"İçtihat Metni"
MAHKEMELERİ: Adana 1. Sulh Ceza Hakimliği ve Adana 3. Sulh Ceza
TARİHLERİ: 25.01.2024 ve 27.02.2024
Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 12.12.2023 tarihli ve 2023/68414 Soruşturma, 2023/49421 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci Adana 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 25.01.2024 tarihli ve 2024/781 Değişik iş sayılı Kararı ile Adana 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 27.02.2024 tarihli ve 2024/1608 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olmaları sebebiyle karar tarihleri olan 25.01.2024 ve 27.02.2024'de kesinleştikleri belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 11.08.2025 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 01.09.2025 tarihli ve KYB-2025/100061 sayılı yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi:
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
''Dosya kapsamına göre, müşteki (müflis) ... ... ... adına kayıtlı ... Adana ... Sağlık ve Tedavi Hizmetleri ... San. Tic. A.Ş'nin iflası öncesinde, .... Noterliği'nin 08.03.2016 tarihli "... Hastane Faaliyet İzni Belgesi Satış Sözleşmesi" ile Avrupa ... Sağlık ve Tedavi Hizmetleri ... San. Tic. A.Ş'ye satışının yapılması, fakat hastane üzerinde hacizlerin bulunması nedeniyle devir işlemlerinin gerçekleştirilememesi sonrasında, Adana 1. İcra ve İflas Dairesi'nin 26.04.2023 tarihli ve 2020/9 iflas sayılı yazısı ile İl Sağlık Müdürlüğü'ne hitaben hastane ruhsat devrinin yasal mevzuat kapsamında engel olmaması halinde tescil işleminin yapılmasının iflas masası açısından herhangi bir engel teşkil etmediği belirtilerek gerekli işlemlerin yapılmasının iflas masası adına iflas memurları Av. ..., Av. ... ve Av. ... tarafından talep edilmesi üzerine, ... İl Sağlık Müdürlüğü'nün 26.04.2023 tarihli yazısı ile talep gereğince işlem yapılması, ancak iflas masasına dahil edilmesi gereken hastane ruhsatının iflas idare memuru olan şüpheli ... lehine devredilerek hileli devir yapılması iddiasına ilişkin olarak yürütülen soruşturma neticesinde,
Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 12.12.2023 tarihli kararında yer alan, "Soruşturma dosyası kapsamında; tarafları, konusu aynı olan olay hakkında daha önce soruşturma yürütüldüğü ve kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve soruşturmanın mükerrer mahiyette olduğu, diğer şüphelilerin icra memuru olduğu ve yapılan idari tahkikatta da işlemin iflas masası talebi üzerine yapıldığı gerekçesiyle ceza verilmesine yer olmadığına dair kararın verildiği nazara alındığında şüpheliler yönünden suçun yasal unsurlarının oluşmadığı anlaşılmakla;" şeklindeki açıklamalarla kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verilmiş ise de,
Mükerrer soruşturma iddiasına esas alınan inceleme dışı Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/5532 soruşturma (soruşturmanın genişletilmesi sonrası 2024/7101 soruşturma sayılı) numaralı dosyasına ilişkin olarak öncelikle 2022/5532 soruşturma sayılı dosyadan şüpheliler ..., ..., ..., ... ve ... haklarında görevi kötüye kullanma suçundan takipsizlik kararı verildiği, anılan karara karşı yapılan itiraz üzerine merciince soruşturmanın genişletilmesi kararı sonrasında bu kez şüpheliler ..., ... ve ... haklarında Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca 11.10.2024 tarihli ve 2024/7101 soruşturma, 2024/42716 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı verildiği, inceleme konusu dosyadaki şüphelilerin bir kısmının (..., ..., ..., ve ...) önceki soruşturma dosyasında (2022/5532 sor.) bulunmaması nedeniyle onlar açısından mükerrer soruşturma söz konusu olmadığı, bununla birlikte önceki soruşturmanın görevi kötüye kullanma suçuna ilişkin olmasına rağmen inceleme konusu soruşturmanın zimmet ve resmi belgede sahtecilik suçlarına ilişkin olduğu gibi, müştekinin Adana Cumhuriyet Başsavcılığında alınan 29.11.2023 tarihli şikayetine ilişkin ifade tutanağında yer alan, "İflas idaresi görevi bir kamu görevidir. ..., ... ve ... iflas idaresindeki kamu görevini kötüye kullanarak iflas masasından mali değeri yüksek olan hastane ruhsatının iflas masası alacak olarak yazdırmaksızın hileli devir yapmıştır. Bu haliyle görevi kötüye kullanma suçu oluşmuştur. Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/5532 Soruşturma sayılı dosyaya 29/11/2023 tarihi itibariyle itiraz edilmiştir. O dosyanın konusu ...'nun diğer eylemleriyle ilgilidir. Hastane ruhsatının usulsüz iflas masasından çıkarılması 2022/5532 numaralı dosyaya konu edilmemiştir. Bu hususta gözetilerek şüpheliler hakkında kamu davası açılmasını talep ederiz, dedi. " şeklindeki açıklamalar nazara alındığında, müştekinin inceleme konusu dosyaya ilişkin şikayetinin hastane ruhsatının usulsüz olarak iflas masasından çıkarılması ve anılan hususun 2022/5532 soruşturma dosyasına konu edilmediğinin iddia edilmesi karşısında,
Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca şikayet konusu iddialara ilişkin olarak ilgili kişilerin beyanlarının alınması, anılan işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin ait olduğu kişi ve kurumlardan temin edilmesi, bu suretle ve toplanacak diğer deliller ile yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelilerin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturmaya dayalı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine dair kararlar verilmesinde isabet görülmemiştir.''
