"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2015/34 E., 2018/649 K.
DAVA TARİHİ : 17.07.2012
HÜKÜM : Kısmen kabul
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemenin davanın kabulüne ilişkin kararının bozulması üzerine, bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı taraflarca temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; Kayabaş Köyü çalışma alanında bulunan 148 ada 74 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespiti sırasında davalı adına tespit ve tescil edildiğini ancak Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması gereken yerlerden olduğunu, davalı lehine iktisap koşullarının oluşmadığını belirterek taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesinde; taşınmazın atalarından beri tarım arazisi olarak kullanıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin 2012/343 Esas, 2013/484 Karar sayılı kararı ile davaya konu taşınmazın mevcut durumu itibarıyla ekimi yapılmış ise de imar ihyasının tamamlanmadığı, bilimsel esaslara dayalı bilirkişi raporları mevcut iken soyut tanık ve mahalli bilirkişi beyanlarına itibar olunamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne dava konusu 148 ada 74 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaliyle ham toprak vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 2014/6615 Esas, 2014/14502 Karar sayılı ilamıyla; araştırma noksanlığından karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporlarına göre A harfi ile gösterilen kısmın imar ve ihyasının tamamlanmış olduğu, B ve C harfleri ile gösterilen kısımların ise taşlık ve kayalık arazi olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 148 ada 74 parsel numaralı taşınmazın fen bilirkişisi ileJeodezi ve Fotogrametri bilirkişilerinin 25.12.2015 tarihli raporlarında ve krokisinde B harfi ile gösterilen 2789,48 m2 ve C harfi ile gösterilen 1528,03 m2’lik kısımları yönünden davalının tapusunun iptali ile davacı Hazine adına tesciline, A harfi ile gösterilen 5304,10 m2 lik kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; reddedilen A kısmına ilişkin olarak, dava konusu yerin ihyasının ne zaman tamamlandığının dahi tespit edilmediğini, imar ihyanın tek başına mülkiyetin edinimi için yeterli olmadığını, zilyetliğin 20 yıldan fazla sürdürüldüğünün belirlenmesi gerektiğini, dosyadaki fotoğraflardan A ile gösterilen kısmın toprak ve taşlık olduğunun anlaşıldığını, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının yetersiz bulunduğunu, eldeki davada zilyetliğin aralıksız devam etmediğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kabul edilen B ve C kısımlarına ilişkin olarak; yargılama aşamasındaki beyanlarını tekrarla taşınmazın bir bütün halinde davalının atalarından bu yana kullanıldığını, davanın reddedilen kısmına ilişkin olarak davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kadastrodan önceki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 üncü ve 17 nci maddeleri, 6100 sayılı HMK’nın 190 ıncı maddesi, 4721 sayılı TMK’nın 6 ncı maddesi.
3. Değerlendirme
Bilindiği üzere, bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Hükmüne uyulan bozma ilamında taşınmazın hava fotoğraflarının getirtilerek jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi vasıtasıyla incelenmesi, üç ziraat mühendisi bilirkişi aracılığıyla taşınmazın imar ihya durumu ve niteliğinin belirlenmesi, komşu 148 ada 64 parsel sayılı taşınmaza ait Kadastro Mahkemesi dosyasındaki yerel bilirkişi beyanlarının değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinildiği halde Mahkemece, incelenen döneme ait hava fotoğrafları dosyaya kazandırılmamış, teknik bilirkişi raporunda yer verilen uydu fotoğrafı ile yetinilmiş, ziraat bilirkişisi tarafından hava fotoğrafları üzerinde değerlendirme yapılmış ise de geçmişe dönük usulüne uygun stereoskopik hava fotoğrafı incelemesi jeodezi ve fotogrametri bilirkişisi tarafından yapılmamış, taşınmazın niteliğini belirlemek üzere ziraat bilirkişilerinden heyet oluşturulmamış, ayrıca aynı iddiayla komşu 148 ada 64 parsel sayılı taşınmaz hakkında açılan dava dosyası getirtilerek incelenmemiştir. Bu nedenle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece bozma ilamında belirtilen eksiklikler tamamlanıp dosya tekemmül ettirildikten sonra mahallinde yeniden bozma ilamında detaylı olarak açıklandığı şekilde keşif yapılmalı, bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle Mahkeme kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
14.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.