"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 20. İş Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince 14.01.2021 tarihli ve 2019/34 Esas, 2021/7 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 27.10.2022 tarihli ve 2021/1028 Esas, 2022/3722 Karar sayılı karar ile; İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (6) ncı alt bendi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait 42. Bakım Merkezi Komutanlığı/Gelibolu işyerinde çalışmakta olduğunu, müvekkilin ...Sendikası üyesi olarak toplu iş sözleşmesinden yararlandığını, davacının davalı işyerince yapılan iş gücü talebi doğrultusunda aday olarak bildirildiğine ve gerekli şartları sağladığından 05.01.2009 tarihinde işe başladığını, dava dışı ... Sanayii ve Ticaret AŞ (dava dışı ... Şirketi) işyerinde 13.06.1997 ile 23.12.2008 tarihleri arasında çalışması bulunduğunu, süresi içerisinde çalışmalarını bildirdiğini ve bu kapsamda belgeleri sunduğunu ancak işyeri tarafından meslek branşının uymadığı gerekçesiyle dikkate alınmadığını, müvekkilinin Kayseri Merkez ... Lisesi Metal İşleri Bölümü mezunu olduğunu, kaynakçı olarak çalıştığını ve devamında ise davalı işverenlikte çalışmaya başladığını, sözü edilen tarihte yürürlükte olan 21. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 38 inci maddesinde sayılan şartları taşıdığından 38 inci madde esasına göre 13 üncü ücret derecesinden işe başlatılması gerekmekte iken sehven aynı öğrenime sahip daha önce çalışma hayatı bulunmayanlara ilişkin 37 nci maddeye göre 9 uncu ücret derecesinden işe başlatıldığını iddia ederek müvekkilinin 21. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin 38 inci maddesine göre işe başlangıç ücret derecesinin 13. derece olması gerektiğinin tespitine, ücret derecesinin tespitine ve buna göre fark ücret, fark sözleşme ikramiye ile fark ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının müvekkili Bakanlık bünyesinde 05.01.2009 tarihinde kaportacı olarak göreve başladığını, personel isteğinin her durumda kaportacı olarak yapıldığını ve alım sürecinde davacı tarafın bütün işlemlerinin Kaportacı Meslek Branşı üzerine yapıldığını, geçmiş yıllardaki çalışma hayatında ise personelin 11 yıl süresince dava dışı ... Şirketinde “... Caddesi İşçisi(Kaynakçı)” olarak çalıştığını, işe giriş işlemleri o dönem yürürlükte olan 21. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi'ne göre yapıldığını, dava konusu derece intibakına ilişkin olarak işçinin hatalı ücret derecesine intibak ettirilmiş olması ve işe alınmadan önceki çalışma hayatından kaynaklı durumlar tespiti ve düzeltilmesi amacıyla...Bakanlığı ile ... Sendikası arasında 21.02.2012 tarihinde protokol imzalandığını, protokol kapsamında davacının ücret intibaklarının yapılması maksadıyla 42 nci Bakım Fabrika Müdürlüğüne 19.03.2012 tarihinde müracaatta bulunduğunu, aynı durumda oldukları iddiasıyla 24 işçinin daha müracaatta bulunduğunu, ...Bakanlığı nezdinde oluşturulan komisyon tarafından ilgili belgelerin incelendiğini ve sonuçlarının duyurulduğunu, yapılan incelemede komisyon tarafından davacı ...’ın müracaatının branş uyumsuzluğu gerekçesiyle kabul edilmediğini, her ne kadar davacı askeri işyerlerindeki meslek branşlar ile daha önceki çalışmaların branşlarının isimlerinin birebir örtüşmediğini iddia etmiş ise de kısmen gerçeği yansıtmadığını, askeri konularla alakalı ve sivil kurumlarda bulunmayan kadrolar için durum böyleyken genel meslek branşlarında en azından kaynakçılık ve kaportacılık branşı için durumun böyle olmadığını, bu iki branşın Mesleki ve Teknik Eğitim sürecinde aynı bölüm adı altında olsa dahi branş bazında kesin çizgilerle birbirinden ayrıldığını, Türkiye İş Kurumu tarafından yayımlanan Meslekler Rehberine bakıldığında iki branş arasındaki farkın açık olarak görüleceğini, ayrıca Türkiye’de Mesleki Yeterlilik konusunda otorite konumunda olan Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yayımlanan ... Meslek Standartlarında iki ayrı branş için farklı tanımlar yapıldığını ve iki farklı kitapçık yayımlandığını, bu nedenle davacının önceki çalışma hayatında yaptığı iş ile şu an yaptığı işi aynı olarak görmenin ve buna istinaden derece intibakı yapmanın mümkün olmadığını, davacının 9 uncu ücret derecesinden başlatılmasında toplu iş sözleşmesine göre aykırılık bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalıya ait iş yerinde 05.01.2009 tarihinde kaportacı olarak 9 uncu ücret derecesinden işe başladığı, dava tarihi itibarıyla davalı bünyesinde çalışmaya devam ettiği, davacının üyesi olduğu sendika ile davalı işverenin üyesi olduğu işveren sendikası arasında 01.03.2007-28.02.2009 tarihleri arasında yürürlükte bulunan 21. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nde işçinin mesleğinde belirli bir süre çalışmış olması belli liselerden mezun olması gibi kriterlere bakılarak hangi ücret seviyesinden işe başlayacağının düzenlendiği, davacının ... lisesi metal işleri bölümü mezunu olduğu, davalıya ait iş yerinde çalışmadan önce dava dışı ... Şirketinde 13.06.1997-23.12.2008 tarihleri arasında "C ... Hattı kaynakçı" olarak görev yaptığı hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlığın bulunmadığı, davacının davalı Bakanlık bünyesinde işe başlamadan önce mesleğini fiilen icra ettiğinin anlaşılmasına göre bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların hükme esas alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili davanın belirsiz alacak davası veya kısmi dava olarak açılamayacağını, dava dilekçesinde askeri işyerlerindeki mesleki branşlar ile daha önceki çalışmaların branşlarının isimlerinin birebir örtüşmediği konusundaki iddianın kısmen gerçeği yansıtmadığını, askeri konularla alâkalı ve sivil kurumlarda bulunmayan kadrolar için durum böyleyken genel meslek branşlarda en azından kaynakçılık ve kaportacılık branşı için durumun böyle olmadığını, bu iki branşın Mesleki ve Teknik Eğitim sürecinde aynı bölüm adı altında olsa dahi branş bazında kesin çizgilerle birbirinden ayrılmış bulunduğunu, davacının önceki çalışma hayatında yaptığı iş ile müvekkili Bakanlık bünyesinde yaptığı işi aynı olarak görmenin ve buna istinaden derece intibakı yapmanın mümkün olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut uyuşmazlıkta, davacının ilk olarak davalı iş yerinde "Kaynak Kaporta ve .... " bünyesinde işe alındığı da göz önünde tutulduğunda, davalıya ait işyerinde işe başlamadan evvel 4 yılı aşkın bir süre mesleğini fiilen icra ettiğinin kabul edilmesi gerektiği, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun Dairenin 27.10.2022 tarihli karar içeriğine uygun düzenlendiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ücret derecesinin tespiti ile buna göre fark alacaklara hak kazanıp kazanmadığı hususundadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32 nci maddesi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 39 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı...Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.