"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/343 Değişik iş
SUÇ : 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet
İNCELEME KONUSU KARAR : Birleştirme uyuşmazlığının çözülmesine ilişkin
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.06.2022 tarihli ve 2022/343 Değişik iş sayılı Kararı ile olumsuz birleştirme uyuşmazlığı çıkamadığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 10 uncu maddesi uyarınca bağlantılı ceza davalarının birleştirilmesine veya ayrılmasına dair yüksek görevli mahkemece verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 08.05.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55704 sayılı yazısı ve Yargıtay 11. Ceza Dairesinin görevsizlik Kararı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.06.2023 tarihli ve KYB-2023/55704 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 20.06.2022 tarihli kararı ile "Antalya 25. Asliye Ceza 1/2 Çift) Mahkemesinin Birleştirme kararına karşı Antalya 25.Asliye Ceza (1/2 Tek) Mahkemesince herhangi bir uyuşmazlık çıkartılmadığı, daha önce verilmemiş olan birleştirme muvafakatının her iki mahkeme arasında birleştirme uyuşmazlığı çıkacağı anlamına gelmeyeceği, 5271 sayılı CMK'da mahkemeler arasında dava dosyalarının birleştirilmesinden önce muvafakat sorulmasına ilişkin yasal bir zorunluluğun bulunmadığı, muvafakat sorulmadan veya alınmadan da dava dosyalarının birleştirilmesine kararı verilebileceği, bu haliyle Antalya 25.Asliye Ceza (1/2 Çift) Mahkemesinin birleştirme kararı vermesinden sonra, Antalya 25.Asliye Ceza (1/2 Tek) Mahkemesinin birleştirme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu kanaatine varması halinde birleştirme uyuşmazlığının çözümü için dosyayı ilgili Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine göndermesi gerektiği anlaşıldığından ..." şeklinde gerekçe ile karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiş ise de,
Somut olayda, Antalya 25. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/854 (çift) esasına kayden görülmekte olan kamu davasının, Antalya 25. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/521 (tek 1/2) esasına kayden görülen kamu davası ile birleştirilmesi yönünde, 2021/854 (çift) esas sayılı dosya üzerinden Mahkemesince muvafakat talebinde bulunulduğu, 2020/521 (tek 1/2) esas sayılı dosya üzerinden Mahkemesince 17.05.2022 tarihli yazısı ile birleştirme konusunda muvafakat edilmediğinin ifade edildiği gözetildiğinde, her iki mahkeme arasında olumsuz birleştirme uyuşmazlığının çıktığı,
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun “Görülmekte olan davaların birleştirilmesi ve ayrılması” başlıklı 10. maddesinde yer alan “(1) Kovuşturma evresinin her aşamasında, bağlantılı ceza davalarının birleştirilmesine veya ayrılmasına yüksek görevli mahkemece karar verilebilir." şeklindeki hüküm ile anılan Kanun'un "Bağlantılı suçlarda yetki" başlıklı 16. maddesinde yer alan “(1) Yukarıdaki maddelere göre her biri değişik mahkemelerin yetkisi içinde bulunan bağlantılı ceza davaları, yetkili mahkemelerden herhangi birisinde birleştirilerek görülebilir. (2) Bağlantılı ceza davalarının değişik mahkemelerde bakılmasına başlanmış olursa, Cumhuriyet savcılarının istemlerine uygun olmak koşuluyla, mahkemeler arasında oluşacak uyuşma üzerine, bu davaların hepsi veya bir kısmı bu mahkemelerin birinde birleştirilebilir. (3) Uyuşulmazsa, Cumhuriyet savcısı veya sanığın istemi üzerine ortak yüksek görevli mahkeme birleştirmeye gerek olup olmadığına ve gerek varsa hangi mahkemede birleştirileceğine karar verir." biçimindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, ortak yüksek görevli mahkeme (Ağır Ceza Mahkemesi) olan merciince işin esasına girilmek suretiyle birleştirme hakkında bir karar vermesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1.Sanık hakkında 213 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan Antalya 25. