"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/969 E., 2023/1801 K.
KARAR : Yeniden hüküm tesisi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 20. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2022/852 E., 2023/250 K.
Taraflar arasındaki boşanma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve karşı davanın kabulü ile tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına ve fer'îlerine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf taleplerinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Gönderme kararı sonrasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve karşı davanın kabulü ile tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına ve fer'îlerine karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince yeniden esas hakkında hüküm tesisine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı-davalı erkek vekili dava ve cevaba cevap dilekçelerinde özetle; kadının sürekli memnuniyetsiz olduğunu, lükse ve maddîyata düşkün olduğunu, kadının eve maddî katkısının olmadığını, erkeği aşağıladığını, erkeğin ailesi ile görüşmediğini, erkeğin de görüşmesini istemediğini, erkeğin kızkardeşini hırsızlıkla suçladığını iddia ederek asıl davanın kabulüne karşı davanın reddine, evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki nedeniyle tarafların boşanmalarına, ortak çocukların velâyetinin babaya bırakılmasına, erkek yararına 100.000,00 TL manevî tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı-davacı kadın karşı dava dilekçesinde özetle; erkeğin kadını aşağıladığını, küçük gördüğünü, kadına fiziksel şiddet uyguladığını, hakaret ettiğini, bundan kaynaklı ceza yargılamasının devam ettiğini, erkeğin sadakat yükümlülüğüne aykırı davrandığını iddia ederek asıl davanın reddine karşı davanın kabulüne, evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki nedeniyle tarafların boşanmalarına, ortak çocukların velâyetinin anneye bırakılmasına, kadın yararına aylık 1.000,00 TL, çocuk ... yararına aylık 900,00 TL, çocuk ... yararına aylık 600,00 TL tedbir nafakasına, kadın yararına yasal faizi ile birlikte 150.000,00 TL maddî ve 150.000,00 TL manevî tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A. İlk Derece Mahkemesinin Birinci Kararı
İlk Derece Mahkemesinin 25.02.2021 tarih ve 2018/75 Esas, 2021/322 Karar sayılı kararı ile; ceza yargılaması neticesinde erkeğin kadına hakaret ve basit yaralama suçlarından ceza aldığı, erkeğin eve geç geldiği ve müşterek haneye pek uğramamaya başladığı; kadının ise; erkeğin kardeşini hırsızlıkla itham ettiği, ortak çocukları erkeğin ailesine göstermek istemediği ve eşinin ailesinin müşterek haneye gelmesini istemediği, kadının 18.03.2019 tarihli mesaj kayıtlarının af kapsamında kalmadığı bu haliyle erkeğin ağır kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre asıl ve karşı davanın kabulüne, evlilik birliğinini temelinden sarsılması nedeniyle tarafların boşanmalarına, ortak çocukların velâyetinin babaya verilmesine, çocuklar ile anne arasında kişisel ilişki düzenlenmesine, erkeğin manevî tazminat talebinin reddine, çocuklar yararına tedbir nafakasına hükmedilmesi hususunda karar verilmesine yer olmadığına, kadın yararına aylık 600,00 TL tedbir nafakasına, kadın yararına 15.000,00 TL maddî ve 15.000,00 manevî tazminata karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Gönderme Kararı
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı-davalı erkek vekili hükmün aleyhine olan tümü yönünden, davalı-davacı kadın vekili kusur değerlendirmesi, asıl davanın kabulü, tazminat miktarları, yoksulluk nafakasına hükmedilmemesi yönünden istinaf dilekçesi sunmuştur.
