"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
ŞİKAYETÇİLER ...
...
SUÇLAR : Suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, rüşvet alma ve rüşvet verme, ihaleye fesat karıştırma
HÜKÜMLER : 1-Sanıklar ... ve ... hakkında; iddianamede olay 1/A-C-E-F ile olay 2/B-D olarak gösterilen isnatlar yönünden rüşvet alma suçundan açılan kamu davasında eylemlerinin zincirleme şekilde icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğunun kabulüyle ayrı ayrı iki kez, iddianamede olay 8, olay 9/B, olay 12 ve olay 13 olarak gösterilen isnatlar yönünden rüşvet alma suçundan açılan kamu davasında eylemlerinin icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğunun kabulüyle ayrı ayrı dört kez mahkumiyet,
2-Sanık ... hakkında; iddianamede olay 1/A-C-E-F ile olay 2/B-G olarak gösterilen isnatlar yönünden rüşvet alma suçundan açılan kamu davasında eylemlerinin zincirleme şekilde icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğunun kabulüyle ayrı ayrı iki kez, iddianamede olay 8, olay 9/B ve olay 13 olarak gösterilen isnatlar yönünden rüşvet alma suçundan açılan kamu davasında eylemlerinin icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğunun kabulüyle ayrı ayrı üç kez mahkumiyet,
3-Sanık ... hakkında; iddianamede olay 1/A-C-E-F olarak gösterilen isnatlar yönünden rüşvet verme suçundan açılan kamu davasında eylemlerinin zincirleme şekilde icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçuna azmettirme, iddianamede olay 13 olarak gösterilen isnat yönünden rüşvet verme suçundan açılan kamu davasında eyleminin icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçuna azmettirme olarak kabulüyle mahkumiyet,
4-Sanıklar ... ve ... hakkında; iddianamede olay 1/B-C-E-F olarak gösterilen isnatlar yönünden rüşvet verme suçundan açılan kamu davasında eylemlerinin zincirleme şekilde icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçuna azmettirme olarak kabulüyle mahkumiyet,
5-Sanıklar ... ve ... hakkında; iddianamede olay 2/B-D-G olarak gösterilen isnatlar yönünden rüşvet verme suçundan açılan kamu davasında eylemlerinin zincirleme şekilde icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçuna azmettirme olarak kabulüyle mahkumiyet,
6-Sanıklar ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, sanıklar ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, sanıklar ..., ... ve ... hakkında mahkumiyete esas alınan isnatlar dışında kalan diğer iddialar yönünden rüşvet alma, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında mahkumiyete esas alınan isnatlar dışında kalan diğer iddialar yönünden rüşvet verme, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında rüşvet verme ile tüm sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma suçlarından beraat.
TEMYİZ EDENLER : Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... müdafiileri, katılanlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumu ile şikayetçiler Hazine, ..., Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü, ... ve ... Rektörlüğü vekilleri
Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;
Mahkemece usulüne uygun olarak yapılan tebligatla davadan haberdar edilen Hazinenin vekili aracılığı ile bir kısım kurumlar adına katılma talebinde bulunduğu halde kendisi adına katılma talebinde bulunmadığı ve Hazinenin katılan sıfatını kazanmadığı, Gazi Üniversitesi Rektörlüğünün katılan sıfatını aldıktan sonra vekili aracılığıyla verdiği 13/10/2014 havale tarihli dilekçe ve ekindeki Gazi Üniversitesi Rektörlüğünün 10/10/2014 tarihli ve 104585 sayılı yazısı içeriğine göre sanıklar hakkında açılan kamu davalarının takibinden vazgeçtiği, ardından Rektörlük vekilinin 03/01/2017 tarihli temyiz dilekçesi ile mahkemece verilen hükmün üniversite aleyhine olan kısımlarının bozulmasını talep ettiği fakat şikayetten vazgeçmeden vazgeçme olmayacağı, keza 12/12/2016 tarihinde tebliğ olunan hükmü 1 haftalık yasal süreden sonra temyiz ettiği, diğer yandan 3628 sayılı Kanun’un gerek 7417 sayılı Yasa ile değişik gerekse değişiklik öncesindeki 18. madde hükmü dikkate alındığında Kamu İhale Kurumunun rüşvet verme