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/854 Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sırasında, Antalya 25. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/521 Esas sayılı dosyası üzerinden görülmekte olan dava ile fiili ve hukukî irtibat bulunması nedeniyle davaların birleştirilmesi için muvafakat istenmiş, muvafakat verilmemesi üzerine Antalya 25. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.05.2022 tarihli ve 2021/854 Esas, 2022/832 sayılı Kararı ile davaların birleştirilmesine, olumsuz birleştirme uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Antalya Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
2.Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.06.2022 tarihli ve 2022/343 Değişik iş sayılı Kararı ile birleştirme kararından sonra uyuşmazlık çıkartacak bir karar verilmiş olmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
3.5271 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası "Bir kişi, birden fazla suçtan sanık olur veya bir suçta her ne sıfatla olursa olsun birden fazla sanık bulunursa bağlantı var sayılır", 10 uncu maddesi "Kovuşturma evresinin her aşamasında, bağlantılı ceza davalarının birleştirilmesine veya ayrılmasına yüksek görevli mahkemece karar verilebilir", 11 inci maddesi "Mahkeme, bakmakta olduğu birden çok dava arasında bağlantı görürse, bu bağlantı 8 inci maddede gösterilen türden olmasa bile, birlikte bakmak ve hükme bağlamak üzere bu davaların birleştirilmesine karar verebilir", 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 17 nci maddesi "(1) Çocukların yetişkinlerle birlikte suç işlemesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturma ayrı yürütülür. (2) Bu hâlde de çocuklar hakkında gerekli tedbirler uygulanmakla beraber, mahkeme lüzum gördüğü takdirde çocuk hakkındaki yargılamayı genel mahkemedeki davanın sonucuna kadar bekletebilir. (3) Davaların birlikte yürütülmesinin zorunlu görülmesi hâlinde, genel mahkemelerde, yargılamanın her aşamasında, mahkemelerin uygun bulması şartıyla birleştirme kararı verilebilir. Bu takdirde birleştirilen davalar genel mahkemelerde görülür" hükümlerini içermektedir. Ceza yargılamasında genel kaide, açılan her dava üzerine ayrı bir yargılama yapılması olup uyuşmazlıklar arasında bağlantı olduğunda, bağlantının mahiyeti icabı, istisnai hükümler doğrultusunda ana kuraldan ayrılarak farklı hareket edilebildiği, 5271 sayılı Kanun'un 8 ve 11 inci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, bağlantılı davalar ayrı ayrı görülebileceği gibi istisnai durumlardan biri olan davaların birleştirilmesine karar verebilmek için; davalar arasında bağlantı olması, davaların birleştirilmesinde yarar görülmesi, birleştirmenin gerekli olması, birleştirmeye olanak bulunması ve birleştirme yasağının mevzu bahis olmaması gerektiği, kural olarak birleştirmede yarar bulunup bulunmadığının her olayda tetkik ve takdir edilmesinin de o yargılamayı yürüten hâkime ait olduğu, farklı mahkemede yürütülmekte olan dava ile eldeki davanın birleştirilmesi ve dosyanın gönderildiği mahkemece birleştirme kararının kabul edilmesi halinde yargılamaya devam edileceği, kabul edilmemesi durumunda ise birleştirme kararlarının itirazı mümkün olmayıp, esas hükümle birlikte denetime tabi olduğu hususu dikkate alınarak ortak yüksek görevli mahkemece uyuşmazlığın çözülmesi gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; mahkemeler arasında zımni birleştirme uyuşmazlığının oluştuğu, aynı Kanun'un 10 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca ortak yüksek görevli mahkeme olan Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesince uyuşmazlığın çözülmesi gerektiği anlaşılmış ve bu itibarla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.06.2022 tarihli ve 2022/343 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için
dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
02.05.2024 tarihinde karar verildi.