"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
SAYISI : 2021/443 E., 2021/773 K.
Taraflar arasındaki davanın bozma sonrası yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından tamamı yönünden duruşma istemli olarak temyiz edilmiş olup kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.12.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde duruşmalı temyiz eden davacı ... ve vekilleri gelmedi. Karşı taraf davalılardan ... vekili Avukat ... geldi başkaca gelen olmadı. Gelenlenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen günde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı tarafından, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 370 inci ve devamı maddeleri uyarınca, alt soyun denkleştirme alacağı istemine dayalı olarak açılan davanın bozma sonrası yapılan yargılaması neticesinde, davanın derdestlik sebebiyle reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından hükmün tamamı yönünden temyiz edilmiştir. Dava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan koşullardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “kamu düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığını kendiliğinden araştırıp incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) dava şartları ve ilk itirazlar başlıklı 114/1-ı maddesinde, davanın derdest olmaması dava şartlarından sayılmıştır. Derdestlik, tarafları, dava sebebi (vakıaları) ve dava konusu (talep sonucu) aynı olan bir dava ikinci kez açılırsa, ikinci davada bu husus re'sen veya talep üzerine dikkate alınır ve ikinci dava, dava şartları yokluğundan esasa girilmeksizin reddedilir. Dava şartları, kamu düzeniyle ilgili olduğundan; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmakla yükümlüdür. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; Mahkemece, derdestlik gerekçesine konu mahkeme kararının incelenmesinde, Silifke 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/126 Esas sayılı dosyası olduğu, davacılarının, ..., ..., ..., ..., davalıların ise ..., ..., ... olduğu ve davanın konusunun muris muvazası sebebiyle tapu iptali ve tescil, kabul edilmediği takdirde tenkis istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere, derdest bir davadan söz edilebilmesi için davaların taraflarının, konusunun ve dava sebebinin aynı olması gerekir. Somut olayda, derdestlik gerekçesine konu olan dava ile işbu davanın konularının, dayanılan vakıaların, taraflarının ve talep konusunun aynı olmadığı ve bu sebeple derdest davadan söz edilemeyeceği, Mahkemece koşulları bulunmadığı halde 6100 sayılı Kanunu'nun 114/1-ı ve 115 inci maddeleri uyarınca davanın derdestlikten reddi doğru olmayıp, usul ve yasaya aykırıdır. O halde, işin esasının incelenmesi ve sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın derdestlikten reddi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
10.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.