"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1927 E., 2023/2316 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/348 E., 2023/209 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; muris ...'ın, Afyonkarahisar ili, İhsaniye ilçesi, ... köyü 164 ada 52 parsel, 164 ada 101 parsel, 104 ada 6 parsel, 105 ada 62 parsel, eski 122 ada 71 parsel (yeni 122 ada 112, 113, 114, 115 parseller),115 ada 42 parsel, 103 ada 13 parsel, 139 ada 40 parsel sayılı taşınmazları torunları ... ve ...'dan mal kaçırmak amacıyla çocuklarına, eşine ve gelinine muvazaalı olarak devrettiğini, devir tarihlerinde murisin satmaya yönelik ihtiyacının bulunmadığını, tapuda gösterilen satış bedelleri ile gerçek değerlerinin kıyaslandığında yapılan işlemlerin gerçekte bağış niteliğinde olduğunun ve mal kaçırmak amaçlı gerçekleştirildiğinin anlaşılacağını ileri sürerek taşınmazların tapu kayıtlarının davacının miras hissesi oranında iptali ile tesciline, mümkün olmaması halinde miras payına göre tespit edilecek bedelin ilgili davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar birlikte ibraz ettikleri cevap dilekçesi ile; davacının kendilerinin kardeşi olan 28.10.2012 tarihinde ölen ...'ın oğlu olduğunu, kök murisin sağlığında hakkaniyete uygun bir şekilde kendilerine ilgili taşınmazları tahsis ederken davacının babasının vefat etmiş olduğundan davacıya ve davacının kardeşi olan ...'ya taşınmazlar verdiğini ve tescilini yaptırdığını, tüm mirasçıların resmi olarak murisin sağlığında tapu sahibi olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; murisin yaşı, ekonomik durumu, sahip olduğu mal varlığı miktarı, ömrünün son yıllarını geçirdiği ortam, mirasçılarıyla ilişkileri, taşınmaz devretme ihtiyaç durumu gibi muvazaa olgusunun belirlenmesinde ölçüt olarak kabul edilebilecek hususlar dikkate alındığında; davacı tarafın duruşmada dinlenen tanık beyanlarına göre murisin mal kaçırma iradesinin olmadığı, murisin başka taşınmazlarının da bulunduğu, vefatından sonra dava konusu taşınmazlar dışında taşınmazların mirasçılar arasında intikalinin gerçekleştiği, bu kapsamda Afyonkarahisar ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi 161 ada 32 parsel, 102 ada 23 parsel, 104 ada 15 parsel, 105 ada 61 parsel, 191 ada 6 parsel, 112 ada 1 parsel, 139 ada 50 parsel, 140 ada 1 parsel, 146 ada 11 parsel, 125 ada 21 parsel sayılı taşınmazların davacı tarafa miras hissesi oranında intikal ettiği, murisin taşınmaz satışını gerektirmeyen ekonomik durumunun iyi olduğuna dair iddianın davacı tarafından ispatlanamadığı, murisin iradesinin mal kaçırmaya yönelik olmadığı ve yapılan tasarrufun hakkaniyete uygun oldugu, muvazaa iddiasının ve murisin mal kaçırma iradesinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, temliklerin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu iddiası ispatlanamadığından muris muvazaası nedenine dayalı davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; murisin öldükten sonra davacıya miras hissesinin intikal etmesinin, davanın konusu olan ve tapuda satış olarak gösterilen işlemlerin muvazaalı olmadığı kanaatine varılmasına neden olamayacağını, murisin özellikle en değerli olan malvalığını davalılara tapuda satış göstererek devretmesine rağmen bağışladığını, devir tarihinde muris ...'ın varlıklarını satmaya yönelik ihtiyacının bulunmadığının ispatı için tanık deliline dayandıklarını, ayrıca yaşadığı bölgeden mahalli bilirkişilerin dinlenmesini talep etmelerine rağmen Mahkemece dinlenmediğini, Yerel Mahkemece re'sen araştırması ilkesi gereğince yeterli araştırmaların yapılmadığını, murisin ekonomik durumu konusunda mahalli bilirkişilerin dinlenmesine karar verilmesi gerekirken ve bunu talep etmelerine rağmen bu hususların dikkate alınmadığını, Mahkeme gerekçesinin yeterli olmadığını, satışlardaki gerçek değer ile gösterilen değer arasındaki farkın bu kadar bariz iken ve bağışlama olduğu ortada iken Mahkemenin bu tasarrufların hakkaniyete uygun olduğu gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; 1941 doğumlu ...'ın 13.04.2021 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak eşi ..., kendisinden önce vefat eden oğlu ...'ın oğulları ... ve davacı ...; oğulları davalılar ..., ... ile kızları davalılar ... ve ...'ın kaldığı; murisin ölmeden önce 21.11.2017 tarihinde 104 ada 6 parsel ile 105 ada 62 parsel sayılı taşınmazları satış yoluyla davalı ...'a satış yoluyla devrettiği, 31.07.2019 tarihinde 103 ada 13 parsel sayılı taşınmazı davalı ...'a, 115 ada 42 parsel sayılı taşınmazı davalı ...'a, 139 ada 40 parsel sayılı taşınmazı eşi davalı ...'ye satış yoluyla devrettiği; 21.12.2015 tarihinde 164 ada 101 parsel sayılı taşınmazı davalı ...'a, 164 ada 52 parsel sayılı taşınmazı ise davalı ...'ye satış yoluyla devrettiği, davalı ...'nin de 164 ada 52 parsel sayılı taşınmazın 1/2 hissesini 23.09.2016 tarihinde davacının kardeşi ...'ya satış yoluyla devrettiği; 12.05.2017 tarihinde eski 122 ada 71 parsel (yeni 122 ada 112, 113, 114, 115 parseller) sayılı taşınmazı davalı ...'a satış yoluyla devrettiği, öte yandan murisin 01.04.2015 tarihinde dava dışı 122 ada 40 parsel sayılı taşınmazı davacı ...'a satış yoluyla devrettiği, ayrıca murisin 9 adet mirasçılara intikal eden temlik dışı taşınmazının bulunduğu anlaşılmıştır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.03.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.