suçundan, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün iddianamede olay 15/C, Kültür ve Turizm Bakanlığının iddianamede olay 1/D, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının iddianamede olay 16/A olarak anlatılan ihaleye fesat karıştırma suçu dışındaki diğer suçlardan ve ... ile ... Rektörlüğünün ise sanıkların fesat karıştırdığı iddia edilen herhangi bir ihalenin düzenleyeni olmadıklarından tüm suçlardan doğrudan zarar görmedikleri anlaşıldığından, Hazine, ... ve ... Rektörlüğü vekillerinin tüm temyiz istemleri ile Kamu İhale Kurumu vekilinin rüşvet verme suçundan kurulan beraat ve sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında kurulan mahkumiyet hükümlerine, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü vekilinin iddianamede olay 15/C olarak anlatılan isnat yönünden ihaleye fesat karıştırma suçu dışında bu suçtan ve diğer suçlardan kurulan beraat hükümlerine, ... vekilinin iddianamede olay 1/D olarak anlatılan isnat yönünden ihaleye fesat karıştırma suçu dışında aynı suçtan ve diğer suçlardan sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında kurulan beraat hükümlerine, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilinin iddianamede olay 16/A olarak anlatılan isnat yönünden temyiz dilekçesinde ismine yer vermediği sanık ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan kurulan beraat hükmü ile bu isnat dışındaki aynı suçtan ve diğer suçlardan sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz istemlerinin ve sanıklar ..., ... ve ... müdafiilerinin tayin olunan cezaların miktarına göre yasal koşulları bulunmayan duruşmalı inceleme taleplerinin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'un 317 ve 318. maddeleri uyarınca ayrı ayrı REDDİNE, 08/06/2016 tarihli celsede katılanlıkları kaldırılan ... ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün sırasıyla iddianamede olay 1/D ve olay 15/C başlığı altında anlatılan ihaleye fesat karıştırma suçu yönünden doğrudan zarar gördükleri anlaşıldığından bu yöndeki mahkeme kararlarının KALDIRILMASINA, belirtilen olaylara ilişkin ihaleye fesat karıştırma suçu ile sınırlı biçimde kamu davasına KATILAN OLARAK KABULLERİNE, temyiz dilekçelerinin içeriklerine göre incelemenin sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... müdafiilerinin anılan sanıklar hakkında verilen mahkumiyet, Kamu İhale Kurumu vekilinin sanıklar ..., ... ve ... hakkında verilen mahkumiyet ile aynı sanıklar hakkında rüşvet alma suçundan verilen beraat, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü vekilinin iddianamede olay 15/C olarak anlatılan isnat yönünden sanıklar ..., ..., ... ve ..., ... vekilinin iddianamede olay 1/D olarak anlatılan isnat yönünden sanıklar ..., ..., ..., ... ve ..., Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekilinin iddianamede olay 16/A olarak anlatılan isnat yönünden sanıklar ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarıyla sınırlı ve duruşmasız yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
Sanıklar ..., ... ve ... hakkında rüşvet alma, iddianamede olay 15/C olarak anlatılan isnat yönünden sanıklar ..., ..., ... ve ..., olay 1/D olarak anlatılan isnat bakımından sanıklar ..., ..., ..., ... ve ..., olay 16/A olarak anlatılan isnat açısından sanıklar ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçlarından verilen beraat hükümlerinin temyiz incelemesinde;
Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan yerinde görülmeyen katılanlar Kamu İhale Kurumu, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü, ... ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekillerinin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,
Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında verilen mahkumiyet hükümlerinin temyiz incelemesinde ise;
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sübutu kabul edilen ve iddianamede olay 1/B ile olay 1/F başlığı altında anlatılan isnatlar dışında kalan diğer isnatlar yönünden yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,
Ancak;
