"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/654 E., 2024/1334 K.
Bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar dava dilekçesinde; Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sonucunda 119 ada 35, 36 ve 37 parsel sayılı taşınmazların kendi adlarına tespit ve tescil edildiğini ancak kullandıkları bir kısmın hatalı olarak 119 ada 39 parsel sayılı mera taşınmazı içerisinde kaldığını ileri sürerek irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın mera kaydının iptali ile adlarına tapuya kayıt ve tescilini istemişlerdir.
II. CEVAP
Davalı Hazine, davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Yüksekova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.06.2015 tarih ve 2014/84 Esas, 2015/618 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, çekişmeli 119 ada 39 parsel nolu taşınmazın fen bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilmiş olan 11.559,65 metrekarelik alanı kapsayan kısmının davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar ..., ... ve ... adına eşit hisse ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.
B. Birinci Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 22.02.2019 tarihli 2016/7036 Esas, 2019/1290 Karar sayılı ilamı ile; tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğraflarının getirtilmesi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisine incelettirilmesi, yeniden 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, komşu köylerden seçilecek yerel bilirkişiler ve tüm tespit bilirkişileri eşliğinde keşif yapılması, çekişmeli bölümün önceki ve şimdiki niteliği, meranın bütünlüğünü bozup bozmadığı, bu bölümün toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden dava konusu taşınmazın diğer bölümden nasıl ayrıldığı, aralarında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığı, taşınmaz bölümünün meradan açılan bir yer olup olmadığı, meranın devamı niteliğinde olup olmadığı hususlarının belirlenmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda zilyetlikle mülk edinme koşullarının taşınmaz mal zilyetleri lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 119 ada 39 parsel nolu taşınmazın fen bilirkişi krokisinde (A) harfi ile göstermiş olan 11.559,65 metrekarelik alanı kapsayan kısmının davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar ... ve ... adına eşit hisse ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle tapuya kayıt ve tesciline, davacı ... tarafından açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı Hazine vekili temyiz yoluna başvurmuştur.
C. İkinci Bozma Kararı
Dairenin 04.06.2024 tarih 2024/1132 Esas, 2024/4090 Karar sayılı kararıyla; "davacı tarafın iddiası, taşınmaz bölümünü kullanım şekli, beyanlar ile bilirkişilerden aldırılan raporların hep birlikte değerlendirilmesi sonucu, nizalı bölümün kadim mera vasfında olduğu, kaldı ki bir an tahsisli mera olduğu kabul edilmiş olsa dahi 1943 ile 1963 yılları arasında davacıların bayisinin ekonomik amaca uygun zilyetliğinin olduğunun ispatlanamaması, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ile 46. maddelerinde aranan şartların davacı taraf yararına gerçekleşmemesi nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekirken hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar tesisinin isabetsiz olduğu" gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.
D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmazın 1960 yılından itibaren kullanılmaya başlandığı, toprak tevziinin 1963 yılında yapıldığı ve davacı tarafın o tarihten önceki zilyetliği ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Nedenleri
Davacılar temyiz dilekçesinde özetle; çelişmeli taşınmazın dedesinden babasına, babasından da kendilerine kaldığını 100 yılı aşkın süredir zilyetliklerinde olduğu taşınmazın merayla ilgisi bulunmadığını öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptal ve tescili istemine ilişkindir.
Kadastro sonucu; Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 119 ada 39 parsel sayılı 96.826,36 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz, Toprak Tevzi Komisyonu tarafından mera olarak sınırlandırıldığı gibi, kadimden beri ve halen köy halkı tarafından mera olarak kullanıldığı belirtilerek kamu orta malı-mera vasfıyla sınırlandırılmış ve kesinleşmiştir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bozmaya uygun şekilde karar verilmesine göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacıların temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın Yüksekova 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
25.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi