edilemeyeceğini, davacı ile beraber çalışmayan ve menfaat birliği içinde olan tanık beyanlarına dayanılarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, tanıkların birbirinin çalışma düzenini görmesinin mümkün olmadığını, yapılan indirim oranının yetersiz olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının fazla çalışma alacağına hak kazanıp kaanmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32, 41, 44, 46, 47 ve 63 üncü maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Davacı yararına takdir edilen 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davalı tarafa yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
01.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.