"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/450 Esas, 2024/722 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/173 Esas, 2021/790 Karar
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, ..., ... Mahallesi 526 parsel sayılı taşınmazın tamamının usulüne uygun olarak kamulaştırıldığını, tapu maliki davalılar tarafından kamulaştırma bedelinin artırılması davası açıldığını, kamulaştırmanın kesinleştiğini, ancak davalılar tarafından tapuda ferağ verilmediğini, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; devir işleminin yapılmamış olmasının idarenin kusuru olduğunu, söz konusu devir ile ilgili şahsına bir ödeme yapılmadığını, davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, müteveffanın mirasçılarının davaya dahil edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle vekâlet ücreti ile yargılama giderinin davacı idareye yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; aradan 25 yıl geçtiğini, gerekli ödemelerin yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, müvekkili kamulaştırılan parselin usulüne uygun kamulaştırılmaması halinde geri alma hakkını saklı tuttuklarını, bu nedenle araştırma yapılarak yapılacak yargılama neticesinde davanın açılmasına müvekkili sebebiyet vermediğinden yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
3. Davalı ... Aytekin Polat cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın baraj yapılmak amacı ile kamulaştırıldığını, şimdi ise barajı kurutarak gayrimenkullerin üzerine konut yapmayı planladıklarını, bitişiğinde Kanal İstanbul Projesi söz konusu olduğunu, kamulaştırma amacının dışına çıkıldığını, hile kullanıldığını, davacı kurumun ödediği kamulaştırma bedelini ödemeye hazır olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
4. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın baraj yapılmak amacı ile kamulaştırıldığını, şimdi ise barajı kurutarak gayrimenkullerin üzerine konut yapmayı planladıklarını, bitişiğinde Kanal İstanbul Projesi söz konusu olduğunu, kamulaştırma amacının dışına çıkıldığını, hile kullanıldığını, davacı kurumun ödediği kamulaştırma bedelini ödemeye hazır olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne taşınmazın kamulaştırmaya konu bölümünün tapu malikleri adına kayıtlı bulunan tapusunun iptali ile davacı idare adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın kamulaştırıldığını, davası reddedilenlere usulüne uygun noter tebligatı yapıldığını, bedelin bloke edildiğini, tezyidi bedel davası açılmasının kamulaştırma işleminin tamamlayıcı unsuru olmadığını, davanın tam kabulü gerektiğini, müvekkili idare lehine vekâlet ücreti verilmemesinin hatalı olduğunu, takyidatlardan ari hüküm kurulması gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki delil ve belgelere kararın dayandığı gerekçelere göre; davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, davayı kabul ettiklerine dair beyanda bulunmadıkları gibi tapuda tescil için ferağ da vermedikleri anlaşıldığından, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile davayı kabul etmeyen davalılar aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden ve taşınmazın takyidatlardan ari olarak tesciline karar verilmesi gerektiği belirtilerek düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dosyada bulunan delil ve belgelere göre yapılan incelemede; dava konusu 1.748.00 m² yüzölçümlü taşınmazın 1.478.00 m²lik kısmı için kamulaştırma kararı alındığı ve bu kısım için kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığı gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın kamulaştırmaya konu bölümü yönünden davanın kabulü ile taşınmazın kalan kısmı bakımından davanın reddine dair verilen karar yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.