"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/162 Esas, 2023/456 Karar
DAVALILAR : 1. ... vd. vekili Avukat ...
2. ... vekili Avukat ...
3. ... vekili Avukat ...
4. ... vekili Avukat ...
5. .... ... vekili Avukat ......
6. ... vd.
İHBAR OLUNAN : ...
DAVA TARİHİ : 26.10.2011
KARAR : Kabul
... vekilleri
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 19 uncu maddesine dayanan zemini Hazineye ait taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat bedelinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı idare, davalılar ... vd. ile davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti Maliye Hazinesine ait olan Antalya ili, ..., ...Mahallesi 1462 parsel sayılı ve 9.800 m² miktarlı taşınmazın üzerinde bulunan muhdesatın asgari levazım bedeli ve ağaç bedelinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar Direyi Benli vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaz üzerindeki muhdesatların yargılama sırasında keşif ve bilirkişi incelemesinde dikkate alınması gerektiğini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 25.05.2015 tarihli ve 2011/457 Esas, 2015/160 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 25.05.2015 tarihli ve 2011/457 Esas, 2015/160 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare, ihbar olunan Hazine, bir kısım davalılar vekilleri ile davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; Mülkiyeti Hazineye ait olan ..., 1462 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek; ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumu dikkate alınmak suretiyle değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik yoktur. Bu nedenle ihbar olunan Hazine vekilinin tüm, davacı ve bir kısım davalılar vekilleri ile davalılardan ...ın aşağdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; yapılan incelemede; dosya davalıları ... ile Düriye ve ... arasında muhdesatlar yönünden mülkiyet ihtilafı bulunduğu anlaşılmaktadır. ... ile ... arasında imzalanan 03.12.1996 tarihli özel satış senedine göre ...; davaya konu yerde bulunan ev ile yaklaşık 850 m² alanda zilyetliğinde bulunan hakları yönünden herhangi bir bedel talebinde bulunmayacağını taahhüt etmiş, 06.04.2012 tarihli keşif tutanağına göre de belirtilen özel satış senedinde bulunan imzanın kendisine ait olduğunu kabul ettiğini beyan etmiştir. Yine ... tarafından Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/1145 Esas, 2000/1514 Karar sayılı, davacısının ..., davalısının ... olduğu, müdahalenin meni istemine ilişkin dava dosyasında mahkemece ...' nin müdahalesinin önlenmesine ve davaya konu evin tahliyesine karar verilmiş, belirtilen hüküm temyiz incelemesinde onanmış, karar düzeltme istemleri de reddedilerek kesinleşmiştir. Dava dosyası için hazırlanan 23.02.2000 tarihli fen bilirkişi raporuna göre müdahalenin meni ile eldeki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine konu olan yerlerin ayın olduğu ve 1462 parsel üzerinde kaldığı da anlaşılmaktadır. Her ne kadar mahkemece kesinleşmiş mahkeme ilamı ve başka yazılı delille iddianın ispatlanamaması nedeniyle ... yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de tanık beyanları, Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/1145 Esas, 2000/1514 Karar sayılı dava dosyası ve ekleri, 03.12.1996 tarihli özel satış senedi örneği gibi dosyaya yansıyan bilgi ve belgelere göre davanın ... yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, davaya konu muhdesatlardan hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre plastik ve cam seraların belirtilen yaşları itibarıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapıların yaşlarına ve sınıflarına göre hazırlanan yıpranma paylarına ilişkin oranları gösterir cetvele göre, yıpranma paylarının %35 olduğu gözönünde bulundurulduğunda sera bedeli bakımından yıpranma oranını %15 alarak fazla bedel tespit eden rapora göre hüküm kurulması, hükme esas alınan 13.02.2015 tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre; davalılardan ...'e ait ağaç ve yapı bedelleri toplamının 37.807 TL olduğu halde gerekçesi açıklanmadan 62.323 TL, ...'ya ait yapı, ağaç ve sondaj bedeli toplamının 45.124,5 TL olduğu halde gerekçesi açıklanmadan 12.960 TL kamulaştırma bedeline hükmedilmesi, davalılardan ...'e ait 55 m², ...' ya ait 44 m², ...'a ait 46 m², ...' a ait 39 m² alanlı yapıların sınıfı 3A olarak kabul edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bu yapılar yönünden verilen bilgilere göre sınıflarının 3A grubu yapı sınıfına dahil edilerek hesaplama yapılması mümkün değildir. Mahkemece bu yapılar yönünden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki Tebliğ uyarınca 3A grubuna dahil olup olmadıkları, yapıların mesken olarak kullanılıp kullanılmadığı da araştırılarak, bilirkişiden yeniden ek rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, Mahkemece dava dışı ..., ..., ... ve ...' nin davaya dahil edilmeden lehlerine kamulaştırma bedeli tespit edilmesi, davaya konu ağaçların yaş ve cinslerine göre 2011 yılı itibarıyla rayiç fiyatlarını gösterir listenin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü getirtilip bilirkişi raporunun denetlenmemiş olması doğru olmadığı gibi 7139 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kanun'un 10/8 fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemenin 08.11.2023 tarihli ve 2022/162 Esas 2023/456 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ... vd. ile davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra direnme hususunda yeniden değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu, Mahkemenin bozma kararına uymasının usuli kazanılmış hak oluşturacağını, yapı gruplarının üst yapı gruplarında değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, kesim çağına gelmiş kavak ve söğüt ağaçları için yapılan hesaplamanın kabul edilemeyeceğini, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, her bir davalı lehine ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
3. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; ...’nın ihtilaf konusu evin zilyetliğini kazanamadığını, taşınır hükmündeki evin hiçbir zaman mülkiyetinin ...’ya geçmediğini, bu nedenle işbu davada ...’nın taraf ehliyetinin olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.
2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi ile 11 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Taşınmaz üzerindeki yapılara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise yaş,cins ve verim durumu dikkate alınmak suretiyle değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesi hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı idare, davalılar ... vd. ile davalı ... vekilleri temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare, davalı ... vd. ile ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Taraflardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
20.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.