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Şüpheliler hakkında iflas masasına dahil edilmesi gereken hastane ruhsatının iflas idare memuru olan şüpheli ... lehine hileli devir yapılması iddiasına ilişkin olarak başlatılan soruşturma sonucunda, Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 12.12.2023 tarihli ve 2023/68414 Soruşturma, 2023/49421 sayılı Kararı ile; Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/5532 Soruşturma sayılı dosyasında aynı konuya ilişkin soruşturma yürütüldüğü ve kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, icra memuru olan bir kısım şüpheliler hakkında idari tahkikatta işlemin iflas masasının talebi üzerine yapıldığı gerekçesiyle ceza verilmesine yer olmadığına hükmedildiği nazara alındığında suçun yasal unsurlarının oluşmadığından bahisle verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara şikayetçi vekillerinin itirazları üzerine merci Adana 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 25.01.2024 tarihli ve 2024/781 Değişik iş, Adana 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 27.02.2024 tarihli ve 2024/1608 Değişik iş sayılı Kararları ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazların reddine karar verildiği görülmüştür.
5271 sayılı Kanun'un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172. maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir...", 173. maddesi“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir.
Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verilebilecektir.
Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; mükerrer soruşturma iddiasına esas alınan inceleme dışı Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/5532 Soruşturma sayılı dosyasında öncelikle şüpheliler ..., ..., ..., ... ve ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, anılan karara karşı yapılan itiraz üzerine merciince soruşturmanın genişletilmesi kararı sonrasında bu kez şüpheliler ..., ... ve ... hakkında Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca 11.10.2024 tarihli ve 2024/7101 Soruşturma, 2024/42716 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, inceleme konusu dosyadaki şüpheliler ..., ..., ... ve ...'in 2022/5532 Soruşturma sayılı dosyada bulunmamaları nedeniyle bu şüpheliler yönünden mükerrer soruşturmanın söz konusu olmadığı, bununla birlikte önceki soruşturmanın görevi kötüye kullanma suçuna ilişkin olmasına rağmen incelemeye konu soruşturmanın zimmet ve resmi belgede sahtecilik suçlarına ilişkin olduğu gibi şikayetin hastane ruhsatının usulsüz olarak iflas masasından çıkarılması olup bu hususun da 2022/5532 Soruşturma sayılı dosyaya konu edilmediği anlaşılmakla, şikayet konusu iddiaya ilişkin olarak ilgili kişilerin beyanlarının alınması, anılan işleme ilişkin bilgi ve belgelerin ait olduğu kişi ve kurumlardan temin edilmesi, ayrıca Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminden yapılan sorgulamada 30.07.2025 tarihli iddianame ile Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2025/317 Esas sayılı dosyasına kayden görülen kamu davasında şüpheliler ..., ... ve ... hakkında benzer eylemleri nedeniyle yargılama yapıldığı tespit edildiğinden dava konusu eylemler ile şikayete konu eylemin sonucunda mükerrer olup olmadığının belirlenmesi bakımından anılan dava dosyasının getirtilerek incelenmesi sonucunda toplanacak diğer deliller ile birlikte bir inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiğinden bahisle soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verildiği anlaşılmış, bu nedenlerle kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
II. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2.Adana 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 25.01.2024 tarihli ve 2024/781 Değişik iş sayılı Kararı ile Adana 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 27.02.2024 tarihli ve 2024/1608 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3.5271 sayılı Kanun'un 309/4. maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
14.10.2025 tarihinde karar verildi.