2.Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2022 tarih ve 2021/519 Esas, 2022/2142 Karar sayılı kararı ile; davalı-davacı kadının dayandığı otel kayıtlarına ilişkin delilin getirtilmesi için ilgili otele müzekkere yazıldığı, ancak müzekkere cevabının beklenilmeden veya verilen ara karardan dönüldüğüne ilişkin bir hüküm verilmeden karar verildiği, kadının bu delile dayanmaktan vazgeçtiğine ilişkin bir beyanı da bulunmadığı, bu haliyle eksik inceleme ile karar verildiği gerekçesi ile kadının istinaf isteminin kabulüne, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırma gerekçesine göre siar istinaf taleplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
C. İlk Derece Mahkemesinin Son Kararı
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ceza yargılaması neticesinde erkeğin kadına hakaret ve basit yaralama suçlarından ceza aldığı, erkeğin eve geç geldiği ve müşterek haneye pek uğramamaya başladığı; kadının ise; erkeğin kardeşini hırsızlıkla itham ettiği, ortak çocukları erkeğin ailesine göstermek istemediği ve eşinin ailesinin müşterek haneye gelmesini istemediği, kadının 18.03.2019 tarihli mesaj kayıtlarının af kapsamında kalmadığı bu haliyle erkeğin ağır kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre asıl ve karşı davanın kabulüne, evlilik birliğinini temelinden sarsılması nedeniyle tarafların boşanmalarına, ortak çocuklardan ... ergin olduğundan bu çocuğun velâyeti hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ortak çocuk ...'nın velâyetinin babaya verilmesine, çocuk ile anne arasında kişisel ilişki düzenlenmesine, erkeğin manevî tazminat talebinin reddine, çocuklar yararına tedbir nafakası talebinin reddine, kadın yararına takdir edilen tedbir nafakasının karar tarihi itibariyle aylık 1.000,00 TL'ye çıkarılmasına, kadın yararına 40.000,00 TL maddî ve 35.000,00 manevî tazminata karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı-davalı erkek vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmün aleyhine olan tümü yönünden istinaf dilekçesi sunmuştur.
2.Davalı-davacı kadın vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;kusur değerlendirmesi, asıl davanın kabulü, tazminat miktarları, yoksulluk nafakasına hükmedilmemesi yönünden istinaf dilekçesi sunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile re'sen bakılacak kamu düzenini ilgilendiren hususlara göre davanın kabulüne, kadının kişilik hakları ihlal edildiğinden manevî tazminata ve mevcut ve beklenen menfaatleri zedelendiğinden maddî tazminata karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, ancak miktarlarının az olduğu, kadının usulüne uygun yoksulluk nafakası talebinin bulunmadığı gerekçesi ile erkeğin tüm, kadının maddî ve manevî tazminat talepleri dışındaki istinaf taleplerinin esastan reddine, kadının maddî ve manevî tazminata yönelik başvurularının kabulü ile hükmün bu yönlerden kaldırılmasına, kadın yararına 60.000,00 TL maddî ve 40.000,00 TL manevî tazminata, kadının usulüne uygun yoksulluk nafakası talebi bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı-davalı erkek vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; hükmün aleyhine olan tümü yönünden temyiz dilekçesi sunmuştur.
2.Davalı-davacı kadın vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; kusur değerlendirmesi, asıl davanın kabulü, tazminat miktarları, yoksulluk nafakasına hükmedilmemesi yönünden temyiz dilekçesi sunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık tarafların açtığı evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki nedenine dayalı boşanma davasında; ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkan vermeyecek nitelikte bir geçimsizlik bulunup bulunmadığı, geçimsizlik var ise kusurun kimden kaynaklandığı, kadının ve erkeğin davasının kabulünün doğru olup olmadığı, maddî ve manevî tazminat ile yoksulluk nafakasına hükmedilmesi şartlarının mevcut olup olmadığı, mevcutsa miktarlarının hakkaniyete uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci, 4 üncü, 6 ncı, 166 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 174 üncü maddesi birinci ve ikinci fıkrası, 175 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Boçlar Kanunu'nun 50 ve 51 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle kadına davacı-davalı erkek tanığı ...'ün beyanı esas alınarak "erkeğin kardeşini hırsızlıkla itham ettiği" kusuru yüklenmişse de tanığın ifadelerinden söz konusu olayın tarafların ikinci çocukları ... tarih olan 2010 yılında gerçekleştiği, bu tarihten sonra evlilik birliğinin devam ettiği, bu haliyle yaşanan olayın af kapsamında kaldığı, kadına kusur olarak yüklenemeyeceği, ancak tarafların gerçekleşen kusur durumuna göre yinede erkeğin ağır kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre, usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.