"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/1493 Değişik iş
ŞÜPHELİ : ...
SUÇ : 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet
İNCELEME KONUSU KARAR : Yetkili savcılığın tespitine ilişkin
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
Van ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılıklarınca verilen yetkisizlik kararları üzerine oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosyanın gönderildiği Erciş Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.11.2023 tarihli ve 2023/1493 Değişik iş sayılı Kararı ile Van Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğuna karar verilmiş, verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 19.10.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 20.11.2024 tarihli ve KYB-2024/108347 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi:
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
''Dosya kapsamına göre;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 161/7. maddesinde yer alan "Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir. Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir." şeklindeki düzenleme karşısında,
Somut olayda, Van Cumhuriyet Başsavcılığının 04/01/2023 tarihli kararının esasen ilk yetkisizlik kararı olduğu ve dosyanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının da 08/06/2023 tarihli kararıyla Van Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma yapılması gerektiğinden bahisle yetkisizlik kararı verdiği anlaşılmakla, bu ikinci yetkisizlik kararından hemen sonra dosyanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına en yakın ağır ceza mahkemesine gönderilerek yetkili savcılığın belirlenmesi gerektiği cihetle, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 08/06/2023 tarihli yetkisizlik kararından sonra Van Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 20/10/2023 tarihli yetkisizlik kararının hukuken geçersiz ve yok hükmünde olduğu gözetilerek, yetki uyuşmazlığı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının bağlı olduğu ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği halde, yazılı şekilde uyuşmazlığın esastan incelenerek karar verilmesinde,
Kabule göre de;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 161/9. maddesinde yer alan, "(Ek: 15/8/2017-KHK-694/146 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/141 md.) Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve bu yer ağır ceza mahkemesine aittir. Soruşturmayı Cumhuriyet Başsavcısı veya görevlendireceği vekili bizzat yapar. Başsavcı veya vekili, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısından soruşturmanın kısmen veya tamamen yapılmasını isteyebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı zorunlu olan delilleri toplar ve gerekmesi hâlinde alınacak kararlar bakımından bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğinden talepte bulunur." şeklindeki düzenleme uyarınca, seçim öncesi veya sonrası anılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 01/02/2018 tarihinden sonra işlendiği iddia olunan suçlara ilişkin milletvekilleri hakkında soruşturma yapma yetkisinin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına ait olduğu, somut olayda dosyada mübrez Ankara Vergi İadeleri Denetim Daire Başkanlığının 26/09/2022 tarihli ve 2022-A-2623/7 sayılı ve Ankara Vergi İadeleri Denetim Daire Başkanlığının 05/06/2023 tarihli ve 2023-(2010-1-15)/14 sayılı suç raporlarında atılı suçun 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarında, yani söz konusu değişiklik öncesi ve sonrasında, zincirleme şekilde işlendiğinin iddia edildiği ve şüphelinin soruşturmanın başlatıldığı tarih itibariyle milletvekilliği sıfatının devam ettiğinin anlaşılması karşısında, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili kılınması yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde,
İsabet görülmemiştir. ''
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Van Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.01.2023 tarihli ve 2023/312 Soruşturma, 2023/1 sayılı yetkisizlik Kararı ile dosya Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiş, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.06.2023 tarihli ve 2023/54806 Soruşturma, 2023/18224 sayılı Kararı ile soruşturmanın Van Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmesi gerektiği belirtilerek karşı yetkisizlik kararı verilmiş, Van Cumhuriyet Başsavcılığının, 20.10.2023 tarihli ve 2023/11900 Soruşturma, 2023/2589 sayılı Kararı ile soruşturmanın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmesi gerektiğinden bahisle yetkisizlik kararı verilmiş ve 5271 sayılı Kanun'un 161/7. maddesi uyarınca yetki uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Erciş Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Erciş Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.11.2023 tarihli ve 2023/1493 Değişik iş sayılı Kararı ile Van Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararı kaldırılmıştır.
5271 sayılı Kanun'un 161/7. maddesinde "Yetkisizlik kararı ile gelen bir soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kendisinin de yetkisiz olduğu kanaatine varırsa yetkisizlik kararı verir ve yetkili savcılığın belirlenmesi için soruşturma dosyasını, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine gönderir. Mahkemece bu konuda verilen karar kesindir", aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında ise "(Ek: 15/8/2017-KHK-694/146 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/141 md.) Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve bu yer ağır ceza mahkemesine aittir. Soruşturmayı Cumhuriyet Başsavcısı veya görevlendireceği vekili bizzat yapar. Başsavcı veya vekili, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısından soruşturmanın kısmen veya tamamen yapılmasını isteyebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı zorunlu olan delilleri toplar ve gerekmesi hâlinde alınacak kararlar bakımından bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğinden talepte bulunur" düzenlemeleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, merciince soruşturma evrakının Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Van Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kararın ilk yetkisizlik kararı olduğu, ikinci yetkisizlik kararının Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca verildiği ve uyuşmazlığın 5271 sayılı Kanun'un 161/7. maddesi uyarınca Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının bağlı olduğu ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesince çözülmesi gerektiği belirtilerek karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerine işin esasına yönelik değerlendirme yapılması,
Kabule göre de;
Dosya kapsamındaki Ankara Vergi İadeleri Denetim Daire Başkanlığının suç raporlarında atılı suçun 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarında zincirleme şekilde işlendiğinin iddia edilmesi ve şüphelinin soruşturmanın başladığı tarih itibarıyla milletvekilliği sıfatının devam ettiğinin anlaşılması karşısında, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili kılınması yerine yazılı şekilde karar verilmesi,
Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
II. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2.Erciş Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.11.2023 tarihli ve 2023/1493 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3.5271 sayılı Kanun'un 309/4. maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
07.01.2025 tarihinde karar verildi.