"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
Taraflar arasındaki korunma kararının kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Mahkeme kararının hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı belirlenmiştir.
Adli yardım, temyiz yoluna başvuru sırasında talep edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.
Adli yardım, 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.
Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Mahkeme kararı hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... vekili tarafından temyiz edilmiş, dosya Mahkemece Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, bu kararın ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Mahkemece 07.12.2022 tarihli ek karar ile; Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine dair verilen kararın kesin olduğu, hükmün 21.10.2022 tarihinde kesinleştiği gerekçesi ile temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.
Ek karar hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Temyiz istemi, kararın kesin olduğu gerekçesi ile temyiz talebinin reddine yönelik Mahkemenin 07.12.2022 tarihli ek kararına ilişkindir.
Temyiz edilen 22.03.2013 tarihli karar, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başladığı 20.07.2016 tarihinden önce verilmiş olup, istinafa değil temyize tabidir. Bu durumda temyiz talebinin reddine ilişkin kararın hatalı olduğu anlaşılmakla; 07.12.2022 tarihli ek kararın ortadan kaldırılması gerekmiştir.
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı kurum sunduğu 26.02.2013 tarihli talep yazısı ile ... hakkında verilen korunma kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Korunma kararının kaldırılması istenen ... velisi duruşmada çocuğun kendisine verilmesini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, sosyal inceleme raporunda küçük hakkında verilen bakım ve eğitim tedbirlerinin kaldırılmasının uygun olacağının belirtildiği, küçüğün babasının da yargılama sırasında küçüğün yanlarında kalmasından mutlu olacağını belirttiği ve küçüğün korunmasını gerektiren şartların ortadan tamamen kalktığı gerekçesi ile davanın kabulü ile ... hakkında verilen bakım ve eğitim tedbirlerinin kaldırılmasına karar verilmiş, karar o tarihte taraflara tebliğ edilmemiştir.
2. Kararın hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... vekili ve veli ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya Mahkemece, Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi 21.10.2022 tarihli 2022/2045 Esas 2022/1998 Karar sayılı ilamı ile, ...'in, davaya konu ...'in babası olmadığı, ...'in nüfus kaydına göre babasının ... İhsan Şehan olduğu, bu nedenle ...'in istinaf talebinde bulunmasında herhangi bir hukuki yararının bulunmadığı gerekçesi ile ...`in istinaf talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalı ... vekilinin istinaf talebinin esastan reddine kesin olarak karar verilmiştir.
3. ... vekili 07.12.2022 havale tarihli dilekçesi ile aynı gerekçelerle temyiz talebinde bulunmuş, Mahkemece 07.12.2022 tarihli ek karar ile, ... Bölge Adliye Mahkemesi 2 Hukuk Dairesince istinaf talebinin esastan reddine dair kesin olarak karar verildiği, hükmün 21.10.2022 tarihinde kesinleştiği gerekçesi ile temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... vekili süresinde verdiği temyiz dilekçesi ile, temyiz edilen kararın 2013 yılında verildiğini, karar tarihinde istinaf mahkemelerinin henüz göreve başlamadığını, kanun yolunun temyiz olduğunu, davaya bakmakla görevli mahkemenin aile mahkemesi olduğunu, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davanın hasımsız olarak görülmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temyiz edilen asıl kararın istinaf kanun yoluna tabi olup olmadığı, daha önce çocuk hakkında verilen korunma kararının kaldırılması şartlarının oluşup oluşmadığı, mahkemenin görevli olup olmadığı ve davanın hasımsız görülüp görülemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası. 2828 sayılı Kanun`un 22 nci, 24 üncü maddesi. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu`nun (5395 sayılı Kanun) 5 inci, 7 inci, 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası maddeleri ve geçici 1 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... vekilinin dosyaya sunduğu temyiz dilekçesi üzerine dosya Mahkemece Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf incelemesi yapılmış ise de; temyize konu 22.03.2013 tarihli karar, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başladığı 20.07.2016 tarihinden önce verilmiş olup, istinafa değil temyize tabidir. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesince işin esasına girilerek istinaf incelemesi yapılması usul ve yasaya aykırıdır.
2. Esasa yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;
Davacı kurumun 2013 yılında ... hakkında alınmış olan korunma kararının kaldırılmasına yönelik isteği, korunma altında bulunan çocuğun hak ve menfaatleriyle de ilgilidir. Bu nedenle, davanın hakkında korunma kararı alınmış olan çocuğa, çocuk ergin değilse yasal temsilcisine (veli veya vasisine) yöneltilmesi, onların da göstereceği deliller varsa toplanıp, sonucu uyarınca karar verilmesi gerekir. Somut davada, o dönem nüfus kaydında çocuğun babası olarak gözüken ...`e dava dilekçesi tebliğ edilmiş, ... duruşmaya katılmıştır. Ancak dosyanın yapılan incelemesinde çocuğun anne ve babasının o tarihte boşanmış oldukları, velayetin kime verildiğinin tespit edilemediği, kaldı ki 2018 yılında çocuğun nüfus kaydındaki baba bağının düzeltildiği, çocuğun babasının ... İhsan Şehan olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda çocuğun yasal temsilcisine husumet yöneltilmediği gibi, karar da yasal temsilciye tebliğ edilmemiştir. Taraf teşkili sağlanmadan, hukuki dinlenilme hakkı tanınmadan verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Hakkında korunma kararı alınmış olan ... ergin olduğuna göre, husumetin hakkındaki korunma kararı kaldırılması istenen ...`e yöneltilmesi, onun da göstereceği deliller varsa toplanıp tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuç uyarınca karar oluşturulması gerekir. Taraf teşkili sağlanmadan, eksik hasım ve eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Mahkemece verilen 07.12.2022 tarihli ek kararın ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 21.10.2022 tarihli esastan ret kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Temyiz olunan 22.03.2013 tarihli Mahkeme kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre temyize konu diğer bölümlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
İşbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
09.03.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.