5237 sayılı Kanun’un 40/2. maddesine göre özgü suç niteliğinde olan görevi kötüye kullanma suçuna iştirak eden diğer kişilerin azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri dikkate alındığında, kararın gerekçe kısmında sanıklar ... ve ...’ın iddianamede olay 1/B başlığı altında açıklanan ihale ile ilgili Kamu İhale Kurumuna ... firması adına yapılan üç itirazın firma lehine sonuçlanmasını takiben sanıklar ... ve ...’e iki farklı restoranda ikramda bulunmak suretiyle görevi kötüye kullanma suçuna azmettirdikleri kabul edilmesine karşın kısa kararda asli failler hakkında aynı isnada ilişkin hüküm kurulmadan ve faili bulunmayan suça şerikliğin mümkün olmayacağı gözetilmeden yanılgılı değerlendirme sonucu bu isnadın sanık ... hakkında icrai davranışla görevi kötüye kullanmaya azmettirme suçundan verilen mahkumiyet hükmünde teselsüle dahil edilmesi gerekirken sanık ... hakkındaki mahkumiyet hükmü yönünden zincirleme suç hükümlerine dahil edilmesi suretiyle kısa karar ile gerekçe kısmında çelişkiye neden olacak biçimde kararlar verilmesi,
İddianamede olay 1/F başlığı altında açıklanan ihaleye yönelik Kamu İhale Kurumuna yapılan itiraz sonucu ... firması lehine karar çıktığı ve firma tarafından sanıklar ..., ... ve ...’ya menfaat temin edildiği iddia edilmesine karşın varılan rüşvet anlaşmasına ve bu kapsamda temin edilen menfaate ilişkin bir anlatıma yer verilmediği, devamında olay 1 başlığı altında bentler halinde açıklanan isnatlar bakımından ... firması hakkında kuruma yaptığı itirazlar sonucu lehine karar çıkması ve neticesinde kamu görevlilerine temin edilen menfaatlere dair aynı olaydaki diğer alt bentlerde ayrı ayrı açıklanan menfaatlerin geneli hakkında tekrar mahiyetinde açıklamalarda bulunulduğu dikkate alındığında, bu isnat yönünden kararın gerekçe kısmında da aynı genel açıklamalara yer verilip somut olarak hangi hukuka aykırı davranışla nasıl bir menfaat temin edildiği karar yerinde gösterilmeden eylemin sübutu kabul edilerek sanıklar ...,...,... hakkında görevi kötüye kullanma, sanıklar ...,...,... hakkında ise görevi kötüye kullanmaya azmettirme suçundan zincirleme suç hükümlerine göre kurulan mahkumiyet hükümlerine dahil edilip gerekçesiz biçimde hükümler kurulması,
Kabule göre de;
Sanıklar ..., ..., ... ve ...’ın sübutu kabul edilen eylemlerinin bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi nedeniyle haklarında 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesi gereğince zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden ve suç işleme kararlarının nasıl yenilendiği, fiillerinin neden bağımsız suç olarak kabul edildiği denetime imkan verecek şekilde gerekçeleriyle karar yerinde gösterilip tartışılmadan sanıklar hakkında her bir olay açısından ayrı ayrı mahkumiyet hükümleri kurulmak suretiyle fazla ceza tayini,
Yüklenen suçu TCK'nın 53/1-a madde-fıkra-bendindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işlediği kabul edilen sanıklar ..., ... ve ... hakkında aynı Kanun'un 53/5. maddesi gereğince, ayrıca, cezasının infazından sonra işlemek üzere, hükmolunan cezaların yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasından yasaklanmalarına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2017 tarihli, 2015/5-95 Esas, 2017/71 sayılı ve benzer Kararlarında da belirtildiği üzere "suçtan zarar görme" kavramının "suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hali" olarak anlaşılması gerektiği, dolaylı veya muhtemel zararların davaya katılma hakkı vermeyeceği, bu nedenle sanıklara isnat edilen suçlardan doğrudan zarar görmeyen... İnşaat şirketinin kamu davasına katılma hakkı bulunmadığı gözetilmeden katılanlığına karar verilerek kendisini vekille temsil ettirdiğinden bahisle lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,
Kanuna aykırı, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... müdafiileri ile katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında kurulan hükümler yönünden sanıkların kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla, aralarında fiili ve hukuki irtibat bulunan hükümlerin 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı CMUK'un 321 ve 326/son maddeleri uyarınca BOZULMASINA 21/09/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.