"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 60. İş Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mevsimlik işçi statüsünde geçen çalışma süresinin, daimi kadroya alınırken dikkate alınmayarak ücret ve diğer haklarının eksik belirlendiğini ve ödendiğini, davacı ile aynı derece, kademe ve nitelikte bulunan işçi arasında ücret farkı bulunduğunu, işverenin eşit davranma borcuna aykırı davrandığını, toplu iş sözleşmesinde düzenlenen kademe terfilerinin dikkate alınıp daimi kadroya geçişteki ücretine eklenmesiyle müteakip toplu iş sözleşmesi artışlarının uygulanması suretiyle fark alacakların hesaplanması gerektiğini ileri sürerek fark ücret, fark ilave tediye, fark ikramiye ve fark iş güçlüğü ek ödemesi alacaklarının davalı taraftan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradıklarını, taleplerin haksız ve yersiz ileri sürüldüğünü, davanın usul ve yasaya aykırı sebeple açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının mevsimlik işçi olarak çalıştığı 30.12.1998 öncesi döneme ilişkin davacıya sadece 1993 ve 1996 yıllarında kademe terfi artışı yapıldığı, davacının mevsimlik işçi olarak çalıştığı 6 yıl, 3 ay, 13 gün hizmet süresine göre geri kalan 4 yıllık kademe terfi artışlarının yapılmadığı, davalı işverenin aksi yönde bir kanıt, belge sunmadığı usul ve yasaya uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalara itibar edildiği gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; vekâlet ücretlerinin hatalı tespit edildiğini, faiz başlangıçlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ikramiye alacağı bakımından yasal faiz işletilmesi gerektiğini, 26.10.2000 tarihli protokol kapsamında hesaplamaların usul ve yasaya uygun olduğunu ve davacının aksini iddia etmesinin kötüniyetli olduğunu, uzun süre bu şekilde çalışma sebebiyle şartların zımnen kabul edildiğini, protokol kabul görmezse davacının sınavla ataması yapıldığının kabul edilmesi hâlinde de ücretlerinin toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun belirlendiğini, celpedilecek emsal işçilerden de davacının ücretinin hatalı hesaplanmadığının görülebileceğini, geçici işçilikte geçen süre için her yıla kademe terfi verilmesinin toplu iş sözleşmesine hükümlerine aykırı olduğunu ayrıca fiilî çalışma süresinin tespit edilmediğini, bilirkişi raporunun bu kapsamda baştan itibaren hatalı düzenlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı işyerinde 03.06.1991-30.12.1998 tarihleri arasında geçici işçi-şoför statüsünde toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre 3 üncü grupta ve 31.12.1998 tarihinden itibaren itibaren de daimi işçi-şoför kadrosunda toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre 3 üncü grupta çalıştığı ve çalışmasının dava tarihi itibarıyla devam ettiği, davacının 31.07.1991 tarihinde sendika üyesi olduğu ve davalı işyerinde uygulanan işletme toplu iş sözleşmelerinden yararlandığı, emsal kararlar da değerlendirilerek davacının mevsimlik işçi statüsünde çalıştığı dönem ile daimi işçi statüsünde çalıştığı dönem birlikte tek bir çalışma dönemi olarak değerlendirilerek davacının daimi işçi kadrosuna geçirildiği tarihte yürürlükte olan 01.03.1997-28.02.1999 tarihlerini kapsayan toplu iş sözleşmesi hükümleri doğrultusunda daimi kadroya geçişinin yapıldığı 3 üncü grup için mevsimlik işçi kadrosunda çalıştığı toplam süreden, kademe terfi artışının yapılmadığı anlaşılan bakiye kalan kısım karşılığı belirlenen kademe terfinin, daimi kadroya geçişinde aldığı ücrete eklenmesi suretiyle davacının kadroya geçiş tarihinde alması gereken ücret tespit edilerek bu ücrete devam eden dönemler açısından öngörülen toplu iş sözleşmesi zamları uygulanarak ve bu şekilde davacının dönem ücretleri üzerinden ücretlerinin eksik ödenen kısımları belirlenerek yapılan fark ücret, fark ilave tediye, fark ikramiye ve fark iş güçlüğü ek ödemesi alacağı hesabının dosya kapsamına uygun olduğu, hüküm altına alınan alacaklara uygulanan faiz tür ve başlangıç tarihleri ile davacı yararına hükmedilen vekâlet ücretinin de usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mevsimlik işçilikte geçen sürelerin derece ve kademe hesabında dikkate alınıp alınmayacağı ve buna göre davacının derece ve kademesinin doğru tespit edilip edilmediği ile fark alacaklarının hesaplanması ve vekâlet ücreti noktalarındadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 326 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32 nci maddesi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi (Mülga 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu’nun 9 uncu maddesi), karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi.
3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 03.05.2017 tarihli ve 2017/22-2094 Esas, 2017/910 Karar; 13.12.2017 tarihli ve 2016/ 9(7)-100 Esas, 2017/1688 Karar; 13.12.2017 tarihli ve 2016 9(7)-594 Esas, 2017/1694 Karar sayılı kararları.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.