"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 01.08.2007-20.06.2013 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 01.08.2007 - 20.06.2013 tarihleri arasında davalı işverenlere ait evde hizmetli olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Somut olayda; davalı tanığının davalılardan ...’nun ablası olduğu ve davacının sürekli çalışan olmadığının beyan ettiği, davacı tanıklarının dava konusu dönemde davacının çalışmasını doğruladıkları, davalıların evlerinde sürekli çalışan birisinin olduğu, bu kişinin gelmediği zamanlarda davacının geldiği şeklindeki savunmalarına rağmen, davalılar adına kayıtlı işyerinin olup olmadığı, bu çalışan kişinin kim olduğu ve Kuruma bildirimi yapılıp yapılmadığı, yapılmamışsa nedeninin davalılara sorulmadığı, davalıların oturduğu evin niteliği, evde devamlı çalışan bulunmasının gerekli olup olmadığı, var ise kaç kişinin gerektiği yönünde araştırmanın yapılmadığı, davacının çalışmalarının geçtiği evin çevresinde komşu işyeri tanığının araştırılarak beyanlarının alınmadığı, buna göre eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Yapılacak iş, davacının çalıştığını iddia ettiği davalılara ait evin niteliğini (apartman dairesi, müstakil, bahçeli, vs.) gerekirse keşif yaparak tespit etmek, davalıların hangi tarihte evlendiğini araştırmak, buna göre ihtilaflı dönemde davalıların bu evi ne zamandan beri birlikte kullandığını, öncesinde evin kim tarafından kullanıldığını, buna göre işverenin kim olduğunu tespit etmek, evin büyüklüğü ve niteliği ile davalıların sosyo-ekonomik durumlarına göre devamlı çalışan birilerine ihtiyaç olup olmadığı, varsa kaç kişinin çalışması gerektiği ve buna göre çalışanların kimler olduğunu tespit etmek, davalıların evlerinde sürekli çalışan birisinin olduğu, bu kişinin gelmediği zamanlarda davacının geldiği şeklindeki savunmaları karşısında bu sürekli çalışan kişinin kim olduğunu ve bu kişinin çalışmalarının Kuruma bildirilip bildirilmediğini ve davacının çalışmasına hangi sıklıkla başvurduklarını davalılara sormak, davalıların sürekli çalışan olduğunu belirttikleri kişiyi hazır ederek tanık olarak ifadesini almak, kolluk ve muhtarlık marifetiyle ve gerekirse davacıya sorulmak suretiyle ihtilaflı dönemde davalıların evine komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 03.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.